Công Nghệ Khám Phá Không Gian

#61
Tàu Atlantis rời trạm vũ trụ


Hôm 25.11, sau gần một tuần có mặt làm việc trên Trạm Vũ trụ Quốc tế (ISS), tàu con thoi Atlantis cùng phi hành đoàn bảy người đã tách khỏi trạm để trở về Trái đất, theo Reuters.

Cùng trở về lần này, ngoài sáu phi hành gia tàu Atlantis có mặt ở chuyến đi, còn có nữ phi hành gia Mỹ Nicole Stott - người được tàu Discovery đưa lên trạm vào cuối tháng 8 vừa qua và đã ở trong không gian 89 ngày.

Trong gần một tuần trên ISS, phi hành đoàn tàu Atlantis đã thực hiện thành công ba chuyến đi bộ ngoài không gian để lắp đặt thêm các thiết bị mới, đồng thời bảo trì một số bộ phận của trạm.

Theo kế hoạch, tàu Atlantis sẽ đáp xuống Trung tâm Vũ trụ Kennedy, Cape Canaveral, bang Florida (Mỹ) vào 9 giờ 44 phút sáng 27.11 (giờ địa phương, tức 21 giờ 44 phút tối 27.11 giờ VN).


Atlantis - sứ mệnh tàu con thoi thứ năm và là cuối cùng trong năm nay của Cơ quan Hàng không và Vũ trụ Mỹ (NASA) - sẽ trở về trái đất vào ngày 27.11 - Ảnh: Reuters


Các thành viên của phi hành đoàn tàu Atlantis và của ISS. Thành viên nữ duy nhất (trái) là nhà du hành Nicole Stott - người cũng sẽ trở về Trái đất lần này - Ảnh: Reuters

Thanh Niên
 
#62
Trở thành cha trong vũ trụ



Một nhà du hành Mỹ nhận tin trở thành cha lần thứ hai khi đang lơ lửng trong không gian hôm qua.

Randy Bresnik là phi hành gia thứ hai trở thành cha trong vũ trụ. Trước đó, nhà du hành Mike Fincke đón tin con gái chào đời năm 2004 khi anh đang ở trên trạm không gian ISS, NASA cho hay.



Nhà du hành Mỹ Randy Bresnik. Ảnh: AP.
Theo Telegraph, tin vui đến khi các nhà du hành trên tàu Atlantis chuẩn bị cho chuyến đi bộ ngoài không gian lần thứ ba và cũng là cuối cùng trong hành trình lần này. Trước đó, Bresnik và đồng nghiệp Mike Foreman đã bước ra ngoài không gian để bảo dưỡng và lắp đặt thiết bị cho ISS.


6 phi hành gia trên tàu Atlantis sẽ trở về cùng Nicole Stott, nhà du hành đã sống trên ISS trong gần ba tháng, sau 11 ngày trong vũ trụ. Đây là lần phóng thứ năm và cũng là lần cuối cùng đối với tàu con thoi trong năm 2009.

Vnexpress
 
#63
Ấn Độ không tán thành địa điểm xây dựng Đài thiên văn neutrino quốc gia


Các nhà vật lí hạt Ấn Độ đã thất bại trong cuộc đấu tranh xin xây dựng một phòng thí nghiệm neutrino – một trong những dự án vật lí lớn nhất của quốc gia – dưới chân những ngọn đồi Nilgiri ở bang Tamil Nadu. Chính phủ đã ủng hộ quan điểm của các nhà bảo vệ môi trường rằng việc xây dựng phòng thí nghiệm sẽ đe dọa sự sống hoang dã trong Khu bảo tồn sinh quyển Nilgiri (NBR), vốn là môi trường sống của loài hổ và voi Ấn Độ.

Đài thiên văn neutrino đặt tại Ấn Độ (INO) trị giá 6,8 tỉ rupee (150 triệu USD) đã sa vào cuộc tranh luận môi trường sôi nổi vào năm 2006, nhưng các nhà vật lí hi vọng vấn đề sẽ được giải quyết theo hướng ưu tiên của họ. Tuy nhiên, hôm 20/11 vừa qua, bộ trưởng môi trường và tài nguyên rừng của Ấn Độ, Jairam Ramesh, đã chính thức thông báo với các nhà khoa học rằng họ không được phép tiếp tục triển khai công việc tại Singara.


Voi hay neutrino ? Cuộc tranh luận kéo dài 4 năm nay đã có phần kết, với kết quả nghiêng về phía các nhà bảo vệ môi trường.
Ông Ramesh viết rằng ông hành động dựa trên “một số lượng lớn bản báo cáo” nhận được chống lại việc xây dựng ở địa điểm trên và “những lí do rất có sức nặng” đưa ra bởi Rajesh Gopal, trưởng cục tài nguyên rừng thuộc bộ của ông. Ramesh đề xuất dự án nên xem xét một địa điểm thay thế khác ở gần Suruliyar, cũng thuộc bang Tamil Nadu, nơi không vướng phải những vấn đề kiểu Singara.

“Mọi người trong dự án INO rất thất vọng”, phát ngôn viên dự án, Naba Mondal, nói – ông là một nhà vật lí tại Viện Nghiên cứu Cơ bản Tata ở Mumbai. Các nhà khoa học dự án đã từng xem xét và bác bỏ địa điểm tiềm năng tại Suruliyar vì ở đó kém tiện lợi hơn và phải cho nổ tung đất đá để tạo ra một cái hang lớn chứa máy dò hạt neutrino. “Việc chuẩn bị cho một địa điểm mới có nghĩa là sẽ phải hoãn lại thêm một năm nữa đối với một dự án đã mất bốn năm do tranh luận về mặt môi trường”, ông nói.

Tuy nhiên, các nhà bảo vệ môi trường thì rất vui vẻ. “Chúng tôi thật sự an tâm”, theo lời Tarsh Thekaekara, điều phối viên Liên hiệp các Khu bảo tồn NBR, nhóm người đã khởi xướng chống lại việc xây dựng đài thiên văn neutrino ở Singara. Địa điểm Suruliyar được đề xuất cũng nằm gần khu bảo tồn loài hổ Periyar, mặc dù không nằm trong hàng lang cuộc sống hoang dã như địa điểm Singara.

Thekaekara nói các nhà bảo vệ môi trường ở gần Suruliyar có thể sẽ tiếp tục kháng lại đề xuất mới. “Chúng tôi chỉ đại diện cho những tổ chức ở Nilgiri”, ông nói. “Cái có thể xảy ra là một số thành viên đồng thời hoạt động ở [Suruliyar] sẽ phản đối nếu có mối đe dọa nghiêm trọng đối với tự nhiên”. Mondal nói công việc tại địa điểm mới sẽ chỉ bắt đầu sau khi toàn bộ những thủ tục cần thiết đã được chính phủ phê chuẩn.

Thư Viện Vật Lý
 
#64
Trung Quốc phóng tàu thăm dò Mặt trăng thứ 2 vào năm tới


Tờ China Daily hôm qua dẫn lời một nhà khoa học vũ trụ hàng đầu của Trung Quốc cho hay, Bắc Kinh sẽ phóng tàu thăm dò Mặt trăng thứ 2 - Hằng Nga-2 - vào tháng 10/2010.

Ye Peijian, kiến trúc sư trưởng dự án thám hiểm mặt trăng của Trung Quốc, cho biết tàu thám hiểm Mặt trăng thứ 2 sẽ chở các thiết bị khác nhau và hoạt động trên quỹ đạo Mặt trăng theo một hướng khác.

“Hằng Nga-2 sẽ hoạt động ở quỹ đạo cách Mặt trăng 100km và được trang bị các tiện nghi tốt hơn. Chúng tôi hi vọng sẽ thu được nhiều dữ liệu khoa học về mặt trăng với độ chính xác cao”, China Daily dẫn lời ông Ye Peijian.

Mặc dù là vệ tinh dự phòng của Hằng Nga-1 nhưng Hằng Nga-2 được nâng cấp về công nghệ để phục vụ cho sứ mệnh mới. Các thiết bị trên tàu đã được cải tiến và Hằng Nga-2 được trang bị camera cảm biến CCD có độ phân giải cao hơn so với camera của tàu Hằng Nga-1. Hiện việc thử nghiệm các hệ thống trên Hằng Nga-2 cho kết quả tốt.


Trung Quốc đã phóng thành công tàu thăm dò Mặt trăng đầu tiên Hằng Nga-1 năm 2007.
Ông Ye cũng cho hay, trong sứ mệnh của Hằng Nga-2, các cuộc thử nghiệm sẽ được tiến hành để chuẩn bị cho vụ phóng tàu Hằng Nga-3 mang theo cỗ xe tự hành, dự kiến được thực hiện trước năm 2013.

Ông Ye nói thêm, dự án Hằng Nga-3 hiện đã xong giai đoạn lên kế hoạch và chuyển sang giai đoạn đầu của chế tạo máy móc. Hằng Nga-3 sẽ được phóng lên từ tên lửa đẩy Trường Chinh 3B và địa điểm phóng cũng đã được ấn định.

Mục tiêu của Hằng Nga-3 là thăm dò bề mặt của Mặt trăng, thám hiểm cấu trúc địa chất của Mặt trăng. Sứ mệnh cũng giúp Trung Quốc nghiên cứu kết cấu vật chất của Mặt trăng và tìm kiếm các tài nguyên có thể sử dụng.

Hằng Nga-2 và Hằng Nga-3 nằm trong giai đoạn 2 của chương trình thăm dò Mặt trăng của Trung Quốc.

Năm 2007, Trung Quốc đã phóng tàu thăm dò Mặt trăng đầu tiên Hằng Nga-1 lên quỹ đạo. Tàu thăm dò này đã gửi những hình ảnh đầu tiên về Mặt trăng vào tháng 1/2008.

Dân Trí
 
#65
Kết thúc sứ mệnh tàu con thoi cuối cùng trong năm


Hôm qua 27.11, tàu còn thoi Atlantis cùng phi hành đoàn bảy người đã trở về Trái đất an toàn sau 11 ngày chu du trong không gian cho sứ mệnh mang các thiết bị, hàng hóa tiếp tế đến Trạm Vũ trụ Quốc tế (ISS), theo Reuters.

Tàu Atlantis được chỉ huy trưởng Charles Hobaugh và phi công Barry Wilmore điều khiển đã đáp xuống Trung tâm Vũ trụ Kennedy, Cape Canaveral, bang Florida (Mỹ) vào lúc 9 giờ 44 sáng 27.11 (giờ địa phương, tức 21 giờ 44 cùng ngày, giờ VN). Cùng trở về lần này là nữ phi hành gia Mỹ Nicole Stott - người được tàu Discovery đưa lên trạm vào cuối tháng 8 vừa qua - sau 91 ngày có mặt trên không gian.

Như vậy tàu Atlantis đã trải qua chuyến hành trình có tổng chiều dài lên đến hơn 7,24 triệu km. Trước đó, tàu Atlantis được phóng lên từ bệ phóng 39A tại Trung tâm Vũ trụ Kennedy vào ngày 16.11, mang theo sáu phi hành gia và hơn 13 tấn hàng hóa gồm các thùng ammonia, các con quay hồi chuyển và những thiết bị khác để bổ sung cho trạm.

Trong thời gian gần một tuần có mặt trên ISS, các phi hành gia tàu Atlantis đã thực hiện ba chuyến đi bộ ngoài không gian để lắp đặt thêm ăng-ten cho trạm, đồng thời sửa chữa bảo trì một số thiết bị và chuẩn bị cho việc kết nối của chuyến tàu con thoi tiếp theo.

Phi hành gia 42 tuổi Randy Bresnik của tàu Atlantis đã trải qua những giây phút đáng nhớ khi nhận được tin con gái chào đời lúc anh đang ở trong không gian cách Trái đất 354 km. Bresnik là người thứ hai lên chức bố khi đang ở giữa không trung sau nhà du hành Mike Fincke vào năm 2004. AP cho biết, sau khi hạ cánh tại Florida, Bresnik sẽ tiếp tục đáp máy bay trở về Houston (Texas, Mỹ) để gặp vợ và con gái.



Tàu Atlantis trở về tại Florida - Ảnh: Reuters



Chuyến bay tàu Atlantis là sứ mệnh tàu con thoi thứ năm và là cuối cùng trong năm nay của NASA - Ảnh: Reuters



Phi hành đoàn tàu Atlantis (từ trái sang): Leland Melvin, Michael Foreman, chỉ huy trường Charles Hobaugh, Robert Satcher, phi công Barry Wilmore và Randy Bresnik - Ảnh: Reuters

Được biết, sứ mệnh tàu Atlantis mang ký hiệu STS-129 lần này là chuyến bay tàu con thoi thứ năm và là cuối cùng trong năm nay của Cơ quan Hàng không và Vũ trụ Mỹ (NASA).

Trước đó, NASA đã thực hiện sứ mệnh tàu Discovery (STS-128) kéo dài 14 ngày vào đầu tháng 9 mang đến 7 tấn hàng hóa bổ sung cho ISS; sứ mệnh tàu Endeavour (STS-127) kéo dài 16 ngày vào cuối tháng 7 để hoàn tất việc lắp đặt phòng thí nghiệm Kibo do Nhật Bản chế tạo trị giá 2,4 tỉ USD vào ISS; sứ mệnh tàu Discovery (STS-119) kéo dài 13 ngày vào cuối tháng 3 đem đến gắn tấm pin năng lượng mặt trời cho ISS và chuyến bay tàu Atlantis (STS-125) cũng kéo dài 13 ngày vào cuối tháng 5 đến tiếp cận sửa chữa và nâng cấp lần cuối kính viễn vọng không gian Hubble.

Trong năm 2010, NASA dự kiến sẽ thực hiện thêm năm chuyến bay tàu con thoi nữa, mà gần nhất là sứ mệnh tàu Endeavour cất cánh vào ngày 4.2, trước khi chấm dứt hoạt động của đội tàu này (hiện gồm 3 chiếc Endeavour, Discovery, Atlantis) vào tháng 9.2010. Đó cũng là thời điểm trạm vũ trụ trị giá 100 tỉ USD với sự hợp tác của 16 nước hoàn thành.




ISS nhìn từ tàu Atlantis - Ảnh: Reuters



Thanh Niên
 
#66
Du hành vũ trụ có người lái: khoa học hay viễn tưởng?


Với việc NASA đang xét lại những nỗ lực du hành vũ trụ có người lái của mình, David Clements cho rằng các sứ mệnh rô-bôt có khả năng thám hiểm vũ trụ nhiều hơn, nhưng Ian Crawford thì cho rằng việc đưa con người vào không gian có thể mang lại nhiều lợi ích khoa học và công nghệ.

Vào hôm 20 tháng 7 năm 1969, sứ mệnh Apollo 11 của NASA đã hạ cánh xuống bề mặt Mặt trăng. Apollo đã thành công, như tổng thống Mĩ John F Kennedy diễn giải dông dài, vì công việc ấy thật khó, và chuyến bay không gian có người lái vẫn là cái rất khó. Thật vậy, kể từ chuyến hạ cánh mặt trăng Apollo thứ sáu và cuối cùng vào tháng 12 năm 1972, toàn bộ những chuyến bay có người lái chỉ hạn chế với quỹ đạo tầm thấp xung quanh Trái đất – chỉ cách mặt đất vài ba trăm dặm.

Nhưng cũng trong khoảng thời gian đó, những sứ mệnh khoa học rô-bôt đã nghiên cứu Mặt trời, các sao chổi, tiểu hành tinh và các vệ tinh, và đã đi đến mỗi hành tinh trong hệ mặt trời. (Chúng ta vẫn đang chờ đợi sự xuất hiện của sứ mệnh Chân trời Mới gần đây đã giáng cấp Diêm vương tinh). Chúng cũng đã khảo sát gió mặt trời và thám hiểm phần còn lại của vũ trụ trong vùng phổ điện từ, từ vô tuyến cho đến tia gamma – truy ngược lại đến Big Bang và phông nền vi sóng vũ trụ.


Khi tham gia thám hiểm vũ trụ, cả con người lẫn rô-bôt đều có những lợi thế riêng. (Ảnh” NASA)
Trong khi Apollo mang lại thông tin sâu sắc về địa chất của sáu vùng nhỏ trên Mặt trăng, thì phần kiến thức khoa học thu được kể từ đấy thực hiện bởi một sứ mệnh có người lái thật quá khiêm tốn. Có nhiều nguyên do, nhưng vấn đề chính là khó khăn của việc giữ con người sống sót trong không gian và đưa họ trở về Trái đất an toàn. An toàn cho phi hành đoàn phải là ưu tiên số một, cho nên khoa học không bao giờ ưu tiên cho một sứ mệnh có người lái. Khoa học luôn luôn phải lùi bước khi cần thiết phải cắt giảm cái gì đó, trước khi xảy ra cái có thể ảnh hưởng đến sự an toàn của phi hành đoàn.

Các sứ mệnh khoa học không gian và chuyến bay vũ trụ có người lái diễn ra ở những quy mô rất khác nhau. Apollo ước tính tiêu tốn khoảng 25 tỉ đô la với thời giá năm 1969, tương đương với 145 tỉ đô la với thời giá hiện nay. Kế hoạch đưa các nhà du hành trở lại Mặt trăng hiện được ước tính tốn khoảng 97 tỉ đôla, mặc dù có khả năng sẽ bội chi quá con số này, và một sứ mệnh có phi hành đoàn lên sao Hỏa sẽ tốn gấp vài lần chi phí nữa. Chi phí của mỗi chương trình Apollo có thể so sánh với tổng chi phí của tất cả những sứ mệnh không gian rô-bôt kể từ khi chúng ta rời khỏi Mặt trăng. Nếu khoa học là mục tiêu chính của những hậu duệ này của Apollo, thì công việc có thể được thực hiện rẻ hơn, tốt hơn và nhanh hơn mà không cần có người lái.

Lấy thí dụ, các tàu thám hiểm Spirit và Opportunity đã và đang chạy trên Hỏa tinh trong 5 năm qua. Cho đến nay, sứ mệnh ấy tiêu tốn chưa tới 1 tỉ đô la. Mặc dù mỗi cỗ xe chỉ di chuyển khoảng 10 dặm trên hành tinh đỏ, nhưng với chi phí của một sứ mệnh có con người lên sao Hỏa chúng ta có thể gửi khoảng 600 cỗ xe như thế và tiến hành cái gì đó gần như là một cuộc khảo sát địa chất của toàn hành tinh (tất nhiên, ở đây bỏ qua lạm phát kinh tế và những tiến bộ công nghệ kể từ khi những cỗ xe được thiết kế). Đây là cái mà một sứ mệnh có con người lên sao Hỏa, ngay cả với nhiều tháng ở trên bề mặt hành tinh đỏ, không thể đạt được.

Ngay cả những câu chuyện thành công kết hợp chuyến bay vũ trụ có người lái với khoa học cũng không trụ vững qua sự thẩm tra chặt chẽ. Nổi tiếng nhất trong số này là Kính thiên văn vũ trụ Hubble, thiết bị nhiều năm qua đã mang lại những bức ảnh ngoạn mục của vũ trụ. Tất nhiên, nó là một sứ mệnh rô-bôt, nhưng nó đã được sửa chữa và nâng cấp 5 lần bởi các nhà du hành, bằng tàu con thoi. Chi phí ban đầu của Hubble là khoảng 1,5 tỉ đô la, gồm sự đóng góp từ NASA lẫn Cơ quan Không gian châu Âu. Các sứ mệnh dịch vụ sau đó tiêu tốn thêm khoảng 3 – 4,5 tỉ đô la nữa, phần lớn là chi phí đắt đỏ của việc phóng tàu con thoi. Với chi phí nâng cấp và sửa chữa ấy, chúng ta có thể phóng hai hoặc ba Kính thiên văn vũ trụ Hubble nữa. Hậu duệ của Hubble, Kính thiên văn vũ trụ James Webb, sẽ không cần phải cung ứng dịch vụ, chủ yếu vì nó sẽ nằm xa hơn cả Mặt trăng, cách Trái đất chừng 1,5 triệu kilomet.

Biết tất cả những điều trên, nói thẳng ra thì tại sao chúng ta cứ phải quan tâm đến chuyến bay vũ trụ có con người chứ. Rõ ràng nó không mang lại nhiều khoa học trên mỗi bảng, mỗi đô la, hay mỗi euro như các sứ mệnh rô-bôt. Vấn đề là chuyến bay vũ trụ có con người chưa bao giờ mang tính khoa học. Từ lúc bắt đầu, với sứ mệnh Vostok của Liên Xô và dự án Mercury của NASA, mỗi bên đi tìm phương án đưa con người vào vũ trụ, nó là, và vẫn là, uy thế và tiềm lực quốc gia chứ không phải khoa học. Khoa học có thể là một nhãn mác có ích giúp quảng bá một sứ mệnh không gian, nhưng uy thế quốc gia luôn luôn là động cơ chính. Một sứ mệnh có con người lên Hỏa tinh hay Mặt trăng cuối cùng sẽ là một chương trình trình diễn TV trực tiếp, nhưng nó có đáng giá trị hàng trăm tỉ đô la mà nó tiêu tốn hay không? Đây là câu hỏi mà Ủy ban Augustine đang nêu ra ở Mĩ, và câu trả lời của nó có thể làm thất vọng cộng đồng ủng hộ những chuyến bay vũ trụ có người lái.

Phải thừa nhận rằng chuyến bay vũ trụ có con người là một trong những thành tựu ngoạn mục nhất của thế kỉ 20, nhưng khoa học chưa bao giờ, và có khả năng không bao giờ trở thành, động lực chính cho một chương trình có con người. Con đường hiệu quả nhất thu được những mục tiêu khoa học trong vũ trụ là qua việc sử dụng các tàu thăm dò rô-bôt không người lái.

Du hành vũ trụ có người lái có xu hướng là một vấn đề gây tranh luận, vì nhiều nhà khoa học tin rằng các nguồn tài nguyên hạn chế sẵn có cho thám hiểm không gian nên tốt hơn là đầu tư cho các sứ mệnh rô-bôt. Mặt khác, chỉ có con người mới đủ điều kiện tiến hành nột vài nghiên cứu khoa học then chốt trong vũ trụ, từ nghiên cứu khoa học sự sống và khoa học vật chất trong môi trường không trọng lượng cho đến lĩnh vực địa chất và sinh học trên bề mặt hành tinh.

Đúng là đa số các quan trắc thiên văn, kể từ khi bắt đầu cuộc chạy đua không gian, thu được lợi ích từ phi thuyền rô-bôt đặt cao phía trên tác dụng mờ đục của bầu khí quyển của Trái đất. Tuy nhiên, một trong những bài học chính rút ra từ sự thành công lớn nhất trong số những thiết bị này, Kính thiên văn vũ trụ Hubble, là việc tiếp cận đến một hạ tầng du hành vũ trụ có người lái có thể làm tăng đáng kể thời gian tồn tại và hiệu quả của các thiết bị thiên văn đặt trên không gian. Kể từ khi phóng lên vào năm 1990, Hubble đã được phục vụ bởi 5 sứ mệnh tàu con thoi, mà nếu không có thì nó đã đoản thọ hơn nhiều, và kém linh hoạt hơn nhiều.

Có lẽ những sứ mệnh Apollo lên Mặt trăng là sự trình diễn tốt nhất của các nhà du hành với tư cách là những người thám hiểm bề mặt hành tinh. Chúng đã nhấn mạnh cách thức con người mang sự nhanh nhẹn, tháo vát và thông minh của mình để thám hiểm theo một kiểu mà các rô-bôt không thể làm được. Mặc dù đúng là con người sẽ phải đối mặt trước nhiều nguy hiểm và trở ngại khi hoạt động trên những hành tinh khác, nhưng chủ yếu do những giới hạn tâm sinh lí của họ khi so sánh với rô-bôt, cho nên khả năng phản hồi khoa học (thu được từ sự thu mẫu nhanh chóng, khả năng đưa dữ liệu và kinh nghiệm đã qua vào một bức tranh kết hợp, và khả năng trực giác nhận ra những quan sát có tầm quan trọng) hiệu quả hơn đó bào chữa cho việc sử dụng các nhà du hành làm các nhà khoa học tiên phong trên những hành tinh khác.

Thật vậy, những ưu điểm này được ghi nhận trong một bản báo cáo của Hội Thiên văn học Hoàng gia Anh hồi năm 2005, trong đó kết luận rằng “những câu hỏi khoa học nổi bật liên quan đến lịch sử của hệ mặt trời và sự tồn tại của sự sống ngoài Trái đất có thể, chỉ có lẽ, thu được tốt nhất bởi con người thám hiểm trên Mặt trăng hay Hỏa tinh, được hỗ trợ bởi những hệ thống tự động thích hợp”.

Gần địa cầu hơn, môi trường không trọng lượng của quỹ đạo Trái đất tầm thấp như môi trường trên Trạm Không gian quốc tế (ISS) mang lại một cơ hội vô song dành cho nghiên cứu các khoa học sự sống (kể cả sinh lí học người và y khoa), khoa học vật liệu và vật lí học cơ bản. Loại môi trường này có thể cung cấp cái nhìn sâu sắc có một không hai vào những lĩnh vực như biểu hiện gen, chức năng miễn dịch, sinh lí học xương và chức năng tim mạch, chúng quan trọng cho việc tìm hiểu nhiều chứng bệnh dưới địa cầu như chứng loãng xương, teo cơ và suy tim. Vì con người là đối tượng của những thí nghiệm sinh lí học này, nên rô-bôt không thể nào là vật thay thế được. Sự tiến bộ trong những lĩnh vực này sẽ dựa trên sự tài trợ cho ISS duy trì hoạt động trong những thập kỉ tới. Mặc dù khoa học sẽ không phải là kẻ thừa hưởng chính của việc có con người trong không gian, nhưng nó không phải, vừa không bao giờ có thể, là động cơ chính cho sự thám hiểm không gian có con người. Những lợi ích khác của việc đầu tư vào sự thám hiểm không gian có con người bao gồm việc kích thích nó vì mục tiêu giáo dục khoa học và kĩ thuật: thám hiểm không gian vốn gây hấp dẫn, và là một phương thức rõ ràng truyền cảm hứng cho những người trẻ tuổi tăng thêm niềm yêu thích đối với khoa học và công nghệ. Du hành vũ trụ có con người cũng tốt đối với những ngành nghề công nghệ cao và có thể thúc đẩy sự đổi mới. Cuối cùng, nó cung cấp một tiêu điểm cho sự hợp tác quốc tế có thể giúp xây dựng một môi trường địa chính trị ổn định hơn.

Ích lợi nhiều mặt của sự thám hiểm vũ trụ có con người được ghi nhận bởi ấn phẩm hồi tháng 5 năm 2007 của bản báo cáo Chiến lược Thám hiểm Toàn cầu của 14 cơ quan không gian trên thế giới. Việc phát triển một chương trình thám hiểm toàn cầu, với mục tiêu tối hậu là đưa các nhà du hành trở lại Mặt trăng và lên sao Hỏa, là một tầm nhìn xung quanh cho thế kỉ 21, là sự hiện thực hóa của cái sẽ mang lại những lợi ích khoa học, kinh tế và văn hóa quan trọng trong thế giới của chúng ta. Như vậy, du hành vũ trụ có người lái phải được xem là một sự đầu tư cho tương lai của nhân loại và nó xứng đáng được sự ủng hộ của toàn thể cộng đồng khoa học, và thật ra là của mọi công dân của hành tinh chúng ta.

David Clement là giảng viên thiên văn học vật lí tại trường Imperial College London. Ian Crawford là một độc giả yêu thích khoa học hành tinh và sinh vật học vũ trụ, tại trường Birkbeck College, London.

Thư Viện Vật Lý
 
#67
Tàu vũ trụ Nga trở về trái đất


Tàu Soyuz TMA-15 của Nga mang theo ba nhà du hành hạ cánh an toàn hôm nay, kết thúc sứ mệnh 6 tháng trong trạm không gian của các phi hành gia.

Khoang hạ cánh đưa phi hành gia Canada Bob Thirsk, nhà du hành Nga Roman Romanenko và đồng nghiệp Bỉ Frank De Winne nhẹ nhàng chạm đất gần thị trấn Arkalyk ở phía bắc Kazakhstan.


Trạm không gian ISS. Ảnh: NASA.
Những chiếc dù lớn đã giúp giảm độ va chạm của khoang hạ cánh khi tiếp đất. Trực thăng của Nga chở các chuyên gia y tế tới giúp đưa các nhà du hành ra ngoài.

Các phi hành gia này lên ISS hôm 27/5, tăng gấp đôi dân số cho ISS và đây là lần đầu tiên có tới 6 người cùng làm việc trên trạm không gian.

Trạm không gian quốc tế (International Space Station - ISS) là một tổ hợp nghiên cứu không gian trị giá hàng trăm tỷ USD đang trong giai đoạn hoàn thiện, với sự hợp tác của 5 cơ quan không gian lớn nhất thế giới là NASA (Mỹ), RKA (Nga), JAXA (Nhật Bản, CSA (Canada) và ESA (châu Âu). Theo kế hoạch, ISS sẽ hoàn thành vào năm 2011 và hoạt động đến năm 2016.

Vnexpress
 
#68
Mô hình 'trạm vũ trụ' thám hiểm đại dương


Trông giống với một con tàu của hạm đội vũ trụ trong các phim viễn tưởng Starship, loại tàu với thiết kế thẳng đứng của nhà phát minh nguời Pháp, Jacques Rougerie có thể trở thành mô hình của việc thám hiểm đại dương.

Được gọi là SeaOrbiter, cấu trúc đồ sộ cao 51 m này là loại tàu thẳng đứng đầu tiên trên thế giới, giúp con người tạo ra một cuộc cách mạng về cuộc sống dưới mặt nước.

Ý tưởng của Rougerie là biến con tàu này thành một trạm “vũ trụ” dưới biển, cho phép các nhà khoa học có thể nghiên cứu thế giới kỳ bí dưới đáy đại dương. “Hiện tại, các nhà hải dương học mới chỉ lặn được xuống biển trong một khoảng thời gian ngắn rồi lại phải quay trở lại mặt nước. SeaOrbiter sẽ có một phần hiện diện thường xuyên trên bề mặt để cung cấp không khí cho phần dưới mặt nước”, ông khẳng định.


Khi đi vào hoạt động, một phần của SeaOrbiter sẽ nổi lên trên mặt nước.
Mặc dù mới chỉ là mô hình nhưng nhà sáng chế Jacques Rougerie tin rằng, công trình hải dương học của mình sẽ sớm nhận được sự ủng hộ đi vào hoạt động. Rougerie cho biết, ông muốn sản xuất khoảng 6 chiếc tàu như vậy với trị giá 35 triệu euro một chiếc.

SeaOrbiter sẽ là một công cụ hữu ích cho việc nghiên cứu mối liên hệ giữa hiện tượng nóng lên toàn cầu và các đại dương. “Chúng ta chỉ mới phát hiện được ở dưới nước cũng có các mùa khác nhau với hệ thực vật phong phú, sa mạc, rừng và một sự sống mãnh liệt từ 50 năm trước. Thức ăn và các loại thuốc chữa bệnh trong tương lai sẽ có xuất phát điểm là từ biển cả. Hiện, chúng ta mới bắt đầu nhận ra rằng đại dương đóng vai trò chính trong việc cân bằng sự sống trên Trái Đất”, ông Rougerie nhận định.

Tác giả Jacques Rougerie và mô hình tàu SeaOrbiter.
Khi chiếc tàu đầu tiên được hạ thủy, sẽ có 6 thành viên thủy thủ đoàn, 6 nhà khoa học và 6 người khác trên tàu; ngoài ra có thể kèm theo các phi hành gia trong trường hợp khẩn cấp hoặc bác sĩ nghiên cứu về hành động của con người trên tàu ngầm.

SeaOrbiter sẽ di chuyển nhẹ nhàng qua các đại dương với các công cụ hàng hải, trang thiết bị liên lạc và một khoang tàu quan sát sẽ nổi trên mặt nước. Dưới mực nước biển sẽ là khoang áp suất dành cho thủy thủ đoàn để thực hiện các nhiệm vụ hàng ngày trong khoảng thời gian nhiều tháng. “Tàu sẽ được trang bị một phòng tập thể dục, phòng giải trí với đầu video và phòng bếp”, ông Rougerie cho biết.

Đất Việt
 
#69
Tìm thấy hệ Mặt Trời thu nhỏ


Các nhà thiên văn quốc tế vừa phát hiện ba hành tinh mới xoay quanh một ngôi sao gần giống mặt trời, và hy vọng tìm thấy những hành tinh có sự sống trong vài năm nữa.

Telegraph cho biết, các nhà thiên văn tới từ Anh, Australia, Mỹ tìm thấy "phiên bản thu nhỏ của hệ Mặt Trời" sau khi quan sát vũ trụ bằng kính viễn vọng Anglo-Australian tại Australia và kính viễn vọng Keck tại Hawaii, Mỹ.
Ba hành tinh xoay quanh 61 Virginis – ngôi sao cách trái đất khoảng 27,8 năm ánh sáng. Khối lượng của các hành tinh gấp 5,3 tới 24,9 lần địa cầu.
Sao 61 Virginis nằm trong chòm sao Xử Nữ (Virgo) và có thể được nhìn thấy từ trái đất bằng mắt thường. Nó có khối lượng gần bằng mặt trời (0,96 lần) và có độ sáng thấp hơn một chút.

61 Virginis có khối lượng và độ sáng gần bằng mặt trời. Ảnh minh họa của Solstation.com.
“Có vẻ như vũ trụ có nhiều ngôi sao giống mặt trời với những hành tinh có kích thước tương đương sao Hải Vương. Chúng sẽ giúp chúng ta tìm thấy những hành tinh đá nhỏ hơn, nơi sự sống có thể tồn tại”, giáo sư Chris Tunney, một nhà thiên văn của Đại học New South Wales (Australia), phát biểu.
Nhóm nghiên cứu cũng tìm thấy một hành tinh có kích thước tương đương sao Mộc xoay quanh sao 23 Librae - cách trái đất 84 năm ánh sáng và thuộc chòm sao Thiên Bình (Libra). Hành tinh này mất 14 năm để xoay hết một vòng khép kín quanh ngôi sao, dài hơn một chút so với thời gian mà sao Mộc xoay quanh mặt trời (12 năm).

Vnexpress
 
#70
Phát hiện hệ hành tinh mới hình thành trong vũ trụ


Ngày 14/12, nghiên cứu các tấm ảnh từ kính thiên văn vũ trụ Hubble, các nhà thiên văn Mỹ và quốc tế đã phát hiện các hệ hành tinh đang hình thành trong vũ trụ, cách Trái Đất khoảng 1.500 năm ánh sáng.

Trên các ảnh vũ trụ được kính thiên văn Hubble chụp, các nhà thiên văn mô tả các hệ hành tinh đang hình thành này là “con sứa vũ trụ" và "vết ố vũ trụ".

Tinh vân Orion. Ảnh: ESA.
Các hệ hành tinh này nằm trong tinh vân Orion và mỗi vật thể đều được coi là “đĩa tiền hành tinh”. Hình dạng kỳ lạ của “con sứa vũ trụ” được tạo ra bởi sóng xung kích hình thành từ bão phân tử xuất phát từ sự va chạm giữa ngôi sao lớn cạnh đó với các vật chất của tiền hành tinh.

Tinh vân Orion được các nhà thiên văn coi là nơi tạo ra các ngôi sao mới ở gần Trái Đất nhất.

Mặt Trời của Hệ Mặt Trời được hình thành trong đám mây bụi và khí, sau đó được phát triển thành hình thù và vật chất như hiện nay.

Các phát hiện mới của kính thiên văn Hubble giúp các nhà thiên văn hiểu thêm về quá trình tạo sao và các hành tinh

Khoa Học
 
#71
Bí ẩn của hình lục giác đen trên Sao Thổ


Vào tháng Giêng năm 2009, khi Mặt Trời chiếu những tia sáng đầu tiên tới vùng cực bắc của Sao Thổ, con tàu thám hiểm không gian Cassidy đã gửi về Trái Đất những bức hình quý giá nhất về vùng lục giác đen bí ẩn trên hành tinh này.

Những hình ảnh đầu tiên về vùng lục giác đen huyền bí xuất hiện trên vùng cực bắc của Sao Thổ được vệ tinh Voyager gửi về Trái Đất trong những năm 1980 - 1981. Nhưng công nghệ khi đó không cho phép các nhà khoa học có được những hình ảnh sắc nét để thực hiện các công trình nghiên cứu giải đáp bí ẩn.




Hình ảnh của lục giác đen trên Sao Thổ

Phải đợi cho tới năm 2004, khi con tàu thám hiểm vũ trụ Cassidy hiện đại tiếp cận Sao Thổ, các nhà khoa học mới có cơ hội tiếp tục chương trình nghiên cứu. Nhưng thời điểm đó, trên hành tinh này đang là đêm cực (thời gian đêm cực ngự trị trên Sao Thổ kéo dài 15 năm). Phải đợi tới năm 2009, khi ánh sáng Mặt Trời xuất hiện, các bức ảnh chụp bằng hồng ngoại mới cho thấy hình ảnh rõ ràng hơn.

Hình lục giác đen che phủ vùng cực bắc của Sao Thổ ở 77-78 vĩ độ bắc. Đường kính của nó lớn gấp đôi đường kính của Trái Đất. Xung quanh là các đám khí chuyển theo hình lốc xoáy liên tục với tốc độ lên tới 100m/s (360km/h).




Sao Thổ chụp từ tàu Cassidy

Cho tới thời điểm này, hiện tượng lạ lùng trên vẫn là một lời thách đố còn để ngỏ đối với các nhà khoa học. Cũng đã có nhiều giả thuyết được đưa ra, nhưng giả thuyết được quan tâm nhất là giả thuyết cho rằng, hình lục giác đen bí ẩn trên Sao Thổ cũng chỉ là một hiện tượng thiên nhiên bình thường, giống như giống như hiện tượng xuất hiện Vệt đỏ lớn trên Sao Mộc. Nó xuất hiện do sự thay đổi thời tiết theo chiều hướng xấu diễn ra trên hành tinh này.

Các nhà nghiên cứu cũng cho biết thêm, hình lục giác đen trên Sao Thổ hoạt động tương đối ổn định. Biên độ dao động của nó hầu như không thay đổi. Nó bao phủ gần như là toàn bộ vùng khí quyển ở cực bắc của Sao Thổ.​

http://www25.24h.com.vn/upload/news/2009-12-16/1260922652-sao-tho-2.jpg


Hố đen bí ẩn nằm ở tâm của lục giác đen

Ngoài ra, có một hố đen lớn cũng thu hút sự quan tâm chú ý của các nhà khoa học. Khi nó chuyển động, có thể quan sát được ở nhiều vị trí khác nhau. Hiện tại, đêm cực vẫn chưa tan biến hoàn toàn trên Sao Thổ, nên các nhà khoa học vẫn chờ đợi những bức ảnh mới từ Cassidy.

Sao Thổ vốn là một khối khí khổng lồ, bởi vậy trên bề mặt của nó không thể có nước và đất - hai yếu tố chính hình thành nên tự nhiên của Trái Đất. Việc quan sát Sao Thổ cũng không thể thực hiện một cách dễ dàng. Cho tới thời điểm này, chỉ có Cassidy và hai vệ tinh được trang bị thêm trong thập niên gần đây mới có thể cung cấp một khối lượng dữ liệu tương đối cho các nhà khoa học.

Lục giác đen chính là một trong những bí ẩn lớn nhất trong hệ Mặt Trời, cả về nghĩa đen lẫn nghĩa bóng. Việc giải đáp cho bí ẩn này sẽ mang lại rất nhiều kiến thức quan trọng trong ngành vật lí khí, khoa học và hành tinh khí tượng.

Theo 24h.com.vn
 
#72
Phi thuyền thương mại đầu tiên trên thế giới


Mỗi hành khách phải trả 200 nghìn USD để được bay ra không gian bên ngoài trái đất 150 phút trong phi thuyền hình viên đạn.

Công ty Virgin Galactic (Mỹ) vừa cho ra mắt tàu vũ trụ SpaceShipTwo hôm 7/12. Đây là kết quả của một nghiên cứu bí mật kéo dài hai năm tại sa mạc Mojave, phía nam bang California, Mỹ. Tỷ phú Richard Branson (Anh), người đồng sáng lập hãng Virgin Galactic, khẳng định nó là phi thuyền có kiểu dáng đẹp nhất trong lịch sử.

Theo AP, SpaceShipTwo được thiết kế dựa theo kiểu dáng của SpaceShipOne - mô hình tàu vũ trụ tư nhân có người lái đầu tiên trên thế giới. SpaceShipTwo sở hữu đôi cánh lớn, dày và thân mảnh. Nó được chế tạo từ carbon composite, loại vật liệu nhẹ nhất và bền nhất hiện nay. Mỗi phi thuyền có thể chở hai phi công và 6 hành khách.


Tỷ phú Richard Branson đứng trước phi thuyền SpaceShipTwo. Ảnh: AP.


Hình minh họa tàu SpaceShipTwo bay vào vũ trụ. Ảnh: Reuters.
SpaceShipTwo không tự cất cánh lên vũ trụ. Một phi cơ hai thân sẽ "cõng" tàu lên không trung. Khi lên tới độ cao 18 km, phi thuyền tách khỏi máy bay rồi khởi động tên lửa đẩy để bay lên độ cao 100 km. Ở độ cao 100 km, hành khách sẽ được tận hưởng cảm giác không trọng lượng trong vũ trụ và ngắm nhìn trái đất.

Branson nói rằng khoảng 300 người đã đăng ký mua vé lên vũ trụ. Ông hy vọng những chuyến bay thương mại lên vũ trụ sẽ bắt đầu vào năm 2011, sau khi SpaceShipTwo trải qua những thử nghiệm an toàn. Tỷ phú này cho biết gia đình ông sẽ là một trong những người có mặt trong chuyến bay đầu tiên.

Thống đốc Arnold Schwarzenegger của bang California và Thống đốc Bill Richardson của bang New Mexico là hai trong số nhiều nhân vật quan trọng tham dự buổi lễ ra mắt của SpaceShipTwo. Trong buổi lễ Branson đã đổi tên nó thành "VSS Enterprise".

Vnexpress
 
#73
Kính thiên văn mới lộ diện các ngôi sao hàng xóm 'tàng hình'


Các nhà khoa học tuyên bố kính thiên văn Wide-field Infrared Survey Explorer (WISE) của NASA cho phép nhìn thấy các ngôi sao gần kề với hệ mặt trời, mà trước đây “tàng hình” với chúng ta.

Trong kế hoạch tạo lập một quan sát tổng thể về vũ trụ, tàu vũ trụ chuyên chụp ảnh bầu trời WISE (viết tắt của từ Nhà thám hiểm lập bản đồ dùng hồng ngoại trong phạm vi rộng) đã "ngốn" 320 triệu USD để chụp toàn bộ bầu trời đêm, trong đó, một nửa là các bức ảnh hồng ngoại.

Mặc dù hàng trăm triệu USD đã được chi cho các nghiên cứu và các công nghệ tốt nhất, nhưng các nhà thiên văn vẫn không thể “trông thấy” được hàng nghìn ngôi sao "hàng xóm" vì chúng quá lạnh và tối để phát ra bất kỳ ánh sáng rõ rệt nào.

NASA tuyên bố, kính thiên văn mới của họ sẽ ở trên quỹ đạo trong khoảng 9 tháng và lần đầu tiên, nó sẽ giúp nhận biết các ngôi sao, tiểu hành tinh, đám mây bụi và sao chổi mà trước kia chúng ta không nhìn thấy được. Điều này sẽ phục vụ đắc lực trong nghiên cứu và trong công việc liệt kê danh mục các đối tượng có thể gây ra nguy hiểm cho Trái Đất.

Một vài nhà khoa học tin rằng, thậm chí WISE còn có thể phát hiện ra một vài hành tinh khí khổng lồ ở bên ngoài hệ mặt trời của chúng ta. Peter Eisenhardt, nhà khoa học làm việc tại Phòng thí nghiệm Jet Propulsion của NASA ở Pasadena, Califfornia, Mỹ, cho biết: “Điều chúng tôi đang làm là mở bầu trời ra theo cách mà trước đây không thể”.

WISE sẽ được phóng lên vào thứ hai tuần sau sẽ giúp các nhà khoa học nhận biết thêm được nhiều đối tượng thiên văn mới.
Kính thiên văn mới sẽ được phóng lên từ bệ phóng vũ trụ Vandenberg cách Los Angeles, Mỹ. Tuy nhiên, kế hoạch đã bị hoãn lại cho đến ít nhất vào cuối tuần bởi một sự cố với động cơ của thiết bị lái.

Các kỹ sư thực hiện việc kiểm tra lần cuối đối với tên lửa Delta 2 đã phát hiện ra sự cố họ đang phải làm việc rất khẩn trương để khắp phục nó.

“Kính thiên văn sẽ chuyển về các bức ảnh về các hàng xóm của hệ mặt trời của chúng ta. Nó sẽ giúp cho các nhà khoa học biết nhiều điều mà cần phải nghiên cứu trong nhiều thập kỷ”, Eisenhardt nói.

Theo báo cáo, kính thiên văn hầu như nhạy cảm với ánh sáng trong phạm vi hồng ngoại, tại các bước sóng dài hơn từ 5 đến 33 lần ánh sáng đỏ nhìn thấy được.
Các nhà khoa học đang làm việc với WISE để đưa chiếc kính thiên văn có thể chụp cả bầu trời bằng hồng ngoại vào sử dụng.
Các nhà khoa học cho biết thêm, các đối tượng phát ra ánh sáng hồng ngoại có thể có đến 10.000 tiểu hành tinh nằm giữa Sao Hỏa và Sao Mộc. Điều này sẽ cho phép đánh giá đúng khả năng một tiểu hành tinh có thể va chạm vào Trái Đất hơn. Ngoài ra, hàng chục các ngôi sao lùn, các ngôi sao đã mất và một hành tinh nằm xa hơn Diêm Vương Tinh cũng có thể được khám phá.

Mặc dù kính thiên văn đã giúp phát hiện được 350.000 các đối tượng thiên văn mới, bao gồm nhiều sao chổi và dải bụi nhưng với các đám mây bụi ấm, ảnh trả về chỉ ở 62 pixel và khá mờ.

Đất Việt
 
#74
NASA phóng thành công vệ tinh khảo sát hồng ngoại WISE


Một chiếc kính thiên văn vũ trụ hồng ngoại sẽ lập bản đồ bầu trời một cách chi tiết nhất từ trước đến nay đã được phóng lên thành công vào hôm qua 14/12 từ Căn cứ Không quân Vandenberg ở California, mang bởi tên lửa Delta II. Chương trình Khảo sát Hồng ngoại Trường rộng của NASA (WISE) sẽ khảo sát những ngôi sao nguội lạnh nhất trong vũ trụ và cấu trúc của các thiên hà ở bốn bước sóng giữa 3 và 25 µm

Sứ mệnh vệ tinh WISE đang được lắp ráp: phi thuyền được phóng lên hôm qua, 14/12.
Trị giá 320 triệu đô la, WISE sẽ quay tròn xung quanh các địa cực của Trái đất ở cao độ 525 km, quét qua toàn bộ bầu trời 1,5 lần trong 9 tháng. Sứ mệnh vệ tinh trên, người ta hi vọng nó nhạy hơn 1000 lần so với những cuộc khảo sát vũ trụ hồng ngoại hiện nay, sẽ chụp tổng cộng hơn 1,5 triệu bức ảnh, bao quát gần như 99% bầu trời.

Vì WISE được thiết kế để phát hiện ra bức xạ hồng ngoại từ những vật thể nguội lạnh, nên chiếc kính thiên văn cùng các detector của nó sẽ được làm lạnh đến 12 K bằng helium lỏng. Vừa nghiên cứu các ngôi sao nguội hơn và mờ nhạt hơn Mặt trời, WISE cũng sẽ vừa đo đường kính của hơn 100.000 tiểu hành tinh.
Con mắt WISE
“Những con mắt của WISE là một sự cải tiến lớn so với con mắt của những chương trình khảo sát hồng ngoại trước đây”, Edward Wright, nhà nghiên cứu chính của sứ mệnh tại trường đại học California, Los Angeles, nói. “Chúng ta sẽ tìm thấy hàng triệu vật thể trước nay chưa từng trông thấy”
Phi thuyền của NASA sẽ gia nhập với hai sứ mệnh hồng ngoại hiện có trong vũ trụ: Kính thiên văn vũ trụ Spitzer của NASA và kính thiên văn Herschel của Cơ quan Không gian châu Âu. Các nhà nghiên cứu sẽ bỏ qua nguyên tháng tới để tinh chỉnh thiết bị trên.

Thư Viện Vật Lý
 
#75
Phát hiện một hành tinh ngoại gồm toàn nước


Bằng chứng tốt nhất từ trước đến nay về một hành tinh nằm ngoài hệ mặt trời của chúng ta có cùng kích cỡ và nhiệt độ như Trái đất vừa được một đội gồm các nhà thiên văn quốc tế công bố. Những phép đo sơ bộ nhiệt độ, khối lượng và bán kính của hành tinh ngoại ấy cho thấy nó cấu thành hầu như toàn bộ từ tước lỏng – mặc dù nó có thể có có một lõi đá nhỏ.


Ảnh minh họa hành tinh ngoại GJ 1214b, quay xung quanh một ngôi sao lùn đỏ cách Trái đất 40 năm ánh sáng. (Ảnh: David A Aguilar, CfA)
Hành tinh ngoại trên gọi là GJ 1214b và đã được theo dõi bởi David Charbonneau và các đồng nghiệp tại trường đại học Harvard, cùng với các nhà nghiên cứu ở Mĩ, Đan Mạch, Thụy Sĩ và Pháp.

GJ 1214b quay tròn xung quanh một ngôi “M lùn” gần đó, ngôi sao nhỏ hơn nhiều so với Mặt trời của chúng ta. Hành tinh ngoại tren có đường kính gấp 2,5 lần Trái đất và nặng hơn Trái đất 6,5 lần.

Nó quay xung quanh ngôi sao của nó mỗi vòng mất 1,6 ngày ở khoảng cách cỡ 15 lần bán kính sao. Trái đất, trái lại, quay cách Mặt trời 215 lần bán kính mặt trời.

Hành tinh lỏng

Cùng với nhau, nhưng thông số này cho biết GJ 1214b có cùng mật độ nước – và Charbonneau phát biểu với physicsworld.com rằng rất có khả năng hành tinh ngoại trên cấu tạo hoàn toàn từ nước ở thể lỏng.

Đội nghiên cứu tin rằng nhiệt độ bề mặt của hành tinh ngoại trên khoảng chừng 120 đến 280oC. Trong khi nhiệt độ rõ ràng cao hơn điểm sôi của nước trên Trái đất, Charbonneau nói rằng trường hấp dẫn – và do đó áp suất – cao hơn trên hành tinh ngoại sẽ đảm bảo cho nước ở thể lỏng.

Một khả năng khác là hành tinh trên có một lõi đá nhỏ bao quanh bởi một đại dương nước nặng và cuối cùng là một bầu khí quyển bên ngoài gồm hydrogen và helium. Tuy nhiên, quan điểm này không thể xác nhận vì đội nghiên cứu không có khả năng nghiên cứu thành phần của ngôi sao một cách chi tiết.

Yêu cầu đó đòi hỏi sử dụng kính thiên văn vũ trụ, ví dụ như kính Hubble, để tìm kiếm các vạch phổ hấp thụ và phát xạ nhỏ xíu trong ánh sáng sao truyền qua bầu khí quyển của hành tinh ngoại trên hành trình của nó đi tới Trái đất. Charbonneau và các đồng sự đã đăng kí thời gian sử dụng Hubble và hi vọng thực hiện một nghiên cứu như vậy trong năm tới.

Mặc dù cần phải viện đến những thiết bị đắt tiền như Hubble để biết thêm nhiều điều về GJ 1214b, nhưng thật ra hành tinh trên đã được phát hiện ra bằng một ma trận tám chiếc kính thiên văn “kiểu dùng liền” 16 inch lắp đặt tại Đài thiên văn F L Whipple trên đỉnh Hopkins, Arizona. Mang tên là Đài thiên văn Mearth, những chiếc kính thiên văn trên được điều khiển bằng rô-bôt để nghiên cứu có hệ thống các ngôi sao lùn M đã biết, chúng nhỏ hơn và tối hơn Mặt trời nhiều lần.

GJ 1214b được MEarth phát hiện ra vì độ sáng của ngôi sao của nó biến thiên khi đo trong những ngày liên tiếp – vì một phần ánh sáng sao bị hành tinh ngoại trên chặn lại. Mearth do Charbonneau chỉ đạo, ông là người được mô tả là “liều lĩnh làn việc”. Tuy nhiên, có vẻ như công việc thật bỏ công vì GJ 1214b được phát hiện ra chỉ ba tháng sau khi triển khai chương trình quan sát ba năm đã lên kế hoạch từ trước.

Frederic Pont, một nhà thiên văn tại trường đại học Exeter ở Anh, nghĩ rằng MEarth là một “dự án không tưởng” và việc phát hiện ra GJ 1214b “có tính thuyết phục hơn” việc phát hiện ra CoRoT 7b, hành tinh ngoại nhỏ nhất từng được biết.

Mặc dù GJ 1214b lớn hơn CoRoT 7b, nhưng nó đủ nguội để có nước lỏng – một dấu hiệu quan trọng cho sự sống. Ngoài ra, bằng chứng cho GJ 1214b có tính thuyết phục hơn so với CoRoT 7b, sự tồn tại của CoRoT 7b dựa trên các kĩ thuật phân tích dữ liệu mà một số nhà thiên văn còn nghi vấn.

Nghiên cứu được công bố trên tờ Nature.

Thư Viện Vật Lý
 
#76
Nga phóng tàu Soyuz đến trạm vũ trụ


(TNO) Sáng nay 21.12, tàu vũ trụ Soyuz của Nga đã rời bệ phóng tại Kazakhstan, mang theo ba nhà du hành đến gia nhập đoàn phi hành gia của Trạm Vũ trụ Quốc tế (ISS), theo Reuters.

Tàu Soyuz TMA-17 rời bệ phóng - Ảnh: Reuters
Tàu Soyuz TMA-17 rời bệ phóng tại Sân bay vũ trụ Baikonur ở Kazakhstan vào lúc 4 giờ 52 phút sáng nay (giờ VN), mang theo phi hành đoàn gồm Oleg Kotov (Nga, 44 tuổi), Timothy Creamer (Mỹ, 50 tuổi) và Soichi Noguchi (Nhật, 44 tuổi).
Gần 10 phút sau khi được phóng, tàu Soyuz TMA-17 đã đi vào quỹ đạo trái đất ở độ cao khoảng hơn 200 km. Dự kiến tàu sẽ đến kết nối với ISS vào ngày 23.12 này ở quỹ đạo có độ cao 350 km.
Theo kế hoạch, ba phi hành gia của tàu sẽ trải qua 126 ngày trong không gian và trở về trái đất vào tháng 5.2010. Cả ba khi đến trạm vũ trụ sẽ hợp với các phi hành gia tại trạm là chỉ huy trưởng Jeffrey Williams (Mỹ, 51 tuổi) và phi hành gia Maxim Suraev (Nga, 37 tuổi) để trở thành đoàn bay quốc tế 22 (ISS-22).

Phi hành đoàn tàu Soyuz TMA-17 (từ trái sang): Timothy Creamer, Oleg Kotov và Soichi Noguchi - Ảnh: Reuters
Hai phi hành gia Williams và Suraev được phóng lên ISS vào tháng 10 vừa qua và sẽ trở về trái đất vào tháng 3.2010. Khi ấy, phi hành đoàn tàu Soyuz TMA-17 sẽ tiếp tục ở lại làm việc trong sứ mệnh của đoàn bay quốc tế 23 (ISS-23).
Với chuyến bay lần này, các phi hành gia tàu Soyuz TMA-17 sẽ có những giây phút đáng nhớ khi được đón Giáng sinh và Năm mới trên trạm vũ trụ. Ngay sau những ngày nghỉ ngơi đó, các phi hành gia sẽ bước vào nhiệm vụ của mình với những chuyến đi bộ ngoài không gian đầu tiên.

Tàu Soyuz TMA-17 sẽ đến ISS sau hai ngày bay - Ảnh: Reuters

Thanh Niên
 
#77
Nga Sẽ Đưa khỉ lên sao Hoả

Các nhà khoa học Nga đang chuẩn bị kế hoạch đưa khỉ lên tàu vũ trụ để bay tới hành tinh đỏ
Con khỉ trong ảnh tham gia một thử nghiệm vệ tinh nhân tạo của Nga vào năm 1997. Vệ tinh được phóng tại Kazakhstan. Ảnh: EPA.
Người Nga đã thành công trong việc đưa khỉ lên quỹ đạo trái đất và dự định nối lại việc này.

Kế hoạch đưa khỉ lên sao Hỏa nằm trong một dự án mang tên Mars-500. Đây là dự án chung của Nga và Liên minh châu Âu trong nỗ lực thám hiểm hành tinh đỏ. Để giúp các nhà khoa học đánh giá khả năng chịu đựng của phi hành gia trong chuyến thám hiểm, 6 người tình nguyện đã sống trong một khoang kim loại kín mít ở Matxcơva trong 120 ngày hồi đầu năm nay.

“Ban đầu mục đích của chương trình là đưa người lên sao Hỏa. Nhưng do chuyến bay lên sao Hỏa kéo dài rất lâu nên chúng ta khó có thể bảo vệ các phi hành gia khỏi tác động của các tia vũ trụ. Vì thế chúng tôi đề cập tới việc thay thế người bằng khỉ trong chuyến bay đó”, Mikvabia nói.

Viện Bệnh lý học thực nghiệm và trị liệu Gruzia sẽ cử một robot chăm sóc con khỉ trong chuyến thám hiểm sao Hỏa. Ảnh: Reuters.
Giới khoa học chưa thể xác định chính xác khoảng thời gian cần thiết để bay lên sao Hỏa, song theo Cơ quan Vũ trụ châu Âu, thời gian đó vào khoảng 520 ngày.

Viện Bệnh lý học thực nghiệm và trị liệu Gruzia nói rằng họ sẽ đưa một robot lên tàu vũ trụ để chăm sóc con khỉ.

“Robot sẽ cho khỉ ăn và tắm rửa cho nó. Nhiệm vụ của chúng tôi là huấn luyện khỉ để nó biết cách phối hợp với robot”, đại diện Viện cho biết.

Telegraph cho rằng, mặc dù robot sẽ chăm sóc con khỉ trong chuyến bay lên sao Hỏa, quyết định của Viện Vũ trụ Nga vẫn có thể vấp phải sự phản đối của các tổ chức bảo vệ động vật.

VnExpress
 
#78
Phóng vệ tinh phác họa bản đồ của 1 tỷ chùm sao



Cơ quan hàng không vũ trụ châu Âu (ESA) có trụ sở tại Paris, Pháp tuyên bố, cơ quan này đã đạt được một hiệp định với hãng Arianespace để phóng một vệ tinh thăm dò thiên thể có tên gọi Gaia, nhằm phác họa bản đồ của 1 tỷ chùm sao trong vũ trụ.

Ảnh minh họa: globalchange.umich.edu
Theo hiệp định đã được ký kết, vệ tinh Gaia sẽ được tên lửa đẩy “Liên hợp” của Nga phóng lên không gian tại Trung tâm vũ trụ ở Kourou (French Guiana). Vệ tinh này sẽ có nhiệm vụ phác họa một bản đồ chi tiết và tinh xảo của 1 tỷ chùm sao trong vũ trụ, đồng thời thông qua phương thức “điều tra thống kê” nhằm nghiên cứu khởi nguyên và lịch sử của dải ngân hà.

Dự kiến, vệ tinh Gaia sẽ được phóng lên không gian vào cuối năm 2011, với thời gian quan trắc 5 năm, vệ tinh này sẽ thực hiện “quét” bình quân 70 lần/một mục tiêu quan trắc nhằm xác định vị trí, khoảng cách và sự biến đối độ sáng của các chùm sao. Ngoài ra, ESA cũng hy vọng vệ tinh Gaia có thể phát hiện ra thiên thể mới.

Trước đó vào năm 1989, ESA đã phóng vệ tinh Hipparcos thăm dò thiên thể, trong thời gian 4 năm vệ tinh này đã thu thập được số liệu chi tiết về vị trí của khoảng 118.000 chùm sao


Theo Vietnam
 
#79
Nga nghiên cứu động cơ hạt nhân cho tàu vũ trụ




Ngày 20/12, tại sân bay vũ trụ Baikonur ở Kazakhstan, ông Anatoly Perminov, người đứng đầu Cơ quan Vũ trụ Nga (Roscosmos) cho biết, từ năm 2010, Nga sẽ bắt đầu các công trình nghiên cứu trong lĩnh vực chế tạo động cơ hạt nhân cho tàu vũ trụ.
Các hãng tin Nga dẫn lời ông Perminov cho biết: "Các động cơ hạt nhân cho tàu vũ trụ là lĩnh vực đầy hứa hẹn. Chúng ta cần chế tạo những động cơ như vậy để thực hiện các chuyến bay lên Sao Hỏa và các hành tinh khác. Nga sẽ bắt đầu các nghiên cứu khoa học trong lĩnh vực này từ năm 2010".

Trước đó, ông Perminov cũng cho rằng việc phát triển các hệ thống điện hạt nhân lớp Megawatt cho tàu vũ trụ có người lái là điều quan trọng sống còn nếu Nga muốn duy trì vị thế dẫn đầu trong ngành công nghiệp vũ trụ.

Theo ông Perminov, một thiết kế phác thảo cho tàu vũ trụ sẽ được hoàn tất vào năm 2012 và phải cần tới ít nhất 17 tỷ rup (hơn 580 triệu USD) để tiếp tục phát triển trong 9 năm tới.

Trước đó, Tổng thống Nga Dmitry Medvedev đã khẳng định Nga sẽ ưu tiên phát triển năng lượng hạt nhân, đặc biệt là việc sử dụng công nghệ hạt nhân cho tàu vũ trụ


TTXVN/Vietnam+
 
#80
Tàu vũ trụ Nga kết nối với trạm không gian




Tàu Soyuz TMA-17 của Nga mang theo ba nhà du hành cùng quà Giáng sinh cho trạm không gian vừa kết nối thành công.

Ria Novosti dẫn lời Valery Lyndin, phát ngôn viên chỉ huy hành trình, cho biết việc kết nối đã diễn ra suôn sẻ.

Phi hành gia Nga Oleg Kotov cùng nhà du hành NASA Timothy Creamer và người đồng nghiệp Nhật Soichi Noguchi sẽ làm việc cùng hai nhà du hành ở trên ISS từ đầu tháng 10.

Các nhà du hành trên trạm ISS. Ảnh: NASA.

Các chuyên gia này sẽ ở trên trạm không gian đến tháng 5/2010. Họ sẽ tiếp nhận các tàu con thoi của Mỹ và tàu vũ trụ Progress của Nga, tiến hành hàng loạt các thí nghiệm khoa học và một số chuyến đi bộ ngoài không gian.


VneVpress
 

Top