Vật lý cơ học của ta đi trước thời đại

Tốn thời gian tốn tiền bạc để làm cái hội thảo thể hiện tất cả sự bi hài thối nát của xã hội khoa học Việt Nam hiện nay.
Biết vậy mình cố gõ vài chữ cho xong cái bằng Ths, mua thêm cái bằng tiến sĩ cho bằng người ^^.

------------
Phát hiện vật lý đi trước thế giới là 'võ đoán'

Cập nhật lúc 07/04/2011 03:53:20 PM (GMT+7)
- Xung quanh công trình nghiên cứu của ông Nguyên Văn Thường đặt ra nghi vấn Vật lý Việt Nam có đi trước thế giới, VietNamNet đã tìm lại GS.TS Vũ Đình Lai là nhà khoa học từng phản biện lý thuyết cơ học mới của ông Nguyễn Văn Thường. Sau hơn 20 năm, kể từ khi biết đến công trình này, ý kiến của ông Lai về lý thuyết cơ học mới của ông Nguyễn Văn Thường không có gì thay đổi.

Nhưng, ông Thường lại cho rằng lý thuyết của ông chỉ được đánh giá bằng việc áp dụng các lý thuyết, chưa được các nhà khoa học đánh giá thực sự khoa học và chỉ coi như đó là những hiểu lầm, non nớt trong kiến thức. Ông nói: Chỉ khi họ phản biện tôi bằng thực nghiệm mới có thể nói được tôi đúng hay sai.


Ông Nguyễn Văn Thường theo đuổi nghiên cứu của mình từ năm 1965


Đừng phản biện tôi bằng lý thuyết trong giáo trình

Từ khi bắt đầu đưa ra lý thuyết mới, ông Nguyễn Văn Thường nói: “Vấn đề của tôi người ta tưởng chừng có thể giải thích rất đơn giản, nhưng thực ra nó rất sâu sắc, không thể hiểu bằng cách xem xét sơ sài. Trên Youtube, vì thời gian có hạn, tôi không thể nói hết một cách rõ ràng được.”- ông khẳng định.

Ông Thường cho biết : Từng nội dung lý thuyết trong công trình của ông đều được minh chứng bằng thực nghiệm và nói có sách, mách có chứng bằng cách dẫn giải ra từng nội dung sai lầm trong các sách Vật lý.

Phản biện lại ý kiến GS Vũ Đình Lai cho rằng mình nhầm lẫn từ SGK, ông Thường cho hay, ông biết cách vẽ tắt của SGK., nhưng nội dung ông đưa ra không phải ở đó. Bằng thí nghiệm liên kết chặt và liên kết khớp, ông chứng minh rằng khớp và cứng trái ngược nhau 180 độ thì không thể thay thế cho nhau như ông Vũ Đình Lai đã nói.

Theo ông, lý thuyết cũ, bài toán liên kết khớp không thể giải được trong siêu tĩnh nên phải chuyển sang sơ đồ tính toán của khớp khi vật được hóa rắn thành vật cứng tuyệt đối.

Khi sử dụng nguyên lý độc lập mới, ông Thường khẳng định: “Bài toán của khớp sẽ tính theo khớp, bài toán của hàn chặt sẽ tính theo hàn chặt, chứ không thể tính giống nhau như trong hai cuốn Phương pháp phần tử hữu hạn- lý thuyết và lập trình và cuốn Cơ học kết cấu tập 1 được.

Ông Thường nhấn mạnh: “Tôi biết lực uốn là nội dung quan trọng của sức bền vật liệu. Các nhà khoa học phải xem thực nghiệm của tôi rồi hãy phản biện. Khi là một cái ngàm, sinh viên có thể tính toán dễ dàng. Nhưng khi nó là một cái dầm, có cả một dàn thì nếu quy thành khớp, momen bị khử hết, thì tính uốn như thế nào. Bài toán này cần được giải trong tĩnh học.”

Rất nhiều nội dung khác trong lý thuyết cơ học mới được ông Thường dẫn chứng là trái ngược hoàn toàn so với lý thuyết mà các giáo trình đã viết. Chẳng hạn, bài toán con nem trong sách Vật lý lớp 10 năm 2008 vẫn in, nhưng đến năm 2010, bài toán này đã bị bỏ đi, mặc dù đây là bài toán ứng dụng rất nhiều trong đời sống.
Hay mới đây nhất, trong cuốn Cơ học 1 - bồi dưỡng học sinh giỏi THPT của ông Tô Giang phép phân tích lực theo hình bình hành đã được thay thế bởi phép phân tích theo hình chữ nhật mới do ông đưa ra.


"Cơ học không phải là môn nhỏ bé"

Gặp lại vấn đề bị bác bỏ từ hơn 20 năm trước, GS. TS Vũ Đình Lai - giảng viên bộ môn Sức bền vật liệu - ĐH Giao thông Vận tải tỏ ra rất bức xúc.



GS Vũ Đình Lai đã biết đến những bản viết tay công trình của ông Nguyễn Văn thường từ năm 1990

GS Vũ Đình Lai cho biết, ông còn giữ rất nhiều trang tài liệu viết tay công trình này của ông Nguyễn Văn Thường từ những năm 1990. Ngày đó, GS Nguyễn Hoàng Phương - Chủ nhiệm khoa Vật lý trường ĐHKHTN – ĐHQG Hà Nội đã giới thiệu ông Thường đến với ông để được giúp đỡ.
“Tôi hứa sẽ chỉ ra cái sai của ông Thường. Nhưng ông Thường không chịu thừa nhận”- GS Lai thuật lại.

Năm 2002 và 2005, GS Vũ Đình Lai đều được Viện cơ học Việt Nam mời phản biện công trình nghiên cứu của ông Nguyễn Văn Thường. Và cho đến ngày hôm nay, quan điểm của ông Vũ Đình Lai đối với công trình của ông Thường không có gì thay đổi.

Ông Vũ Đình Lai cho rằng, Lý thuyết cơ học mới của ông Nguyễn Văn Thường có xuất phát điểm từ một số hình vẽ trong SGK Vật lý lớp 10 (bộ cũ), trong một hình vẽ cái công xon nối trực tiếp với nhau và với tường, ông cho đó là liên kết cứng. Nhưng sách Vật lý chỉ phân tích ra lực kéo và nén mà không có lực uốn.
Tuy nhiên, theo ông Lai đó là sự hiểu lầm của ông Thường. Hình vẽ trong SGK có sai sót vì đã không vẽ chính xác liên kết khớp. Vì vậy, để ông Thường thỏa mãn, chỉ cần vẽ thêm mấy cái khuyên tròn vào đầu liên kết trong hình vẽ là xong.


Theo bản phản biện của ông Lai tại Viện cơ học năm 2005, ông Thường còn tiếp tục hiểu lầm khi thấy trong thực tế kết cấu thanh bằng thép, như thiết kế giàn cầu, các nút đều liên kết “rất cứng” bằng những bản thép với nhiều đinh tán hoặc bu lông, nhưng sách Cơ học kết cấu lại chỉ giải thiết là liên kết khớp và chỉ tính được hai nội lực kéo, nén.

Ông Lai giải thích, trong lý thuyết, nội lực uốn trong các thanh cầu thép rất bé so với nội lực kéo nén, còn trong thực nghiệm, các thanh cầu vẫn mềm so với tổng thể, đầu thanh ít nhiều vẫn quay được như có khớp, do đó người ta đã giả thiết các liên kết của giàn cầu là khớp để tính cho đơn giản, sau đó điều chỉnh lại bằng một hệ số 1,2.

GS Vũ Đình Lai cho biết, trong quá trình phản biện, những nội dung ông Thường đưa ra, ông đã trích dẫn rất nhiều tài liệu khoa học, hướng dẫn ông Thường tìm hiểu, chỉ ra từng cái sai nhưng ông Thường vẫn không chấp nhận “phục thiện”.

Đánh giá về những thí nghiệm của ông Nguyễn Văn Thường, ông Lai nói: “Tôi từng đến xem thí nghiệm của ông Thường và tôi đánh giá đó là thí nghiệm trẻ con, sai về cơ bản, những trò chơi cho vui. Ông Thường không hiểu gì về thí nghiệm. Các dụng cụ làm thí nghiệm để minh họa mang tính định tính sơ sài, nếu không nói là còn nhiều sai sót về nguyên tắc.”

Ông Lai nghi vấn: Từ trước đến nay, những người ủng hộ ông Thường đều không phát biểu câu nào về chuyên môn. Cơ học không phải là môn nhỏ bé. Người trong giới chưa chắc đã hiểu hết nhau vì đi vào các lĩnh vực khác nhau. Ông Thường đi vào vấn đề đúng chuyên môn và bộ môn chúng tôi: cơ học vật rắn biến dạng.
Tuy vậy, GS Vũ Đình Lai cũng từ chối xem các thí nghiệm của ông Thường trên Youtube vì “ các thí nghiệm này cũng vậy thôi, không có gì khác những năm trước đây.”


Trước thông tin nghiên cứu của ông Thường về phép phân tích lực được đưa vào chương trình Vật lý cơ học bồi dưỡng học sinh giỏi lớp 10, ông Lai không hiểu tại sao các nhà Vật lý lại đưa vào sách: “Tôi chưa được xem nội dung trong cuốn sách này nhưng nếu sai sót thì cần phải cảnh báo ngay.”
Đừng lãng phí thời gian vào việc này


Trả lời VietNamNet về công trình của ông Nguyễn Văn Thường, ông Chu Ngọc Sủng - Phó chủ tịch kiêm Tổng thư ký Hội Khoa học kỹ thuật cầu đường Việt Nam - nêu quan điểm: "Tôi chưa được đọc các tài liệu do ông Thường trình bày. Tôi chỉ nhìn hình vẽ và ảnh trình bày thí nghiệm để phân tích hệ thanh khi có lực tác dụng tôi thấy như sau:

Trong mô hình thí nghiệm liên kết ở đầu thanh không phải là khớp, (các khớp tức là đầu thanh được quay tự do). Có thể nói đầu các thanh bị nối cứng, cho nên trong thí nghiệm đo được các thanh sẽ có thêm thành phần mô men ngoài lực dọc trục là đương nhiên, điều này thế giới người ta đã công nhận từ lâu.

Xin nhớ cho rằng việc phân tích lực ở các thanh đồng quy người ta cho rằng chỉ có lực dọc trục trong thanh là với giả thiết rằng các thanh nối với nhau bằng chốt ở đầu thanh. Tôi cho rằng trong sách giáo khoa người ta đưa ra trường hợp đơn giản nhất để học sinh tiếp thu một phần , khi học đại học vấn đề này sẽ được cho học sâu hơn. Cho nên phát hiện này không có gì là mới.

Việc ông Thường suy diễn khi thiết kế cầu bị sai nguyên lý này cho nên dẫn đến việc thiết kế cầu dễ bị đổ hoặc lãng phí là võ đoán. Chúng tôi đã được dạy trong trường rằng khi các thanh nối cứng, thì ngoài lực dọc trục trong thanh còn có lực cắt, và thành phần mô men.

Trong thực tế thiết kế chúng tôi cũng đã từng xét đủ các thành phần lực chứ không phải như ông Thường tưởng tượng về ngành cầu. Hiện nay trên thế giới cũng như ở Việt Nam người ta sử dụng rộng rãi phương pháp phần tử hữu hạn để giải tích hệ thanh cho kết quả lực càng sát với thực tế làm việc của hệ kết cấu. Trị số lực trong kết cấu đã được đo ở nhiều công trình cho kết quả xác nhận tính toán là phù hợp.

Đành rằng nhận thức của con người là vô hạn, nhận thức càng ngày càng tiến sát đến chân lý, riêng với trường hợp này tôi khuyên mọi người đừng mất thời gian. Đây là nội dung của cơ học vật rắn. Các nhận thức hiện nay về cơ học vật rắn là đủ để giải quyết các vấn đề thực tế.

Trao đổi với chúng tôi qua điện thoại, ông Nguyễn Đông Anh - Viện trưởng viện Cơ học - bày tỏ ý kiến “Không muốn nói thêm bất kỳ điều gì về công trình này của ông Thường nữa vì chúng tôi đã nói quá nhiều, từ những năm 2002, năm 2005.”

  • Nguyễn Hường
 

toicodon

New member
Ý anh là sao vậy anh,em đã từng học qua môn cơ kỹ thuật và thấy đâu có gì sai sót trong các cuốn sách giáo khoa đâu,em học là giáo trình của bộ giao thông vẫn tải và là giáo trình cũ tái bản từ những năm 80,trong đó có phân biệt rõ các loại khớp hay khâu nối động.Em khẳng định là chẳng có gì sai như trong các đoạn YT nói,có sai là do phần thực hành chúng ta quá ít và thường ăn bớt, vật lý của chúng ta còn đi sau nhân loại hàng trăm năm đó
 
Ý anh là sao vậy anh,em đã từng học qua môn cơ kỹ thuật và thấy đâu có gì sai sót trong các cuốn sách giáo khoa đâu,em học là giáo trình của bộ giao thông vẫn tải và là giáo trình cũ tái bản từ những năm 80,trong đó có phân biệt rõ các loại khớp hay khâu nối động.Em khẳng định là chẳng có gì sai như trong các đoạn YT nói,có sai là do phần thực hành chúng ta quá ít và thường ăn bớt, vật lý của chúng ta còn đi sau nhân loại hàng trăm năm đó
Em đọc lại từ đầu post, hoặc đọc vài bài trước, chứ đừng đọc nhảy ngang rồi không hiểu ý anh như vậy
 
Không a ah,a nói tốn thời gian giấy mực là sao?
Vẫn không hiểu ý anh ư? Tóm lại là như thế này: câu chuyện này thể hiện cái bi hài hiện nay của khoa học Việt Nam, trong khi những nhà khoa học thật sự thì chưa được coi trọng thì những nhà khoa học dỏm, hoang tưởng lại được đề cao.
Báo chí thích giật gân để kiếm tiền thì 1 chuyện. Thế nhưng câu chuyện diễn ra hướng bi hài thể hiện sự thối nát của xã hội khoa học Việt Nam khi có buổi hội thảo do Liên hiệp các hội Khoa học và kỹ thuật Việt Nam tổ chức.
Những ông GS TS lên mặt báo để ca ngợi "công trình" mà thật sự có thể các ông này cũng chả biết nó đúng sai như thế nào như ông GS TS về xã hội học.
Đã mang chức GS TS thì phải có trách nhiệm với khoa học với cộng đồng, có phải như anh em nhà chúng ta đâu mà khen xã giao lẫn nhau.

Cái hội thảo như một trò đùa, thế mà nó đã diễn ra thật. Nó là cái tát với những GS TS nghiên cứu khoa học nghiêm túc, và những người yêu khoa học tâm huyết với nên khoa học nước nhà nữa.

Các vấn đề mà ông Thường nêu ra, chỉ cần cấp độ đại học chuyên về kỹ thuật, hoặc học sinh giỏi vật lý cấp 3 đều có thể nhận ra những chỗ hiểu nhầm của bác này. Thế mà các bác GS TS lại không nhìn ra ?

Dẫn đến nhận định: 1 là trình độ của các bác GS TS quá kém chỉ là TS giấy, 2 là các bác dù có giỏi thật nhưng các bác đâu có làm khoa học nữa rồi, chấp nhận bỏ qua sự đúng sai của khoa học vì các vấn đề 3 chấm khác, họ chắc cũng biết vấn đề của bác Thường đã có rất nhiều chuyên gia cho ý kiến phản bác suốt mấy chục năm nay. Nếu thật sự tổ chức hội thảo mang tính khoa học thì trước khi tổ chức nó họ phải tham khảo ý kiến các GS chuyên gia về cơ học. Rõ ràng là bác Thường từ lâu đã bị đánh giá là

GS Vũ Đình Lai cho biết, trong quá trình phản biện, những nội dung ông Thường đưa ra, ông đã trích dẫn rất nhiều tài liệu khoa học, hướng dẫn ông Thường tìm hiểu, chỉ ra từng cái sai nhưng ông Thường vẫn không chấp nhận “phục thiện”.

Đánh giá về những thí nghiệm của ông Nguyễn Văn Thường, ông Lai nói: “Tôi từng đến xem thí nghiệm của ông Thường và tôi đánh giá đó là thí nghiệm trẻ con, sai về cơ bản, những trò chơi cho vui. Ông Thường không hiểu gì về thí nghiệm. Các dụng cụ làm thí nghiệm để minh họa mang tính định tính sơ sài, nếu không nói là còn nhiều sai sót về nguyên tắc.

Anh không nghĩ 1 cái Liên hiệp hội khoa học đầy tính nghiêm túc như vậy lại bỏ thời gian làm 1 cái hội thảo phỉ báng khoa học Việt Nam như vậy, thế mà lại thật. Tốn thời gian là như thế.
 
http://nguyenvantuan.net/science/4-science/1234-giai-thich-them-ve-vat-ly-co-hoc-cua-viet-nam-co-di-truoc-the-gioi

Tiếp theo (và có lẽ là hồi cuối?) câu chuyện“Vật lý cơ học của Việt Nam có đi trước thế giới”, xin giới thiệu một giải thích ngắn của anh Lê Xuân Lộc (Canada). Trong email cho tôi, anh Lộc viết "Chuyện dễ mà lại có nhiều tình tiết không thể tưởng tượng nỗi !" Đúng là đình đám đến mức không tưởng tượng nổi. NVT

Vật lý cơ học của ta đi trước thời đại
(April 8, 2011)
Những "Sai Lầm về Vật Lý" mà Tác Giả Nguyễn văn Thường nêu lên trong một bài báo gần đây và các video clip trên YouTube thật ra là do ông hiểu vấn đề không kỹ và lẫn lộn các ứng dụng của Toán với hiện tượng Vật Lý. Thiết nghĩ chỉ cần viết một bài thật ngắn gọn để góp ý là xong chuyện vì tính cơ bản của vấn đề.
Nhưng sau đó đề tài trở nên sôi nổi hơn và khi theo dõi những mạng báo liên quan đến đề tài này cũng chưa thấy một giải thích nào đi thẳng hơn vào vấn đề để giúp tác giả không còn có thắc mắc. Hy vọng những giải thích sau đây sẽ giúp tác giả cũng như các học sinh thích Vật Lý thấy được vấn đề tường tận hơn.
____________________
Trong toán học vec-tơ, ở bất kỳ vị thế nào, người ta cũng có thể viết phương trình cho 3 vec-tơ như sau, dùng chữ đậm (boldface) cho kí hiệu chỉ vec-tơ:


Chúng ta có thể nói rằng vec-tơ C là do vec-tơ AB tạo thành, các gốc do các vec-tơ tạo thành không có những trị số đặc biệt như chúng ta đã thấy trong các hình vẽ trên mà chỉ tùy vào vị trí của A và B. Đó là căn bản của toán vec-tơ.

Đem toán vec-tơ ứng dụng vào vật lý để phân tích lực được tượng trưng bằng những vec-tơ thì chúng ta có thể nhận ra nét đặc thù là các lực tác động (acting force) và hiệu lực (resultant force) sẽ tạo ra các tam giác vuông. lực tác dụng luôn luôn đóng vai trò ‘cạnh huyền’ là cạnh lớn nhất trong một tam giác vuông. Lý do là vì trong vật lý muốn tìm các hiệu lực của lực tác động trên phần tử (component) nào của cấu thể (structure), ta phải chiếu thẳng lực tác động lên phần tử ấy.

Trong cái video clip "Sai lầm Vật Lý", tác giả, Nguyễn văn Thường, đã tự tiện vẽ ra ba lực SN, SKP mà không phân biệt lực nào là lực tác dụng (acting force) và lực nào là hiệu lực (resultant forces). Sự khác biệt này rất quan trọng trong các ứng dụng về kiến trúc hay xây cất như tác giả đã nêu ra trong các kinh nghiệm mà ông đề cập ở mấy các video clips Youtube.
Thông thường lực tác dụng là lực đã biết hoặc có trị số được ấn định và từ đó người ta đi tìm các hiệu lực để nguyên cứu hậu quả của lực tác dụng này trên các phần tử(components) của vật thể (object, structure) là gì.
Để giải thích những thắc mắc mà ông Thường đã đưa nêu ra như là sự xuất hiện của một lực cực lớn làm cho cầu gãy, nhà sập dosự di động của các phần tử (thanh AC) như trong hình vẽ của tác giả, chúng ta hãy trở lại hình vẽ. Trong ba lực SN, SKP, tác giả còn cho lực P có một vị trí rất đặc biệt là P thẳng góc với SK , có lẽ vì tác giả có dụng ý ví P như một ‘trọng lực’ hay lực ‘uốn’ . Qua cách đặt vấn đề như trong hình vẽ, ta có thể dùng một phương trình Toán để thiết lập liên hệ các lực hiện hữu như sau:



Và như vậy hiệu lực P (lực uốn?) là lực phải tìm (unknown) do các lực tác dụng là lực "kéo" SK và lực "nén" SN với độ dài (hay cường độ) SK, SN và góc α đã được biết (known). Góc α có thể có những trị số khác nhau không nhất thiết phải cố định.
Vì lực kéo SK nằm thẳng gốc với lực P (nằm ngang) nên không có tác động đáng kể (0), ta có thể viết cường độ (hay độ dài) của lực P được tạo ra bởi lực tác độngSN như sau:
P = SN sinα SN: cường độ của lực SN
Khi góc α tiến đến 0 thì cường độ của lực P, là P cũng tiến đến 0. Hay nói cách khác, P biến thiên theo vị thế của lực nén SN .
Tuy nhiên, thay vì đi tìm cường độ của hiệu lực P như trên, tác giả có lẽ đã không hiểu đặc tính của các lực mà ông đã vẽ ra, rồi biến phương trình trên thành:
SN = P / sinα
Theo công thức trên, và do tác giả nghĩ rằng P có trị số nhất định (fixed) vì thế khi góc α có trị số 0 độ, SN tiến đến vô cực (∞) rồi đi đến kết luận vật lý cơ bản dạy sai với thực tế mà ông đã từng chứng kiến (xem YouTube video được trích ra ở trong một bài ngắn)!

Tóm lại có ba điểm quan trọng mà tác giả cần nên biết trong vấn đề ông đưa ra:
1) Các lực tác dụng (acting forces) SNSK là các lực có cường độ (độ dài) đã cho sẵn, góc α của lực nén có thể thay đổi và lực phải tìm là hợp lực P (resultant force) hay lực ‘uốn’ có thể thay đổi tùy theo vị trí của góc α.
2) Có thể tác giả vì hiểu lầm và cho rằng P có trị số nhất định (fixed) nên khi góc α thu nhỏ về 0 thì
P / 0 → (vô cực)
trong thực tế thì hiệu lực P có cường độ hay độ dài thay đổi tùy theo trường hợp (biến thiên theo góc α). Ở trường hợp như trong hình vẽ trên, khi góc α nhỏ dần (tiến đến 0) thì trị số của P cũng nhỏ dần (tiến đến 0).
3) Ngay cả khi hiểu như cách của chính tác giả ( SN = P/sinα ), khi góc α tiến về trị số 0, thì P cũng thu nhỏ dần về 0, và ta có: 0/0 là dạng vô định trong toán học. Dạng này có các trị số thực tùy theo trường hợp suy nghiệm. Trong toán học vi tích phân (Calculus), có công thức rất quen thuộc:
Khi x → 0, sinx / x = 1
và như thế thì không thể nào có lực cực đại. Tác giả đã không hiểu rõ vấn đề mà đi đến kết luận đáng tiếc.

Còn nếu cho P là lực tác dụng và muốn đi tìm các lực SK và SN thì cách thức phân lực được phân tích và trình bày trong một bài ngắn hơn rồi.
Lê Xuân Lộc
 
Bài trên blog GS Nguyễn Văn Tuấn
-----------
Tưởng là đã xếp lại hồ sơ về chuyện vật lí của ta đi trước thời đại, nhưng hôm nay nhận được một bài viết ngắn của anh Phạm Quang Tuấn, giải thích về những sai lầm trong thí nghiệm của ông Nguyễn Văn Thường (trong clip số 1 của loạt 11 clips). Mời các bạn tham khảo. NVT Phạm Quang Tuấn

Bài viết ngắn này giải thích kết quả thí nghiệm của ông Nguyễn Văn Thường trong video clip sau đây


VietAstro YouTube Player
ERROR: If you can see this, then YouTube is down or you don't have Flash installed.

Hình 1 cho thấy ba cây thẳng, nối với trụ ở A và B bằng khớp (tự do xoay, như khớp đầu gối), nối với nhau ở C cũng bằng khớp.

Ở Hình 2 ta treo quả cân lên điểm C. Quả cân này gây phản lực: một lực căng trong thanh AC và một lực nén trong thanh BC. Hai lực này hợp lại làm cân bằng sức nặng F của quả cân.

Tuy nhiên, Hình 2 cho thấy một điều mà sách vật lý nhập môn không nói: thanh AC bị lực căng nên dãn ra (AC’ dài hơn AC), thanh BC bị sức nén nên ngắn lại (BC’ ngắn hơn BC). Do sự thay đổi chiều dài đó, điểm C bị trĩu xuống vị trí C’. Cả ba khớp cũng đều xoay và đổi góc độ. Hình 2 cố ý vẽ quá lố cho dễ hiểu, thực ra (tùy trọng lượng quả cân) những thay đổi chiều dài và góc độ này rất nhỏ, phải có máy đo chính xác mới thấy được.
Tại sao sách vật lý nhập môn không nói điều này? Giản dị là để học sinh khỏi rối trí vì học quá nhiều khái niệm mới trong một thời gian ngắn. Do đó, sách và thầy phải giản lược (còn gọi là mô hình hóa - model) những gì xảy ra trong thực tế.
Nếu ta hàn lại hay khóa chặt khớp A thì sao? Hình 3 cho thấy, vì thanh AC không còn tự do xoay quanh khớp A, nó bị cong xuống.

Khi một thanh rắn cong như vậy, phần dưới của nó bị nén vào và phần trên bị dãn ra, như ta thấy ở hình 4. Bạn cứ cong gập người lại như khi tập bụng “sit up” sẽ thấy ngay: lưng bạn dãn ra, bụng bạn co lại.

Ông Nguyễn văn Thường đo lực dãn của hai thanh AC, BC bằng lực kế. Lực kế, thực ra, không trực tiếp đo lực, mà chỉ đo độ dãn của một cái lò xo. Hai đầu lò xo đó được gắn vào hai điểm trên thanh AC, và lò xo co dãn theo thanh AC. Co dãn nhiều thì lực kế chỉ lực lớn, co dãn ít thì lực kế chỉ lực nhỏ, giống như cái cân trong phòng tắm.
Nhưng, điều quan trọng là đầu lò xo gắn vào điểm nào. Như ta thấy trong Hình 5, lực đo sẽ khác hẳn tùy theo ta gắn vào điểm a, b, c, d hay e, dù rằng những điểm này rất gần nhau (tùy bề rộng của thanh kim loại). Ở điểm a dãn lớn, điểm b dãn một nửa, điểm c không có co dãn gì hết, điểm d bị nén, điểm e nén gấp đôi. Nhích đi 1 mm, là lực thay đổi hẳn và thậm chí đổi từ căng sang nén!

Thí nghiệm của ông Nguyễn văn Thường không chú ý điểm này, điểm gắn lực kế không xác định chính xác, nên kết quả chẳng chứng minh được gì cả. Không ngạc nhiên khi thấy nó “trái ngược lý thuyết 180 độ”, như lời ông nói.
Từ đó ta có thể kết luận:

  • Đừng nên dựa vào sách vở trung học để đánh giá khoa học thế giới.
  • Khi làm thí nghiệm, ta phải hiểu rõ ta đang thí nghiệm để chứng minh cái gì.
  • Khi làm thí nghiệm, phải hiểu rõ toàn bộ các chi tiết tình hình vật lý.
  • Không cần phải viện tới khám phá vật lý gì mới để giải thích kết quả thí nghiệm của ông Nguyễn văn Thường

P.Q.T.

Chú thích: Có thể đọc thêm những bài trước dưới đây:
Giải thích thêm về “Vật lý cơ học của Việt Nam có đi trước thế giới”
Vật lí cơ học chúng ta đi trước thời đại ?
“Vật lý cơ học của Việt Nam có đi trước thế giới”: Khoa học dỏm và khoa học thật
 

pvloc90

Thành Viên CLB Thiên Văn Nghiệp Dư TPHCM - HAAC
Kỳ trước học cái môn Cơ học VL này hộc cả máu.:)) Đến thằng Mỹ trợ giảng nó cũng kêu ở nước nó không dạy khó đến thế này, huồng gì bác Thường...
 

Top