Câu hỏi về vệ tinh và tàu vũ trụ khi về hưu???

nhatnguyen

New member
mấy anh chị cho em hỏi, nếu như vệ tinh hay tàu vũ trụ bay ra ngoài Trái Đất rùi nổ ngoài ấy thì sao ạ? ngoài ấy không có trọng lực thì chiếc tàu hay vệ tinh ấy sẽ bay đi đâu?
 
vậy nếu có nhiều rác thì vũ trụ sẽ bẩn lắm nhỉ??
Không chỉ bẩn mà còn nguy hiểm nữa. Em thử tưởng tượng xem một con tàu vũ trụ đang bay bị chui vào một đống rác vũ trụ thì như thế nào :)

Tàu vũ trụ hay vệ tinh khi về hưu thì có 2 cách chết:
1/ Dừng hoạt động: thông thường là vệ tinh. Vệ tinh sẽ bị dừng hoạt động và trôi nổi trong không gian ngoài Trái Đất -> rác vũ trụ. Đôi khi nó sẽ bị ma sát với bầu khí quyển mà rơi vào trong -> sao băng + thiên thạch rác.

2/ Tiêu hủy trong bầu khí quyển: Như trạm vũ trụ Hòa Bình, sau khi ngừng hoạt động người ta sẽ tính toán để nó đi vào khí quyển và rơi xuống đất. Khi đi vào khí quyển, nó bị cháy một phần do ma sát không khí và áp suất. Quỹ đạo được tính toán sao cho phần còn lại sẽ rơi vào vùng không có người (hoang mạc hay đại dương). Phần này có thể thu lại để tái chế hoặc trở thành rác Trái Đất :)
 

redflag

Moderator
Tham khảo 1 vài bài viết về "rác vũ trụ":

Những Kỹ Thuật Dọn Dẹp "Rác Vũ Trụ" Trong Tương Lai

Hồng Quang (National Geogarphic) Tháng 07/2010

Điều không thể chối cãi là nhân loại chứng kiến ngày càng có thêm nhiều "cường quốc vũ trụ" ra đời. Lúc trước chỉ có Mỹ và Nga, sau đó là Châu Âu và bây giờ là thêm Ấn Độ, Trung Quốc, Nhật Bản và một số quốc gia khác.

Giấc mộng hãi hùng của nhân loại là khi nhiều cường quốc cứ bắn, phóng hoả tiễn hay vệ tinh vào vũ trụ, quỹ đạo của Địa Cầu chẳng bao lâu sẽ đầy “rác vũ trụ” và đây sẽ là mối hăm doạ rất lớn cho các con tàu du hành không gian sau này, đặc biệt là loại tàu có người điều khiển bên trong.


Nhà khoa học Nicolas Johnson, Giám đốc chương trình Orbital Debris Program Office của NASA, lo âu về tình trạng gọi là “hiệu ứng Kessler”, theo tên của người bạn của ông, Donald Kessler, người đã mô tả việc này vào đầu thập niên 1970, theo đó quỹ đạo trở nên quá chật chội và hai vật thể không gian, hai vệ tinh hoặc một hoả tiễn và một vệ tinh, lao vào nhau với vận tốc 20000 dặm/giờ. Cuộc đụng chạm khủng khiếp sẽ làm hai vật thể bùng nổ và hàng trăm, hàng ngàn mảnh vụn phát sinh, một mảnh vụn lại đụng vào một vệ tinh khác, thế là hàng ngàn mảnh vỡ mới xuất hiện. Khác với một tai nạn trên mặt đất, các mảnh vỡ này tiếp tục trôi lang thang trong quỹ đạo, trở thành nguyên nhân cho những tai nạn khác!

Đó không còn là lý thuyết, mà chuyện có thực đã xảy ra. Ngày 10/02/2009, thế giới chứng kiến tai nạn va chạm đầu tiên trên vũ trụ, khi một vệ tinh Mỹ đụng vào một vệ tinh Nga đã không còn sử dụng, tạo ra khoảng 2000 mảnh vụn lớn trôi lang thang trên quỹ đạo, trên vùng trời Siberia khoảng 500 dặm.

Tháng 12/2009, NASA và Bộ Quốc Phòng Hoa Kỳ tổ chức một hội nghị quốc tế với đề tài làm sao dọn dẹp “rác không gian”. Rác không gian cổ xưa nhất chính là vệ tinh Vanguard 1 của Hải Quân Mỹ, được phóng lên quỹ đạo năm 1958 và nay đã là một vật thể chết trôi vô định.

Ngay từ năm 2007, Liên Hiệp Quốc đã ra thông báo các biện pháp phòng ngừa, như các động cơ của hoả tiễn khi bay hết đường phóng phải cạn sạch nhiên liệu, đề phòng chúng nổ thình lình, hay cấm các cường quốc dùng những vệ tinh không còn sử dụng là mục tiêu thử tên lửa đạn đạo, một chuyện mà Trung Quốc làm cách đó có vài tháng!

Thế nhưng các va chạm sẽ không tránh khỏi, mặc dù nhân loại có cố gắng đến mấy thì theo Nicolas Johnson trong vòng 50 năm tới, cứ 5 năm lại xảy ra một tai nạn va chạm lớn trong vũ trụ!

Hiện đã có tới 11500 vật thể có đường kính lớn hơn 4 inches trôi lang thang trên quỹ đạo thấp và khoảng 10000 vật thể nhỏ hơn trôi trong quỹ đạo cao (khoảng 36000 dặm trở lên)

Nhiều biện pháp đang được đề ra để tránh thảm hoạ cho các nhà du hành vũ trụ trong tương lai, như một loại vệ tinh dùng lưới đi thu nhặt các mảnh vụn giống như xe rác mà bạn thường thấy mỗi tuần, sau đó đem thả chúng vào bầu khí quyển để chúng cháy khi tiếp xúc với khí quyển.

Một biện pháp khác là dùng tia laser huỷ diệt các vật thể bay lang thang, nhất là các rác rưởi nhỏ, chỉ có đường kính vài inches, nhưng vẫn có thể gây ra nguy hiểm vì vận tốc va chạm quá lớn của chúng.

Một kỹ thuật thứ 3 là dùng “mạng lưới nam châm” để hút các mảnh vỡ và đưa chúng xuống bầu khí quyển để sự ma sát sẽ đốt cháy chúng, nhưng Jonhson cho là đưa mạng lưới bằng chất foam (bọt) rộng đến 1 dặm lên vũ trụ để hút mảnh vỡ rác, quả là chuyện không dễ dàng!
 

redflag

Moderator
Vệ tinh Nga - Mỹ đụng nhau trên quỹ đạo

Hai vệ tinh lớn của Mỹ và Nga đã đâm vào nhau trên vùng trời Siberia vào ngày 10-2, tạo ra 2 đám mây mảnh vỡ lớn có thể đe doạ nhiều vệ tinh khác. Đây là lần đầu tiên xảy ra vụ 2 vệ tinh đâm vào nhau trên quỹ đạo và khá bất ngờ vì không được các cơ quan không gian dự đoán.

Theo Bộ Tư lệnh chiến lược Mỹ (U.S. STRATCOM), tai nạn xảy ra ở độ cao 780km, giữa vệ tinh thương mại Iridium của Mỹ đang hoạt động với một vệ tinh của Nga, được xác định là Cosmos 2251, phóng lên từ tháng 6-1993 và không còn hoạt động khoảng 10 năm nay. Vệ tinh Iridium nặng 560kg, còn vệ tinh Cosmos nặng gần một tấn.



Vệ tinh Iridium


Vệ tinh Cosmos

Vệ tinh Iridium của Iridium Holding LLC, công ty có một mạng 66 vệ tinh viễn thông ở quỹ đạo thấp, phục vụ cho hơn 300.000 thuê bao điện thoại vệ tinh. Bộ Quốc phòng Mỹ là một trong những khách hàng lớn nhất, ngoài ra còn có các cơ quan chính phủ cùng các công nghiệp hàng không, hàng hải và trên đất liền. Từ năm 1997 đến 2002, có 95 vệ tinh của Iridium được phóng lên và một số đã ngưng hoạt động. Các vệ tinh Iridium ở quỹ đạo khá thấp nên bay nhanh, trong lúc phần lớn vệ tinh viễn thông đều ở quỹ đạo cao hơn nhiều và cố định so với nhau nên khó va chạm nhau hơn.

Rác quỹ đạo đã gia tăng trong những năm gần đây, một phần do việc phá huỷ các vệ tinh cũ. Các mảnh vỡ này hiện là mối đe doạ lớn nhất cho các chuyến bay tàu con thoi khi lên xuống ISS. NASA thường xuyên liên lạc với Mạng Giám sát không gian (SSN – do quân đội Mỹ điều hành) để giữ cho ISS một khoảng cách an toàn với bất kỳ vật thể nào tiếp cận trạm. Theo SSN, tính đến nay, họ đang theo dõi 9.831 mảnh vỡ, nhỏ nhất 10cm, bay quanh trái đất – chưa tính những mảnh vỡ từ vụ 2 vệ tinh trên đâm nhau mà SSN cũng đã phát hiện.

Theo Reuters, Trung tá Không quân Les Kodlick thuộc Trung tâm Hợp tác các hoạt động không gian của U.S. STRATCOM cho biết, họ đang theo dõi 500-600 mảnh vỡ mới do vụ va chạm tạo ra. Đến nay, trung tâm đã theo dõi 18.000 vật thể nhân tạo đã phân loại trên quỹ đạo.

NASA cho biết, trước đây đã có 4 trường hợp các vật thể nhân tạo đâm vào nhau trên quỹ đạo. Tuy nhiên, những vụ này được xem là nhỏ và liên quan các bộ phận của tên lửa đã sử dụng hay các vệ tinh nhỏ. NASA có một bản đồ thời gian thực, theo dõi hơn 8.000 vật thể nhân tạo bay quanh trái đất, trong đó có khoảng 2.500 vệ tinh đang hoạt động hoặc đã “chết”.

Mark Matney, nhà khoa học nghiên cứu mảnh vỡ quỹ đạo, thuộc Trung tâm Không gian Johnson ở Houston, nói với AP: “Ngay bây giờ, chắc chắn có hàng chục mảnh vỡ và có thể lên đến hàng trăm khi đếm xong. Với các mảnh vỡ kích thước micromet, sẽ có đến hàng ngàn... Những vụ va chạm vệ tinh kiểu này sẽ ngày càng nhiều hơn và lớn hơn trong những thập niên tới”.

Thiện Nguyễn - SGGP
 

Top