Luna 16 - “Con người đã vươn dài cánh tay lên Trăng…”

redflag

Moderator
"...Với khát vọng vô tận của mình, con người đã vươn dài cánh tay lên Trăng, để miết trên tay một ít đất mềm, thả vào lòng bàn tay một hòn đá cứng..."

Luna 16 là tàu không người lái đầu tiên đổ bộ xuống Mặt Trăng, tự động khoan lấy đất MT rồi bay về Trái Đất thành công. Luna 16 là tàu tiếp nối nhiệm vụ của Luna 15 đã gặp thất bại trước đó trong khi đổ bộ, Luna 16 diễn ra trong khoảng thời gian sau Apollo 11 và Apollo 12, là nhiệm vụ thứ 3 liên tiếp lấy đất MT.


Luna 16 được phóng lên từ sân bay vũ trụ Baikonur vào 13:25 UT ngày 12/09/1970 bởi tên lửa đẩy Proton K phiên bản 4 tầng, sau khi đi vào quỹ đạo Trái Đất 185 x 241 km, tầng cuối của tên lửa đã đưa Luna 16 bay tới MT. Chuyến bay kéo dài 3 ngày, ngày 16/09/1970, Luna 16 đã đi vào quỹ đạo 15 x 110 km của MT với góc nghiêng quỹ đạo 70 độ. Trong thời gian bay trên quỹ đạo, hệ thống máy tính điều khiển con tàu đã tự động kiểm tra các thông số và điều chỉnh quỹ đạo xuống 15 x 106 km, tuy nhiên khi Luna 16 đi vào mặt khuất của MT thì xảy ra một sự cố là trạm mặt đất không bắt được liên lạc với con tàu, mất gần 1 tiếng đồng hồ sau sự cố mới được khắc phục. Vào 05:12 UT ngày 20/07, tên lửa hãm của Luna 16 kích hoạt đưa con tàu hạ dần độ cao và sau 06 phút, Luna 16 đã đổ bộ xuống bề mặt MT tại tọa độ 0°41' vĩ độ nam và 56°18' kinh độ tây trên vùng biển Fertility, cách miệng núi lửa Webb khoảng 100 km. Đây là cuộc đổ bộ đầu tiên trong đêm trên Mặt Trăng, Mặt Trời đã lặn trước đó 60 giờ. Động cơ chính của Module đổ tắt ở độ cao 20m, các động cơ phản lực cuối cùng tắt ở độ cao 2m và Module đổ bộ rơi xuống với vận tốc 2.4m/s. Khối lượng của module đổ bộ là 1880 kg.

Khối lượng tàu: 5600 kg
Chiều dài: 3.1 m
Đường kính max: 3.3 m (gồm các chân)


Luna 16 có cấu tạo gồm 2 module: module đổ bộ và module thu hồi. Module đổ bộ có dạng hình trụ với 4 chân, các thùng nhiên liệu, một radar mặt đất và 2 động cơ hãm. Nhiệm vụ chính của module này là giảm vận tốc rơi của con tàu, các động cơ hãm sẽ được kích hoạt theo lệnh điều khiển từ máy tính trên con tàu, căn cứ theo độ cao quỹ đạo và vận tốc con tàu.
Module thu hồi cũng có dạng hình trụ nhưng với kích thước nhỏ hơn với phần đầu hình tròn, nó mang một khoang cầu hàn kín để chứa đất MT. Module thu hồi còn được trang bị camera, thiết bị đo độ phóng xạ và nhiệt độ, các thiết bị liên lạc về TĐ và quan trọng nhất là một cánh tay robot có gắn mũi khoan.


Sơ đồ cấu tạo tàu vũ trụ Luna 16 và nhiệm vụ hoạt động​

Khoảng 1h sau khi đổ bộ, cánh tay robot tự động vươn dài đưa mũi khoan bắt đầu khoan lấy mẫu đất đá MT, sau 7 phút khoan, mũi khoan đã khoan được độ sâu 35 cm và sau đó thu hồi về khoang cầu trên đỉnh của tàu.

Cuối cùng, sau 26h 25’ trên MT, vào lúc 07:43 UT 21/09, module thu hồi đã kích hoạt tên lửa đẩy đưa Luna 16 rời khỏi MT, bắt đầu chuyến hành trình bay về TĐ. Phần còn lại của con tàu bộ (module đổ bộ) nằm lại MT để thu thập các dữ liệu về nhiệt độ và phóng xạ. Sau hành trình đạn đạo kéo dài 3 ngày, 01:50 UT ngày 24/09, khi còn ở khoảng cách 50,000 km so với TĐ, khoang chứa đất MT đã tách khỏi tên lửa đẩy và theo lực hấp dẫn bay về TĐ, 05:10 UT cùng ngày, khoang bắt đầu đi vào bầu khí quyển, 4 phút sau khoang tự động bung dù và Luna 16 đã bay về Trái Đất và bung dù rơi xuống địa điểm cách thị trấn Jezkazgan 80 km thuộc Kazakhstan vào lúc 05:25 UT ngày 24/09. Luna 16 mang về TĐ 101 gram đất của MT, mẫu đất này có tính chất giống như đất lấy bởi các phi hành gia Apollo 12.



Hành trình chuyến bay của Luna 16

Luna 16 là một mốc thành công quan trọng trong chương trình thám hiểm không gian của LX, đây là một chuyến bay lấy đất từ một thiên thể khác ngoài Trái Đất hoàn toàn tự động!
--------------------------------
RedFlag
 

Top