Sao băng cháy sáng do đâu?

http://www.thienvanvietnam.org/index.php?option=com_content&view=article&id=191:ma-sao-bng-perseid-em-nay-128-va-vai-lu-y&catid=35:tin-tc&Itemid=54

Mưa sao băng Perseid có nguồn gốc từ một đám thiên thạch trên quĩ đạo của Trái đất, hậu quả để lại của sao chổi 109P/Swift-Tuttle khi nó cắt ngang quĩ đạo Trái Đất trước đây. Tháng 8 hàng năm, khi Trái Đất đi qua vị trí của đám thiên thạch này, các thiên thạch bị hấp dẫn của Trái Đất kéo lại, lao qua khí quyển và cháy sáng do ma sát với không khi để lại các vệt sáng mà ta vẫn gọi là sao băng.
Perseid là trận mưa sao băng có thể coi là lớn nhất hàng năm (cùng với mưa sao băng Geminids), mật độ sao băng mỗi giờ ở cực điểm có thể từ 50 đến trên 60 sao băng mỗi giờ và có lượng lớn các sao băng dài và sáng.
Sao băng cháy sáng do ma sát với không khí đúng không các bạn.
 

lupin2410

Moderator
Nguyên nhân chính làm nó bốc cháy không phải do ma sát mà do áp suất nén sinh ra do tốc độ siêu thanh của chúng.
Oan oan tương báo, bao giờ mới dứt....
 

VasilyTran

Moderator
Nguyên nhân chính làm nó bốc cháy không phải do ma sát mà do áp suất nén sinh ra do tốc độ siêu thanh của chúng.
Oan oan tương báo, bao giờ mới dứt....
Áp suất tăng sao nó lại cháy được :sm (85):
Khi sao băng lao vào khí quyển với tộc độ cực nhanh thì phần không thì ngay trước đường đi của nó bị nén lại, không thoát ra được. Quá trình nén này chằng đẳng áp cũng chẳng đẳng nhiệt; nhiệt độ và áp suất đều tăng; nhiệt độ tăng làm sao băng bốc cháy còn áp suất thì làm cho sao băng giống như bị ném xuống đất vậy nên vỡ ra. Còn ma sát cũng có nhưng mà không đáng kể tại vì không khí trên tầng cao khí quyển là chân không thấp ( cực kì loãng ).
 

lupin2410

Moderator
Mình giải thích nhanh mà, nên thành ra thiếu, nên nhìn cứ tưởng sai thôi:sm (43):
 

galaxy_phapli

Thành Viên CLB Thiên Văn Nghiệp Dư TPHCM - HAAC
Áp suất tăng sao nó lại cháy được :sm (85):
Khi sao băng lao vào khí quyển với tộc độ cực nhanh thì phần không thì ngay trước đường đi của nó bị nén lại, không thoát ra được. Quá trình nén này chằng đẳng áp cũng chẳng đẳng nhiệt; nhiệt độ và áp suất đều tăng; nhiệt độ tăng làm sao băng bốc cháy còn áp suất thì làm cho sao băng giống như bị ném xuống đất vậy nên vỡ ra. Còn ma sát cũng có nhưng mà không đáng kể tại vì không khí trên tầng cao khí quyển là chân không thấp ( cực kì loãng ).
chằng đẳng áp cũng chẳng đẳng nhiệt <--- vậy có thể coi là đoạn nhiệt không nhỉ?
 

Cassiopeia

New member
hơ sao rắc rối quá vậy. từ trước đến h em toàn nghe lí do có sao băng là do ma sát thui, thầy giáo day Lí cũng nói thế.
 

thanhthuy_PAAC

New member
Sao băng, hay sao sa, là đường nhìn thấy của các thiên thạch và vẫn thạch khi chúng đi vào khí quyển Trái Đất (hoặc của các thiên thể khác có bầu khí quyển). Trên Trái Đất, việc nhìn thấy đường chuyển động của các thiên thạch này là do nhiệt phát sinh ra bởi áp suất nén khi chúng đi vào khí quyển. (Lưu ý là rất nhiều người cho rằng đó là do ma sát, tuy nhiên ma sát ở các tầng cao của khí quyển là không đủ lớn để có thể làm nóng thiên thạch đến mức phát sáng, do mật độ không khí ở đây rất loãng). Khi thiên thạch chuyển động với vận tốc siêu thanh, nó sinh ra các sóng xung kích (shock wave) do nó "va chạm" với các "hạt" của khí quyển và nén chúng nhanh hơn so với chúng có thể dãn ra khỏi đường chuyển động của thiên thạch. Với vận tốc cao như vậy, các phân tử không khí trên đường đi của thiên thạch bị nung nóng bởi sóng xung kích, hoặc bị nén quá mạnh đến mức nhiệt độ của sóng xung kích tăng lên đến hàng ngàn độ và làm cho các thành phần vật chất của thiên thạch bị nung đến nóng sáng. Những sao băng sáng, thậm chí sáng hơn cả độ sáng biểu kiến của Kim Tinh, đôi khi được gọi là quả cầu lửa.
các ban giải thích cũng đúng hết rồi.Nhưng mình nói thêm cho cặn kẽ.Nếu rảnh thì các bạn tìm hiểu thêm về sóng xung kích ví mình ko tiện giải thich ở đây
 

thanhthuy_PAAC

New member
nhân tiện cho mình làm quen với bạn lupin luôn nha.mình cũng như bạn ,ko ai xung quanh hiểu tại sao mình thích thiên văn học cả.Họ luôn cho đó là 1 trò vớ vẩn.nick yahoo của mình nè:hello_you478
 
Hi vấn đề không đơn giản như chúng ta nghĩ. Đúng như bạn Cassiopeia post trong nhiều sách và nhiều trang web có uy tín vấn để là Sao băng cháy sáng là do ma sát với bầu khí quyển
Ví dụ của NASA
http://solarsystem.nasa.gov/multimedia/display.cfm?IM_ID=843
http://www.nasa.gov/worldbook/meteor_worldbook.html

Nhưng ở space.com, tiến sĩ Philip Plait, người rất có uy tín với cộng đồng yêu thiên văn online đã nhấn mạnh không phải là do ma sát.
http://www.space.com/scienceastronomy/top5_myths_020903-4.html
In reality, it isn't friction, but ram pressure that heats the meteoroid. When a gas is compressed it gets hot, like when a bicycle pump is vigorously used to inflate a tire. A meteoroid, moving at 33,500 mph (15 kilometers a second) or more compresses the air in front of it violently. The air itself gets very hot, which is what heats the meteoroid. That's the fact, not friction.
Với thông tin nhiễu loạn như thế thì Tây nó cũng đau đầu chứ chẳng gì ta
Bọn nó cũng thảo luận trên các forum về thiên văn
http://www.cloudynights.com/ubbarchive/showflat.php?Cat=0&Number=434008&page=0&view=collapsed&sb=5&o=all&vc=1
http://boards.straightdope.com/sdmb/showthread.php?t=267739

Qua các thảo luận thì thấy lý do chính là không khí bị nén chứ không phải là ma sát, ma sát chỉ là yếu tố phụ. Nhưng vấn đề tại sao NASA và các sách phổ biến kiến thức khác vẫn để là ma sát??? Hay chỉ vì họ thấy đó là cách nói dễ hiểu cho mọi người nhất dù nó không đúng lắm (thật sự là sai)
Ở đây có tay này bực quá viết rằng:
http://boards.straightdope.com/sdmb/showpost.php?p=5093499&postcount=7
'Atmospheric friction' is a deliberate lie perpetuated by the press, because they think the general public is too stupid to understand something as basic as Boyle's (or is it Charles' ?) law.
Dịch thoáng: Ma sát với khí quyển là sự nói xạo có chủ ý lặp đi lặp lại trên các ấn phẩm, bởi vì bọn tác giả nghĩ là đại đa số công chúng đều quá ngu ngốc để hiểu được các thứ cơ bản như định luật Boyles (Hay Charles gì đó?)=))
 

thanhthuy_PAAC

New member
hơ sao rắc rối quá vậy. từ trước đến h em toàn nghe lí do có sao băng là do ma sát thui, thầy giáo day Lí cũng nói thế.
vậy thì thầy của em gà rồi.Em thử nói lại nhung j anh vừa nói xem.Rồi hỏi thầy sóng xung kích là gì.Xem thầy có biết ko:sm (85):
 

milotiger

Moderator
vậy thì thầy của em gà rồi.Em thử nói lại nhung j anh vừa nói xem.Rồi hỏi thầy sóng xung kích là gì.Xem thầy có biết ko:sm (85):
Không nên nói như thế, đây không hẳn là gà mà chỉ là không hiểu kĩ về mặt nào thôi, chứ chuyên môn thì không thể khẳng định.
Có một thầy nói với em: "Nếu không tin tưởng giáo viên dạy mình [hay xem thường] thì không thể học tốt được"
 
Vấn đề này nếu chỉ đọc sách chứ không đi sâu vào tìm hiểu thì ngay cả người thầy giỏi cũng không biết. Ví dụ người viết bài này trên thienvanvietnam đã xem mình là nhà nghiên cứu thiên văn bán chuyên nghiệp mà cũng không biết, thì chưa thể nói người ta là "gà" mà có thể người ta chưa thật sự tìm hiểu cặn kẽ ^^.

@milo: em cũng cần xem lại quan điểm phải tin tưởng tuyệt đối vào thầy cô, hay trong CLB là tin vào những gì mà admin, mod nói về kiến thức. Sự áp đặt trong giáo dục là 1 trong những lý do chính khiến dân châu á kém châu âu trong khả năng làm việc và nghiên cứu.
 

ORION

Moderator
Dịch thoáng: Ma sát với khí quyển là sự nói xạo có chủ ý lặp đi lặp lại trên các ấn phẩm, bởi vì bọn tác giả nghĩ là đại đa số công chúng đều quá ngu ngốc để hiểu được các thứ cơ bản như định luật Boyles (Hay Charles gì đó?)=))

Hi, vấn đề này đơn giản mà thật hay. Hung thủ chính của sự bốc cháy và vỡ vụn là do áp suất nén làm tăng nhiệt độ chứ không phải ma sát. Sự bốc cháy có thể hơi khó tưởng tượng vì liên quan đến đl Boyles nhưng sự vỡ vụn thì dễ thấy hơn với hình tượng ném viên đất xuống nền cứng như phapli nói.

Thế nhưng vì sao nhiều web nổi tiếng như Nasa vẫn giải thích rằng đó là do ma sát như anh Tuấn nói, theo ý kiến của riêng Ori thì có lẽ lí do đơn giản vì đó là giải thích dễ hiểu nhất mà không bất hợp lí. Tay gì với lời trích ở trên có quá lời chăng, hơi bị tự ái khi nghĩ người ta giải thích như vậy là xúc phạm vì cho rằng cộng đồng (trong đó có ổng) ngốc đến nổi không hiểu được điều cơ bản của đl Boyles mà không nghĩ đến khi ta giải thích cho các em bé 4-5 tuổi về sao băng như thế nào.

Thế này nhé, giả sử trong một buổi quan sát cộng đồng bộn bề công việc mà HAAC ta hay tổ chức, hôm đó có một em bé nhỏ chạy lại hỏi bạn "do đâu có sao băng vậy chú, anh chị?", bạn sẽ trả lời thế nào? Có phải "do thiên thạch bay vào khí quyển với tốc độ siêu âm, rồi áp suất nén phía trước thiên thạch tăng cao, theo đl Boyle thì áp suất tăng tỉ lệ thuận với nhiệt độ..." có phiêu quá chăng :)

Ori thì vẫn ấn tượng với cách giải thích ngắn gọn "ma sát" cho dù nó không hoàn toàn đúng, đó cũng là những gì Ori đã được học từ baba và thầy cô. Giống như quen miệng gọi "Sao Kim" thay vì "Kim Tinh" cho dù biết điều ấy là không chính xác.

Từ nay nếu có ai hỏi và đòi Ori giải thích về sao băng, Ori sẽ nói rằng "... khi thiên thạch bay vào khí quyển Trái đất với tốc độ lớn, chúng tương tác với không khí và bốc cháy ..." , nếu có người cần hiểu kĩ hơn thì mới giải thích tiếp. Nhưng giả sử đó là một bé nhỏ, có lẽ mình vẫn chọn cách giải thích do ma sát mà thôi :sm (21): . Ma sát đơn giản là khi chà 2 bàn tay vào nhau khi trời lạnh, có lẽ các bé thấy dễ chịu hơn là nén và áp suất. Cũng như chúng ta thôi, khi lớn lên tự khắc ta sẽ hiểu sâu hơn.
 

Hieuvt

New member
cứ hiểu sao băng là do thiên thạch ma sát với bầu khí quyển rồi bốc cháy thôi,cần gì hiểu xa xôi.:sm (64):
 
cứ hiểu sao băng là do thiên thạch ma sát với bầu khí quyển rồi bốc cháy thôi,cần gì hiểu xa xôi.:sm (64):
hiểu ở tầm cho biết thì như thế cũng được, nhưng bản chất thì ko phải do ma sát mà là áp suất nén khi thiên thạch chuyển động với vận tốc trên siêu thanh, áp này làm cho nhiệt độ của sóng xung kích được tạo ra tăng lên tới ngàn độ và nung nóng sáng phần vật chất của thiên thạch.

Bạn nào có thể nói thêm về sóng xung kích nhỉ
 

lupin2410

Moderator
Sóng xung kích sinh ra từ việc tăng đột ngột áp xuất cực lớn đối với môi trường xung quanh, có 2 pha : pha áp suất dương, pha áp suất âm. Em biết có nhiêu đó, mấy anh, mấy bạn bổ sung thêm cho hay :sm (64):
 

thanhthuy_PAAC

New member
bạn lupin o canada lun ha?ghê zi,chac bên đó có điều kiện nghiên cứu tvh hơn nhỉ.thấy bạn co ktv đẹp wa
 

lupin2410

Moderator
vậy thì thầy của em gà rồi.Em thử nói lại nhung j anh vừa nói xem.Rồi hỏi thầy sóng xung kích là gì.Xem thầy có biết ko:sm (85):
Một ngày làm thầy cả đời làm thầy, nói thật trước đây mình cũng nói xấu thầy cô nhiều lắm, cho rằng họ là thầy thì phải biết này biết nọ. Nhưng càng ngày Lupin sống càng nhận ra nhiều cái đạo lý hơn và biết tôn trọng họ. Núi cao còn có núi cao hơn, kiến thức là vô tận, ko ai có thể biết tất cả, dạy người khác cũng là học từ ngừơi khác, học từ người khác cũng là dạy người khác.
 
Vậy sao băng là do không khí nóng lên phát sáng hay không khí làm hạt bụi nóng lên và phát sáng?

Lớp 8 học bảng tuần hoàn nguyên tố hóa học, mấy thầy cô nói nó sắp xếp theo chiều tăng của khối lượng nguyên tử, do lúc đó chưa biết về nguyên tử số, proton, neutron, electron... Khi một số kiến thức chưa có đủ thì một cách giải thích đơn giản là chấp nhận được.
 

Top