K.E.Tsiolkovsky - "Cha đẻ" khoa học du hành vũ trụ hiện đại

redflag

Moderator


Thời thơ ấu
Konstantin Eduardovich Tsiolkovsky chào đời ngày 17 tháng 9 năm 1857, tại làng Izhevskoe thuộc tỉnh Ryazan, phía nam Moskva. Konstantin (gọi thân mật là Kostya) là con thứ năm trong một gia đình có 18 anh chị em. Cha của Konstantin - Eduard Ignatievich Tsiolkovsky, là một người Balan nhập cư, ông đến làm việc tại Izhevskoe vào tháng 6 năm 1849, với công việc là một người kiểm lâm. Khi gia đình Tsiolkovsky đến định cư tại Izhevskoe thì khu làng này đã đông đúc và đây cũng là khu định cư lớn thứ tư trong tỉnh Ryazan.

Chẳng bao lâu sau khi Tsiolkovsky ra đời, cha cậu rời bỏ công việc và từ tháng 11 năm 1857 đến tháng 4 năm 1858, gia đình Tsiolkovsky sống tạm ở làng Dolgoe thuộc Pronskiy Uezd (thị trấn Pronsk) cùng với ông bà ngoại, sau đó gia đình định cư ở Ryazan trong khoảng 10 năm nữa. Và chính nơi đây có một sự kiện đã làm thay đổi cuộc đời Tsiolkovsky mãi mãi.

“Khi mới 10-11 tuổi, có một lần vào lúc vừa chớm đông, tôi phóng như bay trên một chiếc xe trượt tuyết” - sau này ông viết, “Về nhà bị cảm lạnh, rồi đổ bệnh và bắt đầu mê sảng. Mọi người cho là tôi sẽ chết, nhưng dần dần tôi cũng cảm thấy tốt hơn, thay vào đó thính giác tôi suy giảm và cuối cùng tật điếc cũng đã đến, nó gây cho tôi biết bao đau khổ trong suốt quãng đời còn lại”.

Gần như hoàn toàn bị mất thính giác, và các hoạt động của Tsiolkovsky cũng bị suy giảm. Tuy nhiên, những người viết tiểu sử cùng thống nhất rằng, bệnh điếc đã làm Tsiolkovsky đam mê sách vở và chính sự thiệt thòi ấy đã kích thích nỗ lực trau dồi kiến thức của ông đến trọn đời.



K.E.Tsiolkovsky năm 6 tuổi

Năm 1868, gia đình Tsiolkovsky chuyển đến Vyatka, cách khoảng 500 dặm về phía đông bắc Ryazan, ở đây Kostya đã theo học tại một trường nam sinh của thị trấn. Theo học tại cộng đồng, vốn là một nỗ lực lớn lao tuy nhiên cuối cùng ông cũng phải bỏ dở đường học vấn khi vừa 14 tuổi. Từ đó về sau, Tsiolkovsky hoàn toàn tự học. Sau này ông viết: "Ngoài các cuốn sách, tôi không có một người giáo viên nào khác nữa".

Moskva
Từ Vyatka, gia đình gửi cậu thiếu niên Konstantin vừa tròn 16 tuổi đến Moskva, ở đây anh tự học một mình tại thư viện Chertkovskaya, trong thư viện này có rất nhiều các bộ sưu tập về các loại sách tốt nhất của quốc gia. Konstantin nghiên cứu về toán học, cơ học, thiên văn học, hóa học, sinh lý học cơ thể người và cả văn học. Cuộc sống của chàng thanh niên Kostya ở Moskva, cũng không mấy suôn sẻ, hàng tháng anh chỉ nhận được số tiền ít ỏi từ gia đình. Tsiolkovsky nhớ lại: “Tôi chỉ ăn bánh mỳ đen và uống nước lã, hoàn toàn không có khoai tây, cà chua hay nước trà, tôi dành tiền để mua sách và các dụng cụ thí nghiệm,… Tôi rất vui sướng trước những ý tưởng mới mẻ của mình, và bánh mỳ đen không thể nào đánh gục được tôi”.

Có một lần Tsiolkovsky tình cờ kiếm được trong hiệu sách cũ cuốn "Khí cầu bay" - cuốn sách anh hằng mơ ước, vét những đồng rúp cuối cùng để mua cuốn sách, anh về nhà nghiền ngẫm lý thuyết bay của khí cầu và uống nước lã cầm hơi. Sau vài ngày không thấy anh đến thư viện, bạn bè đến phòng tìm thì tá hỏa khi thấy anh nằm mệt lả bên cuốn sách và bừa bộn trong phòng là dụng cụ thí nghiệm.

Bà chủ nhà để ý anh sinh viên thuê trọ, thấy anh ta không uống rượu, không hút thuốc, ít nói và không giao du bạn bè thì thấy lạ, nghĩ rằng anh ta đi tu nên mới gặng hỏi thì chỉ thấy anh mỉm cười... Tsiolkovsky làm quen được với người giữ sách của thư viện và nhờ đó anh có thể mượn được nhiều sách, người thủ thư thấy anh đọc rất nhiều, sách toán học, vật lý, thiên văn học, hóa học, sinh lý học. Người anh ta gầy gò, đi không vững, chỉ có ánh mắt là ngời sáng, "Có lẽ anh ta đói" - người thủ thư nghĩ vậy và kín đáo kẹp ít thức ăn trong những cuốn sách Tsiolkovsky mượn nhưng anh đã khéo léo từ chối...

Khi Tsiolkovsky đến Moskva, cũng là thời kỳ nền kinh tế Nga đang ở bên dưới vực thẳm và có nhiều đổi thay trong xã hội nước Nga. Với sự bãi bỏ quốc gia phụ thuộc phong kiến vào năm 1861, hàng loạt nông dân được tự do đã bắt đầu di chuyển vào thành phố, cung cấp lực lượng lao động để hiện đại hóa nền công nghiệp. Khoa học và nghệ thuật cũng vì vậy mà phát triển theo sự biến đổi của cuộc sống xã hội đương thời. Đó là thời kỳ của TchaikovskyLev Tolstoy. Giai đoạn này, Dmitri Mendeleev cũng đã phát minh bảng tuần hoàn các nguyên tố hóa học, và Nikolai Zhukovsky là người đi tiên phong trong lĩnh vực khí động lực học.

Ở Moskva, Tsiolkovsky đã đến gặp Nikolai Fedorov – một triết gia lập dị của Nga, thuyết “Vũ trụ luận” của Fedorov đã tác động sâu sắc đến chàng trai Kostya. Fedorov đã tiên đoán rằng, sự tiến bộ trong khoa học sẽ cho phép loài người bất tử mãi mãi và khoa học sẽ cải tử hoàn sinh lại được tổ tiên của chúng ta đã chết từ bao năm trước. Dân cư trên Trái đất sẽ tăng lên vô số, và loài người sẽ đến sinh sống trên khắp vũ trụ bao la.

Theo như các nhà viết sử, những ý tưởng đó đã thôi thúc Tsiolkovsky quan tâm đến những tham vọng vươn tới không gian vũ trụ. Trong thời gian này, Tsiolkovsky đọc những tiểu thuyết khoa học viễn tưởng, đặc biệt là cuốn “Từ trái đất đến mặt trăng” của Jules Verne (1865), với cuốn sách đầy sáng tạo này, phải xác nhận rằng nó đã sinh ra những người tiên phong trong lĩnh vực bay vào vũ trụ của loài người.

Tsiolkovsky viết lại: “Tôi không nhớ nó đã đi vào tâm trí tôi như thế nào để tôi đi đến những tính toán đầu tiên có liên quan đến tên lửa, đó có thể xem như những hạt giống đầu tiên của tôi do trí tưởng tượng tài ba của J. Verne đã gieo trồng".

Năm 1876, theo yêu cầu của cha, Konstantin Tsiolkovsky đã quay trở về Vyatka. Hai năm sau, vào tháng 9 năm 1879, cha của Konstantin về hưu và cả gia đình anh lúc này lại quay lại Ryazan, trong chuyến quay lại Ryazan, những năm miệt mài tự nghiên cứu và học tập của Tsiolkovsky đã thành công mỹ mãn, khi mà anh đã ứng thí và vượt qua được một kỳ thi để lấy một văn bằng chứng chỉ giáo viên. Trong thời gian này, Konstantin đã bắt đầu phác thảo ra một công trình khoa học đầu tiên của mình, với công trình này về sau đã trở thành nền tảng của cuốn "Những ước mơ về Trái đất và bầu trời". Ở Ryazan, Tsiolkovsky còn chế tạo một chiếc máy ly tâm để tái tạo lại các mức khác nhau của lực hấp dẫn, và thử nghiệm những lực này trên những chú gà con.


Bìa cuốn Dreams of Earth and Sky

Thầy giáo làng ở Kaluga
Vào tháng giêng năm 1880, chàng thanh niên Konstantin 22 tuổi được chỉ định làm giáo viên giảng dạy môn toán và vật lý tại một trường địa phương ở thị trấn Borovsk, thuộc vùng Kaluga nằm cách Moskva 70 dặm về phía nam. Nếu so với ở Ryazan thì ở đây đối với Konstantin có vẻ bị tù túng hơn.
Borovsk vốn nổi tiếng là một thị trấn của những thương gia và những người trồng rau trang trại, ở đây thường xuyên có những kẻ say rượu, những tay chuyên đấm đá lẫn nhau và đa số dân chúng tin vào những phép ma thuật. Tsiolkovsky đã đến định cư và lập gia đình ở đây.


Tsiolkovsky - người ngồi ngoài cùng bên phải, với các giáo viên của trường ở Kaluga, 1895

Ở Borovsk, vào tháng 8 năm 1880, Tsiolkovsky đã tổ chức thành hôn với Varvara Sokolova, con gái của một vị thuyết pháp địa phương. Đôi vợ chồng trẻ đã từng phải thuê nhà một số nơi để sống trong vòng 12 năm liền ở Borovsk. Về sau, khi nước Nga tổ chức kỷ niệm lần thứ 140 ngày sinh của nhà khoa học vào năm 1997, đã lấy một trong những địa điểm này làm nhà bảo tàng.

Trong suốt thời gian ở Borovsk, Tsiolkovsky làm nhiều các thí nghiệm về quá trình quy luật tự nhiên, đặc biệt là các đặc tính của khí. Sau này, Tsiolkovsky viết cuốn “Lý thuyết của thể khí” mô tả tính động lực của thể khí trong tự nhiên. Những lần thí nghiệm về chất khí đã mang lại cho Tsiolkovsky những ý tưởng để viết ra một cuốn sách với tựa đề "Svobodnoe Prostranstvo - Свобоное Простраство” (Khoảng không tự do). Cuốn sách này được hoàn thành vào năm 1883, và được xuất bản liên tục cho đến tận năm 1956, rất lâu sau khi ông mất (1935). Trong cuốn sách, Tsiolkovsky đã mô tả một cách rõ ràng về vũ trụ, ông vạch rõ những hiệu ứng chân không và tình trạng phi trọng lực sẽ xảy ra trong những chuyến du hành vũ trụ tương lai.

Trong tập bản thảo có một phác thảo được cho là mô phỏng đầu tiên về con tàu vũ trụ. Bản vẽ đơn giản này đã trình bày mô hình một con tàu vũ trụ đang du hành trong trạng thái không trọng lượng; một ổ đại bác tựa như một cỗ máy để đẩy con tàu vũ trụ xuyên qua khoảng chân không…


Mô hình tàu vũ trụ của Tsiolkovsky, 1883

Ngoài ra, khi ở Borovsk, Tsiolkovsky còn phác thảo các thiết kế về khí cầu, những bản phác thảo này cùng với tên lửa học, là những niềm đam mê vô tận trong suốt quãng đời còn lại của ông.

Công trình đầu tiên của ông được xuất bản vào năm 1892, trong công trình này Tsiolkovsky đã đưa ra một mô hình về khí cầu có lớp vỏ bọc bằng kim loại. Tuy đã nỗ lực để trình bày những ý tưởng thiết kế của mình cho quân đội nhưng Tsiolkovsky không nhận được sự quan tâm.​

Những ý tưởng vượt thời đại

Tháng 2 năm 1892, Tsiolkovsky được bổ nhiệm giảng dạy ở một vị trí khác ở Kaluga. Và cũng tại nơi đây, ông đã sống cho đến tận những ngày cuối của đời mình, hiện nay có một tấm bia lưu niệm được dựng lên để lưu giữ lại các công trình của Tsiolkovsky, như một bằng chứng về ông – nhà tiên tri của thời đại vũ trụ.

Năm 1895, cuốn "Grezy o Zemle i Nebe" (Những ước mơ về trái đất và bầu trời) ra đời, cuốn sách đã mô tả cuộc sống của loài người trên không gian, với sự khám phá các hành tinh và xây dựng các nhà kính trên quỹ đạo. Từ năm 1896, Tsiolkovsky bắt đầu nghiên cứu ứng dụng của lực đẩy phản lực và đến năm 1903, tác phẩm với tựa đề "Thám hiểm khoảng không vũ trụ bằng động cơ phản lực" hoàn thành - đây được xem như là tác phẩm kinh điển của ngành du hành vũ trụ hiện đại (chiếc máy bay đầu tiên của loài người do anh em nhà Wright phát minh cũng vào năm 1903).
Thật không ngờ, vào thời gian hơn hai thập kỷ trước khi Robert Goddard phóng quả tên lửa bằng nhiên liệu lỏng đầu tiên trên thế giới (1926), Tsiolkovsky đã "đốt cháy" động cơ của mình trên lý thuyết bằng hỗn hợp Oxygen lỏng và Hydrogen lỏng, hỗn hợp mà ngày nay được sử dụng phổ biến làm nhiên liệu trên các tàu con thoi, tên lửa đẩy, và loại nhiên liệu này vẫn được coi là có hiệu quả nhất trong các nhiên liệu phóng của tên lửa vũ trụ. Tsiolkovsky đã khẳng định rằng chỉ có thể sử dụng tên lửa nhiều tầng và nhiên liệu được làm lạnh, hóa lỏng mới có thể đưa tàu vũ trụ thoát khỏi sức hút Trái đất.


Bìa cuốn Thám hiểm khoảng không
bằng động cơ phản lực
, 1903

Bản thảo ấy đến được với tờ tạp chí Nauchnoe Obozrenie vào đúng một thời điểm xấu, khi mà người phụ trách nhà xuất bản vừa mới qua đời, và tờ tạp chí dường như đã đóng cửa. Chỉ có một số bản sao chép của tờ tạp chí được phân phối ra ngoài trước khi các bản in bị tịch thu. Cho đến tận những năm 1960, mọi người vẫn tin rằng, công trình này của ông vẫn chưa được tiết lộ và chưa được thực hiện ở bên ngoài nước Nga, trong khi đó, với sự giúp đỡ của của một số nhà nghiên cứu Mỹ, một bản sao của tờ Nauchnoe Obozrenie có in lại bài báo của Tsiolkovky đã bị tìm thấy tại thư viện Congress.

Cho đến khi được công bố, các công trình nghiên cứu sớm nhất của Tsiolkovsky lại trở thành vấn đề chậm bước hơn, khi đó những người ủng hộ ông ở Liên Xô và ở hải ngoại đã đứng lên đấu tranh đòi bản quyền đầu tiên cho những ý tưởng mở đầu của ngành du hành vũ trụ. Vào những năm 1920, Tsiolkovsky đã được biết về công trình của một nhà tiên phong trong lĩnh vực không gian người Đức tên là Hermann Oberth, H. Oberth đã khai thác các bài viết chưa được công bố của Tsiolkovsky và cho công bố vào năm 1923 có nội dung phác thảo những vật thể bay vào vũ trụ dùng động cơ tên lửa.

Tsiolkovsky rất quan tâm về ý tưởng đầu tiên của mình trong lĩnh vực này và thường gửi các công trình nghiên cứu cho các nhà khoa học hàng đầu. Tuy nhiên, hầu như chẳng bao giờ có sự trả lời. Sau này chính H. Oberth lại là người làm cho danh tính của Tsiolkovsky được vang rộng khắp phương Tây.


Mô hình tên lửa của Tsiolkovsky

Các tác phẩm ra đời vào những năm sau đó, "Con tàu vũ trụ" (1924), "Tên lửa vũ trụ" (1927), "Tên lửa vũ trụ nhiều tầng" (1929), "Tốc độ tối đa của tên lửa" (1935),... ngày nay trở nên phổ biến và được chấp nhận rộng rãi như những cơ sở khoa học đầu tiên trên thế giới, để làm tài liệu sử dụng trong lĩnh vực tên lửa cho những cuộc thám hiểm không gian. Sau một thập kỷ tiếp theo, các bài viết của ông đã làm sững sờ biết bao nhà khoa học, với những nội dung thiết kế tàu vũ trụ đầy đủ và chi tiết, ông đã đưa ra các công thức toán học có liên quan đến những biến đổi của một tên lửa khi đốt cháy nhiên liệu, vận tốc khí thải, tốc độ cuối cùng của tên lửa, nay đã được xem là phương trình Tsiolkovsky và là một trong những cơ sở khoa học trong ngành du hành vũ trụ.


Các tác phẩm của Tsiolkovsky

Trong suốt cuộc đời, Tsiolkovsky đã cho xuất bản trên 500 công trình về du hành vũ trụ và những vấn đề có liên quan, bao gồm cả tiểu thuyết viễn tưởng. Hầu hết công trình của ông là những thiết kế tên lửa, hệ thống tên lửa nhiều tầng, trạm vũ trụ, nút không khí cho sự tồn tại của tàu vũ trụ trong môi trường chân không, và những chu trình sinh học khép kín nhằm cung cấp thức ăn và oxi cho những thuộc địa trong không gian. Tsiolkovsky đã bổ sung cho cơ học một chương mới.

Chương trình bay của ông giáo làng

Có lẽ từ buổi đầu bay ra ngoài khoảng không vũ trụ đến tận mai sau, con người không thể quên được ông giáo làng xứ Kaluga. Vào năm 1926, Tsiolkovsky đã phác thảo một chương trình chinh phục không gian đầy táo bạo gồm 16 bước. Theo như chương trình này thì loài người văn minh có thể vượt qua khỏi hệ Mặt Trời và đến định cư trong vũ trụ. Nội dung chương trình đó như sau:

1. Thiết kế máy bay có cánh sử dụng nhiên liệu tên lửa;
2. Cải tiến tăng tốc độ bay và tầm cao máy bay;
3. Thiết kế tên lửa không có cánh;
4. Phát triển khả năng tiếp đất trên bề mặt đại dương bằng tên lửa;
5. Đạt tới vận tốc thoát và phóng vật thể đầu tiên vào không gian;
6. Kéo dài thời gian bay của tên lửa trong không gian;
7. Thực nghiệm sử dụng thực vật để tạo khí quyển nhân tạo trong tàu vũ trụ;
8. Sử dụng quần áo điều áp để làm việc ngoài không gian;
9. Tạo nhà kính cho thực vật trên quỹ đạo;
10. Xây dựng một môi trường sống rộng lớn xung quanh Trái đất;
11. Sử dụng bức xạ Mặt Trời để trồng lương thực, làm nóng các khu không gian và cho nhu cầu đi lại trên toàn hệ Mặt Trời;
12. Khai thác vành đai tiểu hành tinh;
13. Khai thác toàn bộ hệ Mặt Trời và xa hơn nữa;
14. Đạt đến sự hoàn thiện của cá nhân và xã hội;
15. Hệ Mặt Trời quá tải, tiến hành thuộc địa hóa Thiên Hà;
16. Mặt Trời tàn lụi và những người cuối cùng trên Trái đất sẽ di chuyển tới các hệ Mặt Trời khác.



Mô hình trồng thực vật trên trạm không gian của Tsiolkovsky, 1932


Hình vẽ quy trình rời tàu vũ trụ để vào không gian qua nút không khí, 1932

Công trình này được tiến hành vào ba năm sau bằng tác phẩm "Di chuyển trong không gian với tên lửa" (tiếng Nga: Космические ракетные поезда), dự án này do Tsiolkovsky đã đề xuất ý tưởng từ trước về thiết kế các loại tên lửa nhiều tầng. Ông đã tính toán rằng, chế tạo một loại tên lửa với nhiều tầng riêng biệt, mỗi tầng sẽ lần lượt được tách khỏi thân tên lửa sau khi đã sử dụng hết nhiên liệu, thiết kế này sẽ cho phép tải trọng tên lửa được gia tốc vô hạn.


Hình vẽ các phi hành gia nhìn các vì sao qua cửa sổ tàu vũ trụ trong trạng thái không trọng lực, 1932

Những bản thảo của Tsiolkovsky chứa toàn những ý tưởng, mà những ý tưởng đó sau này trở thành thực tiễn chung trong ngành kỹ thuật không gian vũ trụ. Ông đã đề xuất sử dụng cánh lái grafit để điều khiển đường bay của tên lửa, sử dụng nhiên liệu có nhiệt độ thấp để làm mát buồng đốt và ống xả, và bơm đến bộ truyền động đẩy từ các bể chứa vào buồng đốt. Ông còn cân nhắc đến các nhân tố con người sẽ gặp phải vào buổi đầu trong thời đại vũ trụ, sau này những nhà du hành vũ trụ đầu tiên đã rất sửng sốt về sự mô tả cực kỳ chính xác của Tsiolkovsky về cuộc sống không trọng lượng trong khoảng không.

Tsiolkovsky và chương trình không gian Liên Xô



Mùa thu năm 1923, Tsiolkovsky nhận được thư của một thiếu niên 15 tuổi tên là Glushko, với mong muốn được sao chép các tác phẩm nghiên cứu của ông. Nhiều năm sau đó việc trao đổi thư từ giữa hai người diễn ra thường xuyên và ít ai biết được rằng cậu thiếu niên ấy sau này trở thành nhân vật then chốt trong chương trình không gian Xô Viết: Tổng công trình sư hệ thống động cơ tên lửa đẩy, Valetin Petrovich Glushko.


V.P.Glushko năm 25 tuổi

"Các công trình nghiên cứu của Tsiolkovsky làm cho tôi hiểu rằng vấn đề cốt lõi của việc thiết kế một phương tiện phóng ra ngoài không gian là tìm kiếm các nguồn năng lượng hóa học tối ưu và điều khiển nó bên trong các động cơ tên lửa" - Glushko viết lại vào nhiều năm sau đó. Trong khi công việc của Tsiolkovsky là một nhà nghiên cứu lý thuyết thì Glushko lại thành công trong thực nghiệm, giám sát việc chế tạo một số lượng lớn động cơ tên lửa, phương tiện phóng vào đầu thập kỷ 1930 trong Phòng thí nghiệm khí động học nổi tiếng ở Leningrad.


Tsiolkovsky đang đọc thư vào ngày 16 tháng 8 năm 1935, bảo tàng Kaluga

Vào tháng 2 năm 1934, giám đốc Viện nghiên cứu tên lửa - RII, Ivan Kleimenov và kỹ sư hàng đầu của viện, Mikhail Tikhonravov đến thăm Tsiolkovsky ở Kaluga, lúc này nhà bác học rất yếu. Tikhonravov sau đó đã phổ biến các ý tưởng của Tsiolkovsky trong tác phẩm có nhan đề "Các công trình của Tsiolkovsky và việc phát triển tên lửa hiện đại", quyển sách xuất bản năm 1936, một năm sau khi ông qua đời.

S.P.Krolyov, tổng công trình sư chương trình không gian Xô viết, người thiết kế tên lửa R7 - tên lửa đạn đạo liên lục địa đầu tiên trên thế giới (1953) và tàu vũ trụ Phương Đông, con tàu đưa Y.A.Gagarin bay vào vũ trụ. Korolyov từng theo đuổi niềm đam mê máy bay trước khi quan tâm đến lĩnh vực tên lửa. Theo các nhà viết sử thời Xô Viết, Korolyov đã từng đến Kaluga để gặp và nói chuyện với Tsiolkovsky, những công trình nghiên cứu của ông đã giúp Korolyov có cái nhìn tổng quan về du hành vũ trụ. Trong tác phẩm "Tên lửa bay trong tầng bình lưu" (1934), Korolyov viết "Tsiolkovsky đã sáng lập ra lý thuyết các chuyến bay của tên lửa,... và khám phá ra nhiều vấn đề liên quan đến chuyến bay đưa người vào không gian".


Tikhonravov và Korolyov tại lễ kỷ niệm 90 năm ngày sinh Tsiolkovsky, 1947

Theo người viết tiểu sử của Korolyov, những tác phẩm của Tsiolkovsky tìm thấy trong thư viện cá nhân và được đề cập trong những ký hiệu bằng bút chì của Korolyov.

"Ông giáo làng xứ Kaluga" còn được sống để chứng kiến những mẫu thiết kế và kết quả thực nghiệm từ những lần thử tên lửa đầu tiên thực hiện bởi Glushko, Korolev và cộng sự vào những năm đầu thập niên 1930. Điều đó khiến Tsiolkovsky nhận định lại về các ý tưởng của mình rằng con người sẽ sớm bay vào không gian. Trong một bài báo tháng 7 năm 1935, chỉ hai tháng trước khi qua đời, ông viết "Những công việc không ngừng nghỉ diễn ra bên ngoài trong thời gian này đã làm thay đổi mãnh liệt quan điểm bi quan của tôi. Kỹ thuật đã được tìm thấy và thành quả sẽ tới chỉ trong vài thập kỷ nữa".


K.E.Tsiolkovsky - Y.A.Gagarin - S.P.Korolyov

Và chỉ hơn một thập kỷ sau, ngày mà Tsiolkovsky mong chờ cũng đã tới, vào đêm 4 tháng 10 năm 1957, từ sân bay vũ trụ Baikonur, tên lửa R7 từ từ rời bệ phóng mang theo Sputnik 1 - vệ tinh đầu tiên của loài người lên quỹ đạo. Sputnik 1 đã gây cơn địa chấn khắp Mỹ và thế giới phương Tây, và sau đó có 4 năm, ngày 12 tháng 4 năm 1961, Y.A.Gagarin - một công dân Nga, trở thành người đầu tiên bay vào vũ trụ.

Tưởng nhớ Tsiolkovsky


Ngày nay, nhiều nhà du hành thường đến viếng thăm ngôi nhà của Tsiolkovsky – một ngôi nhà tranh hai tầng bằng gỗ mà gia đình ông mua vào năm 1905. Đi qua chiếc cổng để vào một khu vườn nhỏ, phía bên trong, một mái nhà tranh giản dị và dường như khổ hạnh, các bức tường màu trắng, đồ đạc trong nhà đều bằng gỗ rất đơn sơ. Tất cả những gì sang trọng nhất đều được bày biện ở tầng một, đó là một chiếc lò sưởi lớn được lát bằng đá, và được trang trí theo kiểu truyền thống của các gia đình Nga.


Ngôi nhà của Tsiolkovsky, Kaluga

Từ hành lang, một chiếc cầu thang dẫn lên phòng làm việc và phòng thí nghiệm của nhà bác học. Theo như Timoshenkova - nữ du hành vũ trụ Nga, người thường xuyên ghé thăm nơi đây thì biệt hiệu của chiếc cầu thang này là "Cầu thang gác không gian". Tại bậc cầu thang trên cùng là một chiếc cửa sập xuống. Timoshenkova nói, "Các con ông đều biết, khi cánh cửa trên kia được đóng lại, có nghĩa là không có ai được lên làm phiền ông. Ông rất nghiêm khắc với con của mình, nhưng lại nhẹ nhàng với các đứa cháu".

Trong căn gác đó có một chiếc bàn làm việc, một chiếc bàn khác bày biện nhiều loại đồ dùng vào thời bấy giờ, một chiếc máy ảnh với một chiếc Ắccoc lỗi thời. Một chiếc kính thiên văn đặt lên chiếc giá ba chân bằng gỗ. Một trong những ô cửa trên gác là phòng thí nghiệm của nhà khoa học, căn phòng này là phần có thể dễ nhận thấy nhất trong ngôi nhà của ông ở Kaluga. Một băng ghế nối dài để dọc theo bức tường chính và một mô hình khinh khí cầu bằng kim loại treo trên trần nhà. Trong góc phòng là một chiếc xe đạp, ông thường đạp xe dạo chơi trong công viên chính ở Kaluga, đây là một trong những địa điểm mà ông ưa thích trong những ngày tháng cuối đời.


Tsiolkovsky bên chiếc khinh khí cầu trong phòng thí nghiệm

Một số người cùng thời với Tsiolkovsky đã công nhận về tầm quan trọng của các công trình nghiên cứu của ông nhưng đối với những người hàng xóm ở Kaluga, ông chỉ là một thầy giáo lập dị "Đôi khi nhìn thấy một ông già hầu như điếc đặc bước dọc theo đường phố, tự lẩm bẩm điều gì đó rất khó hiểu".


Tsiolkovsky với chiếc loa nghe hỗ trợ thính giác

Năm 1899, Tsiolkovsky trở về dạy toán – lý tại trường nữ tu ở Kaluga, và rất nhiều học sinh của ông sau này đã kể lại về ông với lòng trìu mến. Một cựu học sinh của ông nói "Thầy có thể giảng giải tất cả những vấn đề hóc búa bằng những lời lẽ thật đơn giản"

Tsiolkovsky bắt đầu quá trình tự học từ thời Nga hoàng nhưng vào thời kỳ đó những công trình nghiên cứu của một ông giáo trường làng, không có địa vị trong xã hội không mấy ai quan tâm. Tsiolkovsky đã từng thốt lên cay đắng: "Làm việc một mình không có người nâng đỡ, không một tia hy vọng, thật đau khổ,... chỉ có thực tiễn mới chứng minh được những suy đoán của tôi, nhưng bao giờ mới có ngày ấy".

Và ngày ấy đã đến, Cách mạng tháng Mười thành công, chính quyền Cách mạng còn trong trứng nước đã đánh giá đúng giá trị các công trình nghiên cứu của ông. Chính phủ đã phổ biến rộng rãi các tác phẩm và trợ cấp kinh phí cho Tsiolkovsky tiếp tục những nghiên cứu của mình. Ở tuổi 60 với tài năng và sức sáng tạo phi thường, ông đã cho ra đời trên 500 tác phẩm về đề tài du hành vũ trụ, nhiều tác phẩm được xuất bản ở nước ngoài, Tsiolkovsky trở thành người đặt nền móng cho khoa học du hành vũ trụ hiện đại.

Tsiolkovsky qua đời vào ngày 19 tháng 9 năm 1935, thọ 78 tuổi. Trước khi mất, Tsiolkovsky viết thư cho Ban Chấp hành Trung ương Đảng cộng sản Liên Xô, trong đó có đoạn "Tất cả cuộc đời tôi, tôi ước mơ dùng hết khả năng của mình để làm cho nhân loại bay lên, nhưng trước Cách mạng, ước mơ của tôi không thể thực hiện được, chỉ có Cách mạng tháng Mười mới công nhận công trình của một người tự học, chỉ có chính quyền Xô viết mới giúp đỡ tôi một cách có hiệu quả... Tôi nhượng lại tất cả những công trình của tôi về máy bay, tên lửa và du hành vũ trụ cho Đảng cộng sản và chính quyền Xô viết, là những người thực sự làm cho loài người tiến bộ. Tôi tin rằng họ sẽ đưa công trình của tôi đến kết quả tốt đẹp".

Thập kỷ 60, thập kỷ của cuộc chạy đua không gian giữa Liên Xô và Mỹ, nền móng khoa học do Tsiolkovsky tạo dựng đã giúp Liên Xô có những bước khởi đầu đầy kinh ngạc.

Với lòng khâm phục và kính trọng Tsiolkovsky, xin được kết thúc loạt bài viết bằng một câu danh ngôn:

"Trái đất như cái nôi nuôi dưỡng con người. Nhưng cũng như đứa trẻ không thể sống mãi trong nôi, con người sẽ không mãi mãi dừng lại trên mặt đất mà từng bước chập chững đi xa dần Trái đất, đi lên các hành tinh và xa hơn nữa vào khoảng không vũ trụ" - K.E.Tsiolkovsky (1857 - 1935)

RedFlag
---------------------------
Tài liệu tham khảo:
- Truyện kể về các nhà bác học vật lý
- Danh nhân nước Nga
- Mặt Trăng
- Russian Space Web
- Wikipedia,...
 

redflag

Moderator
Thế giới 7 tỷ người: Những góc nhìn đa chiều

Dân số thế giới sắp cán mốc 7 tỷ người và Quỹ Dân số của Liên hiệp quốc dự đoán sự kiện quan trọng này sẽ diễn ra vào ngày mai, 31/10/2011. Kinh tế thế giới ngày càng phát triển mạnh mẽ, nhưng đâu đó vẫn chưa thoát khỏi tình trạng đói nghèo.



Các học sinh đang tập thể dục tại một trường trung học ở thành phố Nam Kinh, tỉnh Giang Tô, Trung Quốc. Kết quả tổng điều tra dân số mới nhất ở Trung Quốc hồi đầu năm nay cho thấy nước này có 1,33 tỷ người và là quốc gia đông dân nhất hành tinh.



Ấn Độ, hiện là quốc gia đông dân thứ 2 thế giới với 1,2 tỷ người. Ấn Độ được dự đoán sẽ vượt qua Trung Quốc để trở thành nước đông dân nhất hành tinh với 1,6 tỷ người năm 2030.



Chuyến tàu đông nghẹt hành khách đang đến ga, trong khi hàng trăm người khác chờ đợi lên tàu tại một nhà ga ở Dhaka, thủ đô Bangladesh. Liên hợp quốc dự đoán dân số thế giới đã đạt ngưỡng 8 tỷ năm 2025 và 10 tỷ năm 2083.



Ông Ziona Chana, 67 tuổi, ở làng Baktawng bang Mizora, miền đông bắc Ấn Độ, có 39 người vợ và 94 đứa con. Đại gia đình của ông có tổng cộng 181 thành viên. Ông Ziona đứng đầu một giáo phái tôn giáo có tên gọi Chana, vốn cho phép lấy nhiều vợ.



Hai chị em song sinh Cao Xiaoqiao và Cao Daqiao tại tỉnh Sơn Đông, Trung Quốc. Họ được công nhận cặp song sinh già nhất thế giới, hiện 104 tuổi.



Mọi người tập chung quanh giếng để lấy nước tại làng Natwarghad, bang Gujarat, phía tây Ấn Độ.



Một nghĩa trang với hàng nghìn ngôi mộ ở ngoại ô Kuala Lumpur, Malaysia.



Thủ đô Mátxcơva của Nga sáng rực trong đêm nhìn từ một máy bay chở khách.



Sương mù bao trùm các tòa nhà chọc trời ở Dubai.



Bãi biển ở khu nghỉ dưỡng Travemuende gần thành phố Luebeck, Đức đông nghẹt du khách.



Các tài xế trong giờ cao điểm buổi chiều ở Đài Bắc, Đài Loan.



Hàng chục toà nhà chọc trời tại Trung tâm tài chính Thượng Hải, Trung Quốc.

theo dantri.com
--------------------------------

Thuyết "Vũ trụ luận" của Fedorov đang dần trở thành hiện thực...
 

redflag

Moderator
Số phận những người con của nhà bác học Nga K.E.Tsiolkovsky

Phần đời này của Tsiolkovsky được các nhà tiểu sử cố tình né tránh, không đề cập tới nó một cách đặc biệt. Quả thật, đây là một đề tài nặng nề. Nó "làm hỏng" cái tiểu sử vốn phẳng lặng của nhà bác học Nga vĩ đại. Nhưng sự thật vẫn là sự thật.


Mùa đông năm 1880, vừa tốt nghiệp khoa toán, Tsiolkovsky được điều đến thị trấn nhỏ, heo hút Borovsky thuộc tỉnh Kaluga. Đầu óc người thầy giáo trẻ đầy những dự định khoa học táo bạo. Ngay từ lúc bé, do bị bệnh tinh hồng nhiệt, tai Tsiolkovsky nghe kém. Tuy nhiên, điều này không ảnh hưởng đến việc dạy học của ông. Hơn nữa, Tsiolkovsky coi khuyết tật của mình là một kích thích mạnh mẽ đối với công việc sáng tạo.

Thầy giáo toán 22 tuổi ở trường huyện Borovsky thuê căn hộ của linh mục địa phương Evgrav Sokolov. Ngôi nhà của cha Evgrav nằm ở ven thị trấn rất hấp dẫn Tsiolkovsky. Ở đây, trong yên tĩnh ông có thể tự do làm các thí nghiệm "kỳ quặc" của mình. Quả vậy, chẳng bao lâu căn phòng của ông đã trở thành phòng thí nghiệm với đủ các loại dụng cụ khác nhau. Về tâm trạng của mình trong những năm tuổi trẻ Tsiolkovsky viết: "Tôi đặt các công trình nghiên cứu của mình lên vị trí hàng đầu. Trong tôi tràn đầy ý tưởng vũ trụ, tôi luôn luôn bay lên chín tầng mây... Bản tính tôi rất sôi nổi, tôi là người đa tình, và mặc dù được đáp lại, các cuộc tình mang tính chất hết sức lãng mạn..."


K.E.Tsiolkovsky năm 1890

Cuộc đấu tranh giữa tư tưởng và tính cách diễn ra không lâu. "Tôi quyết không đuổi theo dục vọng - nhiều năm sau Tsiolkovsky nhớ lại, - mà tìm mọi cách để lấy được một cô vợ hiền lành, chăm chỉ, không ngăn cản tôi thực hiện hoài bão của mình".

Khoảng nửa năm sau khi đến Borovsky, Tsionkovsky ngỏ lời cầu hôn Vara, cô con gái chủ nhà, và họ đính hôn. Cuộc hôn nhân này hoá ra lại lâu bền, mặc dù cuộc đời Tsiolkovsky đầy rẫy bất hạnh và túng thiếu. Vara hết sức tận tuỵ gánh vác công việc gia đình để cho chồng dồn hết tâm trí vào nghiên cứu khoa học. Cưới nhau được ít lâu, đôi vợ chồng trẻ chuyển ra ở riêng. Căn hộ nằm trong ngôi nhà của người làm bánh mì. Tại đây, nhà sáng chế Nga nổi tiếng P.M.Golubitsky đã đến thăm Tsiolkovsky. Sau này Golubitsky kể lại rằng ấn tượng đầu tiên của ông thật nặng nề. Cả gia đình nhà bác học ở trong một căn phòng nhỏ, "và cái nghèo, cái nghèo chui vào mọi khe hở của căn phòng, ở giữa là các loại mô hình thí nghiệm khác nhau cho thấy nhà sáng chế thực sự ít xúc động: Lạy Chúa, trong khung cảnh đó người cha của gia đình vẫn làm công việc phát minh!".


K.Tsiolkovsky (người ngồi ngoài cùng bên phải) cùng các giáo viên trường Kaluga, 12/01/1914

Ở Borovsky, vợ chồng Tsiolkovsky sinh được 4 người con: con gái Liuba - năm 1881, các con trai: Ignati - năm 1883, Aleksandr - năm 1885 và Ivan - năm 1888. Trong điều kiện sinh hoạt khó khăn những đứa trẻ lớn lên ốm yếu và khó tính. Trong nhà tất cả đều phục tùng công việc nghiên cứu của người cha. Tsiolkovsky đặt gia đình xuống hàng thứ yếu, và tất cả mọi người phải chịu đựng cùng ông. Dĩ nhiên, lũ trẻ rất vất vả. Những ngày lễ và kỳ nghỉ hè Tsiolkovsky làm việc căng thẳng. Vào các giờ đó chúng không được phép chơi đùa ầm ĩ. Thậm chí, sáng sáng, trước khi đến trường, Tsiolkovsky kiểm tra lại kết quả tính toán của mình, các con cũng phải "im mồm". Là người kiên nhẫn với học sinh ở trường, Tsiolkovsky lại dễ nổi nóng và hay quát mắng con mình, thậm chí đôi khi ông còn bợp tai chúng. Chúng không được phép sờ vào bất cứ thứ gì trên bàn làm việc của cha. Tất cả đồ đạc được đặt theo một trật tự rất cẩn thận. Thậm chí khi dọn dẹp phòng, bà Vara cũng không được động tới bàn làm việc của chồng. "Mỗi một sự sắp xếp lại,- Liuba kể, - đều làm cho cha nổi giận và điều đó có nghĩa với chúng tôi là nước mắt. Ông quát mắng chúng tôi thậm tệ và bắt giam "tại chỗ"- chúng tôi phải ngồi bất động trên ghế gần một giờ đồng hồ".


Gác làm việc "không gian" của K.Tsiolkovsky​
Năm 1892, Tsiolkovsky được điều về dạy học ở tỉnh lị Kaluga. Một vài tháng sau khi đến đây, bà Vara sinh đứa con trai thứ năm, Leonti. Cậu bé được một tuổi thì chết vì bệnh ho gà. Trên đường đi dạy thêm cho con một địa chủ trở về, Tsiolkovsky nhận được tin dữ và ông vô cùng đau khổ. Nhưng đó mới là cú đòn đầu tiên của số phận.

Thường khắc nghiệt và lạnh lùng với các con, Tsiolkovsky lại hết sức lo lắng khi có đứa con nào bị ốm. Mỗi lần ở trường về, việc đầu tiên là ông hỏi thăm sức khoẻ của người ốm, đi gọi bác sĩ. Trong tiểu sử của mình, Tsiolkovsky viết: "Các con tôi không được may mắn, khoẻ mạnh và sung sướng. Suốt đời tôi buồn phiền về số phận và bi kịch của chúng". Và điều đó lại là sự thật.


Ngôi nhà gỗ của K.Tsiolkovsky ở Kaluga

Ivan thường xuyên đau ốm. Tương lai cậu bé thật đáng lo ngại. Cậu được gửi đi học kế toán và đã tốt nghiệp, nhưng không làm được nghề này vì hay nhầm lẫn con số, không tập trung chú ý. Lúc bấy giờ, Tsiolkovsky lấy Ivan làm thư ký cho mình. Năm 1894, cô con gái Maria và ba năm sau, Anna, con gái út, thứ bảy, của gia đình Tsiolkovsky ra đời. Không phải ngẫu nhiên mà Tsiolkovsky buồn phiền về số phận những đứa con của mình, dường như ông linh cảm được những sự kiện bi thảm. Tại trường trung học Caluga, cậu con trai cả Ignati được mệnh danh là "Acsimet" vì rất có năng khiếu về Vật lý và Toán. Ông bố hi vọng rằng con trai sẽ trở thành nhà khoa học. Năm 1902, Ignati trở thành sinh viên khoa Toán - Lý Trường Đại học Tổng hợp Moskva. Tưởng như mọi chuyện diễn ra thật tốt đẹp. Ngờ đâu, ngày 3- 12- 1902, gia đình nhận được bức điện báo tin Ignati đã tử tự.

Đến Moskva dự đám tang con trai, Tsiolkovsky nghe bạn bè của Ignati nói rằng vào những ngày cuối đời anh đã trở nên đăm chiêu như có điều gì giày vò. Và thế là kết thúc bi kịch: Ignati đã uống thuốc độc. Nỗi đau khổ của gia đình Tsiolkovsky là vô hạn. "Lại bắt đầu những ngày hết sức buồn bã, nặng nề. Từ sáng sớm, thức dậy, tôi cảm thấy một sự trỗng rỗng khủng khiếp. Phải mấy chục năm sau cảm giác đó mới nguôi ngoai" - Tsiolkovsky viết.


K.Tsiolkovsky cùng vợ con và những đứa cháu của mình

Trong những năm đói khát và khó khăn của cuộc nội chiến, năm 1920, tác phẩm "Tài nguyên của vũ trụ" của Tsiolkovsky được in bằng thứ giấy xấu màu xám. Nó được mở đầu bằng câu sau đây: "Tôi công bố bài viết này để tưởng nhớ Ivan, con trai thân yêu và người giúp việc tận tuỵ của tôi, đã mất ngày 5 - 10 - 1919 trong sự đau đớn vì thiếu ăn và lao lực". Ivan qua đời năm 32 tuổi do bị bệnh xoắn ruột.

Người con gái út của Tsiolkovsky, Anna, cũng ốm yếu, bệnh tật, và chỉ sống đến năm 24 tuổi. Tốt nghiệp trung học, Anna trở thành cô bảo mẫu, rồi lấy chồng. Sau khi sinh con, chị bị bệnh lao phổi và mất vào tháng giêng năm 1922.

Ít lâu sau, một bất hạnh mới lại gõ cửa gia đình Tsiolkovsky. Mùa thu năm 1923, Aleksandr, con trai thứ hai, đã treo cổ tự tử ở Pontavo, Ucraina, trong trạng thái khủng hoảng thần kinh. Chỉ có hai người con gái của Tsiolkovsky sống lâu hơn cha mẹ mình. Sau khi Ivan qua đời, Liuba trở thành thư ký của cha, và sau khi Tsiolkovsky mất, năm 1935, chị là người chăm lo tới việc xây dựng bảo tàng cha nơi ngôi nhà ông đã sống. Và viết hồi ức về người cha vĩ đại của mình.

Liuba mất vào tháng 8 - 1957, không sống nổi một tháng rưỡi đến ngày Liên Xô phóng vệ tinh nhân tạo đầu tiên của trái đất.

Chỉ có người con gái thứ ba, Maria (là giáo viên trường làng, nhiều năm làm việc tại một vùng hẻo lánh ở Smolensk) sống đến đầu kỷ nguyên vũ trụ, đến ngày những tư tưởng vĩ đại của Tsiolkovsky trở thành hiện thực.

-----------------------
nguồn
 

Top