Ảnh minh họa của nghệ sĩ về một tiểu hành tinh to lớn tiến về phía Trái Đất. 
CREDIT: ESA

Các quốc gia trên thế giới cần phải làm việc với nhau để phát triển một hệ thống cảnh báo và truyền thông để có thể giảm thiểu những tác động tồi tệ nhất khi va chạm thảm khốc với một tiểu hành tinh, một báo cáo mới nhấn mạnh. 

Một hệ thống như vậy sẽ đưa ra cảnh báo quốc tế về các cuộc va chạm có thể sắp xảy ra và giáo dục công chúng về mối đe dọa gây ra bởi các vật thể gần Trái Đất. Điều này cũng sẽ thu hút sự chú ý của các nhà lãnh đạo chính phủ và công chúng về giá trị khoa học và tầm quan trọng tiềm năng kinh tế của các tiểu hành tinh. 

Đưa ra đường lối chỉ đạo quốc tế kiểu này sẽ không dễ dàng, vì không có gì thuộc loại hình này được thực hiện trước đó, tác giả cho hay, được cấp bởi Quỹ tài trợ Thế giới Bảo mật phi lợi nhuận.

"Ngày nay không có nghi thức thông báo thiên tai trên toàn thế giới. Tương tự gần nhất có thể là sự liên doanh sớm phát triển hệ thống cảnh báo sóng thần trong sự trỗi dậy của ngập lụt tàn phá các bờ biển của khu vực Đông Nam Á trong năm 2004, "tình trạng của 1 bài báo cáo. Điều này đang được trình bày trong tuần này tới Ủy ban Liên Hiệp Quốc dựa vào Mục đích Hòa bình Không gian Vũ trụ trong một hội nghị ở Vienna.

Truyền đạt sự nguy hiểm!

Báo cáo tóm tắt kết quả của một cuộc họp được triệu tập cuối tháng 11 của Quỹ tài trợ Thế giới Bảo mật và Hiệp hội các Nhà thám hiểm Không gian. Đó là cuộc họp tập trung vào việc giúp đỡ một nhóm Liên Hiệp Quốc phát triển Thông tin được đề xuất - sự Phân tích, Cảnh báo mạng lưới, hoặc IAWN - cho các vật thể gần Trái Đất. 

Lý do căn bản đằng sau kế hoạch kiên quyết làm cho bằng được của IAWN là một điều đơn giản: các cuộc va chạm với tiểu hành tinh khổng lồ, vật thể đã tấn công dồn dập Trái Đất khá thường xuyên trong suốt 4,5 tỷ năm qua. Nếu một vật thể đe dọa gần Trái Đất (near-Earth object-NEO) hướng đến ra-đa của các nhà khoa học, cả thế giới cần phải biết - và họ sẽ cần phải biết bất cứ điều gì họ nên làm để đối phó.

Các nhà khoa học đã xác định có gần 9.000 tiểu hành tinh gần Trái Đất và họ tin rằng còn nhiều hơn thế nữa. Nhiều nhóm các nhà thiên văn khác nhau trên khắp thế giới đang săn tìm và định danh những người đã tìm thấy. 

Mạng lưới cảnh báo sẽ giúp sắp xếp hợp lý hóa và thống nhất những nỗ lực này, báo cáo cho biết. 

"IAWN có một vai trò thiết yếu trong việc đối phó mối nguy hiểm NEO trên toàn cầu," báo cáo nói rõ. "Về cơ bản, nó sẽ bao gồm các chức năng và các hoạt động đã được thực hiện bởi Trung tâm Hành tinh Nhỏ (Minor Planet Center), Chương trình NEO Office (NASA) của Chính phủ Hàng không và Vũ trụ Quốc gia, và chương trình Định vị Năng động Vật thể gần Trái Đất (Near Earth Object Dynamic Site, NEODyS) của châu Âu." 

Hệ thống sẽ phục vụ người dân, bao gồm cả người lập pháp theo kịp các phát hiện mới nhất và mối đe dọa từ tiểu hành tinh.

"Một thành phần quan trọng của IAWN là giáo dục và tiếp cận cộng đồng, bao gồm chuyển tiếp thông tin về mối nguy hiểm NEO và ý nghĩa cho công chúng và các nhà hoạch định chính sách," báo cáo cho biết. "Thông tin này nói chung sẽ làm thay đổi quan điểm chung rằng Vũ trụ có ít ảnh hưởng đến nhân loại trên trái đất, bằng cách giải thích những hậu quả của một vụ va chạm giữa NEO và hành tinh của chúng ta."

Ảnh này đã được làm nhỏ lại. Bấm vào đây để xem kích thước thật 850x615.

Chỉ có một số NEO nằm trong đường lối chỉ đạo được đề ra của NASA.Credit: Emily Lakdawalla/ Ted Stryk

“Gieo hạt giống”

Các tác giả của báo cáo khuyên bạn nên sử dụng các phương tiện truyền thông xã hội và truyền hình để nâng cao ý thức của cộng đồng về NEO và mối đe dọa mà chúng gây ra. Ví dụ như việc nên có được sự giúp đỡ của các nhà dự báo thời tiết. 

"Các nhà khí tượng học ở một số nước đã trình bày thông tin thiên văn (ví dụ: mưa sao băng, nhìn thấy trạm không gian...), cũng như thông tin về sự tiếp xúc với phấn hoa và tia cực tím đến những người xem", báo cáo ghi chú. "Nếu họ cũng có thể cung cấp thông tin chi tiết của những NEO gần kề, công chúng có thể trở nên hòa hợp với các thuật ngữ được sử dụng bởi các chuyên gia NEO." 

Các tác giả thừa nhận rằng nó sẽ là một thách thức cho bất kỳ hệ thống cảnh báo để truyền đạt tới cộng đồng sự không chắc chắn xung quanh bất kỳ mối đe dọa NEO nào.

Báo cáo này tiếp tục nhấn mạnh rằng chiến dịch giáo dục của IAWN không phải là hoàn toàn là “ngày phán quyết cuối cùng” hay “bóng tối ảm đạm”. Thay vào đó, cũng nên làm nổi bật tầm quan trọng khoa học của NEO - đối tượng cổ đại có thể tiết lộ những hiểu biết về sự ra đời của hệ Mặt Trời - cũng như giá trị tiềm năng kinh tế của chúng. 

Một số NEO chứa đầy đủ các nhóm kim loại bạch kim và nước, làm cho đá ngoài không gian trở thành mục tiêu hấp dẫn cho khai thác mỏ ngoài Trái đất. Các tỷ phú hậu thuẫn công ty Tài nguyên Hành tinh (Planetary Resources), ví dụ, gần đây đã công bố kế hoạch khai thác tài nguyên NEO bằng cách sử dụng thiết bị thăm dò không người lái trong không gian sâu thẳm. 

Nhìn chung, báo cáo cho biết nhu cầu hợp tác quốc tế và thông tin liên lạc khẩn cấp. Một kế hoạch phải được thực hiện trước khi một thiên thạch đe dọa đến sự sống của Trái Đất, các tác giả viết. 

"Rất nhiều sự chú ý được tập trung vào những thiệt hại thảm khốc, một tiểu hành tinh lớn có thể làm gì nếu nó va chạm với Trái Đất?," Michael Simpson, giám đốc điều hành Quỹ tài trợ Thế giới Bảo mật, cho biết trong một tuyên bố. "Báo cáo này tập trung vào việc làm thế nào để ngăn chặn thiệt hại lớn hơn chúng ta có thể gây ra cho chính mình bằng cách truyền thông sai lệch hoặc không cùng nhau để đối phó sự đe dọa."

Theo Space.com
Hoàng Phúc - HAAC