Thiết bị tinh chỉnh KTV theo cao độ - Một sản phẩm tự chế mới

Oldstar

New member
#1
Tôi xin giới thiệu với các bạn cách làm một phụ kiện rất hữu ích cho các loại KTV sử dụng chân đế kiểu Alt-az hoặc Dobson tự chế, nó giúp người quan sát bám mục tiêu dễ dàng và “mượt” hơn rất nhiều (so với không có nó), việc quay phim chụp ảnh thì quá ổn luôn. Thực ra thì các KTV bán sẵn trên thị trường kiểu Alt-az cũng thường có gắn thiết bị này, nhưng bán lẻ thì tôi chưa thấy bao giờ, vì vậy nên tôi đã tìm cách tự chế từ những vật liệu đơn giản sẵn có quanh ta.
Đây là hình ảnh sản phẩm hoàn chỉnh sau khi được gắn vào KTV chân đế Dobson:


Nguyên vật liệu chính bao gồm:
- Dụng cụ căng dây phơi:


- Một thanh kim loại cùng kích thước (đường kính) với cái móc của dụng cụ căng dây phơi (ở đây tôi dùng loại 4mm, có thể dùng đồng, nhôm cho dễ tiện ren), chiều dài tuỳ thuộc vào KTV của từng người (khoảng 30cm):


- Một mẩu ống PVC 21mm loại dày (hoặc cái gì đó tương tự)


- Một bộ ốc vít dùng để bắt vào tanh xe đạp (để gắn cái chắn bùn bánh xe) và một cái ốc vành to có cùng cỡ ren. Đặc điểm của vít bắt tanh xe đạp là có khoét một cái lỗ to đùng như trong hình:


Ngoài ra còn có một số chi tiết nhỏ khác các bạn sẽ thấy đầy đủ trong các hình minh hoạ sau này (vì tôi quên không chụp hình)

Cách làm cụ thể như sau: Đối với dụng cụ căng dây phơi, nó có 2 cái móc (vòng) ở 2 đầu được tiện ren ngược chiều nhau, ta sẽ bỏ đi cái móc có ren thuận chiều kim đồng hồ. Sau đó, dùng bàn ren có cùng cỡ ren với cái móc đó để tiện ren cho thanh kim loại với chiều dài ren tương tự của cái móc.


Sau đó, ta lắp thanh ren và mẩu ống nhựa PVC vào dụng cụ căng dây phơi, có thể chêm thêm vào ống nhựa để nó được gắn chặt vào dụng cụ căng dây phơi. Vậy là bộ phận chính đã hoàn thành.


Đối với bộ ốc vít bắt tanh xe đạp, ta bỏ cái êcu đi, thay cái ốc to màu xanh vào rồi lồng vào đầu còn lại (không tiện ren) của thanh kim loại như hình sau:


Để gắn thiết bị vào phần chân đế dobson, các bạn có thể xem hình dưới đây, ở đây có thêm 1 chi tiết nhỏ là cái ke sắt vuông góc hình chữ L. Các bạn lưu ý phải chêm thêm cái ê cu nhỏ (hoặc bất cứ cái gì tương tự) vào lòng trong cái móc tròn để cái vít bắt vào đó không bị lỏng lẻo thì thiết bị hoạt động mới ổn định.


Đầu còn lại được gắn vào ống KTV theo như hình dưới đây, ở đây có thêm một chi tiết nữa là cái đai chữ U dùng để giữ cái vít bắt tanh xe đạp, nó có thể tự chế dễ dàng từ thanh sắt mỏng. Các bạn lưu ý, đai chữ U phải được gắn vào thành ống KTV ở một góc xiên thích hợp (chứ không gắn song song dọc theo thành ống):


Như vậy là ta đã hoàn thành thiết bị tinh chỉnh cao độ cho KTV. Nếu thanh kim loại dài quá, ta có thể cắt bớt cho gọn, dưới đây là hình ảnh hệ thống khi ống KTV ở 2 vị trí thấp nhất và cao nhất:


Còn đây là hình ảnh tổng thể KTV:


Cách sử dụng thì chắc các bạn có thể hình dung một cách dễ dàng. Sau khi bắt được mục tiêu trên bầu trời, ta sẽ vặn chặt cái ốc màu xanh ở trên để khoá chặt KTV theo độ cao. Sau đó chỉ việc dùng tay xoay cái núm nhựa PVC qua lại là ta có thể đẩy KTV lên cao hoặc kéo nó xuống thấp một cách nhẹ nhàng êm ái, tức là tinh chỉnh cao độ của KTV theo ý muốn. KTV sẽ vận hành rất mượt, hoàn toàn không bị rung lắc, giật cục... rất thuận lợi cho việc quan sát và chụp ảnh.

Về hình thức thì có thể chưa được đẹp lắm, nhưng về giá trị sử dụng thì… các bạn cứ làm thử rồi sẽ biết.

Tôi rất mong các bạn nghiên cứu cải tiến thêm để thiết bị trở nên đẹp, hoàn thiện và pro hơn.
 

Chincat

New member
#2
Góp ý thêm với bạn cho "dễ chế tạo" hơn.
- Ở việc tạo ren bằng bàn ren thì không phải ai cũng có dụng cụ.
- Nhôm mềm dễ tạo ren có thể tự cho ăn ren với cái ren trong của móc căng dây phơi.
- Có thể dùng đe, búa đập cho thẳng 1 cái móc rồi hàn nối (bí lắm thì buộc chặt bằng dây thép) với một thanh kim loại cứng hơn thanh nhôm.
 

Oldstar

New member
#3
Góp ý thêm với bạn cho "dễ chế tạo" hơn.
- Ở việc tạo ren bằng bàn ren thì không phải ai cũng có dụng cụ.
- Nhôm mềm dễ tạo ren có thể tự cho ăn ren với cái ren trong của móc căng dây phơi.
- Có thể dùng đe, búa đập cho thẳng 1 cái móc rồi hàn nối (bí lắm thì buộc chặt bằng dây thép) với một thanh kim loại cứng hơn thanh nhôm.
- Tạo ren trực tiếp bằng cách "ép" cho thanh nhôm ăn ren với cái ren trong của móc căng dây phơi thì nếu được nó cũng rất chặt. Khi sử dụng phải tác dụng 1 lực mạnh vào thiết bị (xoay ống nhựa tròn) mới có thể làm cho nó quay được -> KTV có thể bị rung, mất đi ý nghĩa (tác dụng) ban đầu của thiết bị. Chính vì vậy mới phải sử dụng bàn ren có kích thước phù hợp để tạo ren cho thanh kim loại.

- Nếu dùng búa, đe đập cho thẳng cái móc rồi mới hàn nối thì tôi e là sẽ hơi xấu. Nếu buộc (nối) bằng dây thép có lẽ còn lôi thôi hơn nữa (mà chưa chắc đã chặt). Tốt nhất là cắt bỏ phần móc cong đi rồi hàn thanh sắt khác vào sẽ đẹp hơn nhiều.
 

lequangthuy

Thành Viên CLB Thiên Văn Nghiệp Dư TPHCM - HAAC
#4
Cảm ơn Oldstar về bài viết rất chi tiết. Anh em mình, nếu ai cũng chịu khó viết lại những gì đã làm như thế này thì đỡ cho các TV khác khỏi phải mò mẫm.
Việc dùng "thanh chống" như thế này khá phổ biến với kính KX và PX nhỏ. Cái hay ở đây là dùng móc căng cáp để điều chỉnh chiều dài.
Anh cũng đã dùng PP này với kính Newton 100mm đầu tay và kính KX đang dùng hiện nay, nhưng theo kiểu khác, phải có tay thợ tiện dính vào mới xong, nên không phổ biến.
Ý kiến hàn nối của chincat cũng rất hay, dễ thực hiện.
Anh cũng vừa mới làm xong 1 bộ vi chỉnh trục Alt cho kính Messier nhưng theo 1 kiểu khác : tác động thẳng vào trục xoay qua 1 tay quay và trục ren vi chỉnh . Anh sẽ chụp ảnh và post lên sau.
 

Chincat

New member
#5
- Tạo ren trực tiếp bằng cách "ép" cho thanh nhôm ăn ren với cái ren trong của móc căng dây phơi thì nếu được nó cũng rất chặt. Khi sử dụng phải tác dụng 1 lực mạnh vào thiết bị (xoay ống nhựa tròn) mới có thể làm cho nó quay được -> KTV có thể bị rung, mất đi ý nghĩa (tác dụng) ban đầu của thiết bị. Chính vì vậy mới phải sử dụng bàn ren có kích thước phù hợp để tạo ren cho thanh kim loại.

- Nếu dùng búa, đe đập cho thẳng cái móc rồi mới hàn nối thì tôi e là sẽ hơi xấu. Nếu buộc (nối) bằng dây thép có lẽ còn lôi thôi hơn nữa (mà chưa chắc đã chặt). Tốt nhất là cắt bỏ phần móc cong đi rồi hàn thanh sắt khác vào sẽ đẹp hơn nhiều.
Mình đề xuất không phải là cho bạn vì bạn đã có tay nghề cao và đồ nghề rất chuyên nghiệp, mà chủ yếu để các thành viên khác có thêm một hướng giải quyết khó khăn về dụng cụ thôi.
Những điều bạn lo lắng không phải là không có cơ sở nhưng thật ra những thao tác mình nói mình đã thực hiện rồi mới dám đề nghị:
- Đã từng tạo ren ngoài cho ... nan hoa xe máy. Ren mượt không bị chặt khít. Tất nhiên lúc tạo ren cũng khá vất vả. Vặn đi vặn lại nhiều lần, phải chọn đai ốc phù hợp.
- Đã nhiều lần lấy dây thép buộc hai đoạn thép. Tuy chặt nhưng đúng như bạn nói: xấu.
 

anhcos

Quản Lý Cao Cấp
#6
Anh có giải pháp cho cả OldStar và Chincat.
Ở tiện bán đồ XD, họ có bán sẵn những đoạn sắt tròn (hình như gọi là cây vít cấy) dài 20cm, một đầu làm ren sẵn. Tuy nhiên chỉ có loại phi 4 và phi 5 thôi, vì thế tăng đơ cũng mua loại phù hợp để vặn vào được.
 

Oldstar

New member
#7
Cám ơn các anh, các bạn đã có lời khen và góp ý cho thiết bị mới của em. Thực ra em học hỏi được rất nhiều điều từ forum em muốn mục đích giới thiệu sản phẩm của em trước là để “đáp lễ” cho những kiến thức học được từ đây, sau là muốn phổ biến cho đông đảo anh em một thiết bị mới rất hữu ích cho KTV mà việc chế tạo không quá khó để ai cũng có thể làm được. Nếu các bạn thấy hay thì rất mong các bạn hưởng ứng làm theo.

Trình độ của em cũng chỉ giới hạn ở những sản phẩm mang tính đơn giản như vậy thôi, so với các bậc “lão làng” như ảnh Thủy, anh Anhcos… thì em có cưỡi tên lửa đuổi theo cũng không kịp:sm:.
 

Top