Bầu trời tháng 8/2010

DragonStar

Moderator
#1
Bầu trời tháng 8/2010



CÁC CHÒM SAO THÁNG 8:

Có vô số những kỳ quan trên bầu trời vào những đêm tháng 8 nóng bức.

Trung tâm thiên hà Milky Way nằm ở phía chòm sao lớn Nhân Mã Cung Thủ.

Ở vùng trời này tràn ngập những ngôi sao, tinh vân hành tinh, quần tinh, các tinh vân tối và sáng.

Tìm kiếm chòm Nhân Mã Cung Thủ bằng cách tìm nhóm sao thường được gọi là Ấm trà. Vòi và phần bình của Ấm trà này rất dễ nhận biết

Milky Way dường như được đưa lên khỏi vòi Ấm trà

Lyra, cây đàn hạc nhỏ, nằm cao trên bầu trời đêm mùa hè. Ngôi sao chính của nó là Vega, một trong những ngôi sao sáng nhất trên bầu trời. Tìm Lyra bằng cách định vị Vega, còn các ngôi sao khác của chòm tạo thành một hình bình hành gần đó.

Epsilon Lyrae, ngôi sao sáng gần Vega, thực chất đây là một hệ thống gồm 4 ngôi sao chia th
ành 2 cặp. Từng cặp 2 ngôi quay quanh nhau và lại quay quanh cặp sao kia.

Các ngôi sao sáng của bầu trời mùa hè, Vega, Deneb và Altair, tạo thành tam giác mùa hè.


SÂU TRONG BẦU TRỜI ĐÊM:


Rất nhiều đối tượng xa xôi ẩn mình trong vùng trời này. Nhìn lướt qua bằng ống nhòm có thể thấy được 5 đối tượng ngoạn mục.

Tinh vân khí và bụi Lagoon được chiếu sáng rực rỡ bởi năng lượng của ngôi sao trẻ cực nóng hình thành bên trong nó.

Tinh vân Trifid với 3 làn bụi tối tương phản với khí phát sáng rực rỡ bên trong

Tinh vân Omega có ánh sáng rực rỡ nhưng bạn không thể thấy ngôi sao nóng nhất của nó nằm sâu ở bên trong. Với kính thiên văn hồng ngoại, bạn có thể phát hiện chúng.

M-22, cụm sao cầu sáng thứ 3 có thể nhìn thấy bằng mắt thường mà không cần thiết bị hỗ trợ. Nó cũng tương đối gần, chỉ cách xa 10.400 năm ánh sáng.

Nằm trong hình bình hành của Lyra là tinh vân Chiếc Nhẫn. Nó là phần vỏ bị phồng ra bởi khí ga thoát ra từ một ngôi sao chết ở trung tâm.

HÀNH TINH THÁNG 8:



Sao Hỏa, sao Kim, sao Thổ và tụ tập trên đường chân trời phía Tây vào lúc hoàng hôn trong suốt tháng tám.

Thủy tinh tham gia vào "băng nhóm" này ở nửa đầu tháng 8

Từ Ngày 05 đến 10 tháng tám, sao Hỏa, sao Kim, sao Thổ tạo thành một tam giác hành tinh khá đẹp.

Mộc tinh trèo lên khỏi đường chân trời phía Đông vào nửa đêm và tiếp tục mọc cao sau đó.

SỰ KIỆN THÁNG 8:


Sự kiện đáng chú ý nhất đã biết từ trước là mưa sao băng Perseid diễn ra vào những ngày giữa tháng 8. Những vệt sáng là một phần đuôi sao chổi còn sót lại, bị đốt cháy khi lao vào bầu khí quyển.

Đó là các mảnh vở của đuôi sao chổi Swift-Tuttles trong nhiều lần nó ghé thăm hệ mặt trời. Chúng tạo thành một đường mòn các mảnh vỡ mà Trái Đất đi qua đó mỗi năm.​

Phạm Quý Nhân/PAC
 
#2
Tâm điểm quan sát của tháng này là …mây :D. Mùa này đang là mùa mưa nên mây hơi nhiều, nhưng cũng có những khoảnh khắc để mọi người nhớ về bầu trời đêm.
Vào một ngày đẹp trời cuối tháng 7, mình may mắn chụp được mấy tấm ảnh này. Các bạn có thể tham khảo và quan sát nếu có dịp ( mưa sao băng Perseus chẳng hạn).
Bắt đầu trước với chòm sao:
Chòm sao sáng dễ quan sát nhất có lẽ là chòm Bọ Cạp (Scorpion) với Antares có ánh sáng đỏ nổi bậc.


Ảnh chụp nè: Canon A1000IS, F2.8, 15s, ISO 200

http://www.box.net/shared/08b053z39m

Phần bên phải của Bò Cạp có hình giống người nên người Việt Nam ta còn gọi là chòm Thần Nông. Phần bên trái phía dưới là chòm Con Vịt.


Cuối chòm Thần Nông ta có một ngôi sao đôi biểu kiến (muy Scor) và dải sao trong đó có NGC6231.



Sao đôi: Hai ngôi sao rất gần nhau về mặt biểu kiến. Do đó khi nhìn bằng mắt thường, ta có cảm giác đó là một ngôi sao. Nhưng khi nhìn bằng dụng cụ quang học có độ phóng đại lớn ( ống nhòm, kính thiên văn hay chụp ảnh..) ta thấy nó là hai ngôi sao tách biệt nhau.

Tương tự chòm Bắc Đẩu phương bắc cũng có một ngôi sao đôi: Sao Miza ζ Usar Major.


Ảnh mô phỏng của chương trình Stellarium

Trong phần chòm Con Vịt, ta cũng có một cụm sao mở rực sáng M7, và một cụm sao khác kém sáng hơn là butterfly cluster:


Ảnh mô phỏng của chương trình Stellarium

Ảnh chụp crop lại đây:


Bên cạnh Bò Cạp là chòm Cung Thủ Nhân Mã. Bạn có thể tìm thấy chòm Cung Thủ thông qua chiếc ấm trà (Tea cup) của nó:



Bạn thử tìm cái ấm trà trong hình lớn thử nào:

http://www.box.net/shared/7jequ6n3li

Phía vòi ấm trà là một làn khói nghi ngút ( trà nóng :) ). Đó chính là dải Ngân Hà Milky way.



Khi quan sát bằng ống nhòm hay kính thiên văn ta sẽ thấy được khu vực này có hàng chục ngàn ngôi sao đang toả sáng. Và khu vực này cũng là nơi có rất nhiều Messier hội tụ.

Một số đối tượng dễ quan sát là: M25 được bao quanh bởi một số sao tạo thành hình xoắn ốc, cụm sao M21 và trifid nebula, NGC6530….



Ngoài ra, còn rất nhiều thiên thể khác cho bạn khám phá, nếu bạn có một kính viễn vọng đủ mạnh.


Ảnh mô phỏng của chương trình Stellarium

Về bản đồ sao, bạn có thể tham khảo chương trình mô phỏng bầu trời Stellarium: http://thienvanhoc.org/forum/showthread.php?t=2504

Dụng cụ quan sát:
Mắt thường nếu như trời quang mây.

Ống nhòm là một dụng cụ rất hữu ích, ống nhòm có trường nhìn đủ lớn để quan sát các cụm sao và dải Ngân Hà, ngoài ra ống nhòm còn gọn nhẹ và dễ sử dụng hơn nhiều so với kính thiên văn. Ống nhòm có thể giúp bạn có một cái nhìn khái quát và tổng thể trong khu vực này và giúp bạn định vị được một số đối tượng “khả nghi” để tiếp tục quan sát qua kính thiên văn.

Kính thiên văn sẽ giúp bạn quan sát được chi tiết hơn các vật thể nhỏ mà ống nhòm không quan sát được. Mình chưa dùng kính thiên văn, tuy nhiên mình nghĩ nên bắt đầu bằng độ phóng đại nhỏ nhất tương ứng với trường nhìn lớn nhất, vì nếu dùng độ phóng đại lớn tương ứng với trường nhìn nhỏ, bạn sẽ bỏ lỡ cả bầu trời sao.
Trong thời điểm mây mưa khó đoán thì ống nhòm vẫn tiện dụng hơn, khỏi mất công điều chỉnh.
 

anhcos

Quản Lý Cao Cấp
#3
Em chụp rõ ghê, trông thấy cả M6 và M7.
Chỗ em chắc sao đầy trời luôn nhỉ.

M6, M7 và NGC6231 dễ quan sát qua ống nhòm, còn bằng mắt thường thì chưa bao giờ anh có điều kiện để xem như thế nào.
Ở TP mặc dù bầu trời không rõ nhưng anh đã từng làm một tour từ M6, M7 đến Trifid và Lagoon bằng kính thiên văn.
 
#4
Ngày xưa Tuấn lại được hướng dẫn khác về chòm Con Vịt, nó không phải là phần dưới của chòm Bọ Cạp mà là chòm Nam Miện - Corona Australis



Hướng về phía dưới của cái gáo úp - Nam Đẩu Lục Tinh- Cái gầu tát nước của ông Thần Nông trong chòm Cung Thủ, ta sẽ thấy 1 một "chuỗi ngọc" sao, cong cong như ức của một con vịt. Trong hình trên do phơi sáng lâu các sao mờ cũng hiện rõ nên chòm Corona Australis không nổi bật lắm, nhưng nếu quan sát bằng mắt thường khi trời trong sẽ thấy rõ nó rất đẹp trên dòng sông Ngân.

@Chụp phơi sáng chòm Nam Miện kết hợp với các sao khác y như 1 trái tim trên bầu trời ^^.
 
#5
Em chụp rõ ghê, trông thấy cả M6 và M7.
Chỗ em chắc sao đầy trời luôn nhỉ.

M6, M7 và NGC6231 dễ quan sát qua ống nhòm, còn bằng mắt thường thì chưa bao giờ anh có điều kiện để xem như thế nào.
Ở TP mặc dù bầu trời không rõ nhưng anh đã từng làm một tour từ M6, M7 đến Trifid và Lagoon bằng kính thiên văn.
Em chụp ở Pleiku trong lần về quê. Do máy PnS nên không được sáng lắm, em phải tăng thêm brightness để mấy đối tượng tối hiện ra. Trong máy em có Microsoft Office Picture Manager, trong phần chỉnh sáng ngoài Brightness và Contrast nó còn có thêm Advance setting: Mildstone, phần này chỉ tăng sáng cho một số đối tượng nổi và vẫn để nền đen, do đó khi dùng cái này nó sẽ làm nổi các ngôi sao trên nền trời đêm mà không làm mờ nó.
http://www.brothersoft.com/microsoft-office-picture-manager-171868.html

Em nghĩ ở TP cũng có thể thực hiện được những bức ảnh như thế này lúc trời trong và ở nơi ít ô nhiễm ánh sáng. Máy ảnh nhạy hơn mắt người nhiều khi chụp phơi sáng lâu.
Ở TP (quận 9) em có thể dễ dàng chụp được 4 ngôi sao làm nên đỉnh kim cương của Thiên Cầm khi Vega hiện rõ ( có chỉnh thêm sáng). Tuy nhiên khi thử chụp lại phần Bò Cạp thì M7 bị nhiễu, chỉ hiện lên như một đám bụi trắng chứ không thấy rõ từng ngôi sao.

Mong mọi người hướng thêm máy ảnh lên trời để có thêm hình ảnh về các chòm sao khác :). Máy em là PnS sensor nhỏ, DSLR chắc sẽ chụp sáng và đẹp hơn.

Nhắn anh Tuấn: Em còn tìm thấy bài có người nói chòm Thiên Nga là chòm Con Vịt nữa. Theo cổ tích thì Con Vịt sẽ bơi giữa sông Ngân Hà, còn đoạn đầu hay giữa hay cuối thì chịu :)
 

Top