Karl Jansky sinh ra ở bang Oklahoma, miền trung Hoa Kỳ. Sau khi tốt nghiệp chuyên ngành vật lý đại học Wincosin-Madison năm 1927, Jansky làm việc tại phòng thí nghiệm Bell tại New Jersey. Trong thời gian đó, phòng thí nghiệm Bell đang thực hiện một dự án dùng sóng ngắn (bước sóng từ 10-20 mét) để truyền tin radio vượt Đại Tây Dương. Jansky được giao nhiệm vụ tìm hiểu các nguồn phát sóng tự nhiên có thể gây nhiễu cho quá trình truyền. Jansky đã xây dựng một ăngten hoạt động tại tần số 20.5 MHz (tương ứng với bước sóng 14.6 mét). Ăngten có đường kính khoảng 33 mét, cao khoảng 6 mét, có khả năng quay để thu sóng tại mọi hướng. Sau một vài tháng thu thập dữ liệu, Jansky đã phân loại các nguồn phát sóng vô tuyến tự nhiên thành 3 nhóm: từ những cơn dông ở gần, từ những cơn dông ở xa và từ một nguồn chưa thể xác định. Ông tiếp tục nghiên cứu trong hơn 1 năm và nhận thấy sự biến đổi cường độ của sóng radio thu được từ «nguồn không xác định» có chu kỳ vào khoảng 23 giờ 56 phút (bằng đúng chu kỳ chuyển động của thiên cầu). So sánh với các bản đồ thiên văn, Jansky đã kết luận nguồn phát sóng vô tuyến «bí ẩn» đó chính là Ngân Hà và cường độ sóng thu được lớn nhất khi ăngten hướng về phía tâm Ngân Hà trong chòm sao Sagittarius.
Jansky muốn tiếp tục theo đuổi vấn đề này và đã trình lên phòng thí nghiệm Bell một dự án xây dựng một ăngten mới nhậy hơn, chuyên dùng để nghiên cứu nguồn bức xạ vô tuyến của Ngân Hà. Tuy nhiên, dự án không được duyệt với lý do nguồn bức xạ vô tuyến này không gây ảnh hưởng nhiều đến quá trình truyền tin vượt Đại Tây Dương. Jansky được phân công những nhiệm vụ khác và từ đó cho đến khi qua đời, ông không làm thêm 1 công việc nào có liên quan đến thiên văn học.
Ảnh: Karl Guthe Jansky (22/10/1905 - 14/02/1950)
Jansky muốn tiếp tục theo đuổi vấn đề này và đã trình lên phòng thí nghiệm Bell một dự án xây dựng một ăngten mới nhậy hơn, chuyên dùng để nghiên cứu nguồn bức xạ vô tuyến của Ngân Hà. Tuy nhiên, dự án không được duyệt với lý do nguồn bức xạ vô tuyến này không gây ảnh hưởng nhiều đến quá trình truyền tin vượt Đại Tây Dương. Jansky được phân công những nhiệm vụ khác và từ đó cho đến khi qua đời, ông không làm thêm 1 công việc nào có liên quan đến thiên văn học.
Đã có nhiều ý kiến cho rằng phát hiện của Jansky hoàn toàn xứng đáng để trao giải thưởng Nobel vật lý (tiếc thay, ông đã đột ngột qua đời ở tuổi 44). Jansky được tôn vinh là một trong những người khai sinh ra ngành thiên văn vô tuyến. Tên ông được đặt cho một crater trên Mặt Trăng, cho đơn vị đo mật độ bức xạ vô tuyến dùng trong thiên văn học (Jy).
Trần Tuấn Tú
Tài liệu tham khảo:
[1]Today in Science History, 1999 - 2007. October 22 - Births, Deaths, Events, http://www.todayinsci.com/10/10_22.htm
[2]Wikipedia, 10/2007. Karl Guthe Jansky, http://en.wikipedia.org/wiki/Karl_Jansky
Tin mới hơn:
- 01/11/2011 - 01/11/1919: Ngày sinh nhà toán học, nhà vũ trụ học người Anh gốc Áo Hermann Bondi
- 31/10/2011 - 31/10/1930: Ngày sinh phi công vũ trụ Hoa Kỳ Michael Collins
- 30/10/2011 - 30/10/1937: Tiểu hành tinh 69230 Hermes tiếp cận Trái Đất
- 29/10/2011 - 29/10/1951: Ngày mất nhà thiên văn học Hoa Kỳ Robert Grant Aitken
- 28/10/2011 - 28/10/1971: Anh trở thành nước thứ 6 trên thế giới phóng thành công vệ tinh nhân tạo
- 27/10/2011 - 27/10/1449: Ngày mất Ulugh Beg, nhà vua, nhà thiên văn học
- 26/10/2011 - 26/10/1846: Ngày sinh nhà thiên văn Hoa Kỳ Lewis Boss
- 25/10/2011 - 25/10/1877: Ngày sinh nhà thiên văn học Hoa Kỳ Henri Norris Russell
- 24/10/2011 - 24/10/1851: William Lassell phát hiện ra 2 vệ tinh Ariel và Umbriel của Sao Thiên Vương
- 23/10/2011 - 23/10/1893: Ngày sinh nhà thiên văn học người Estonia Ernst Julius Öpik
Tin cũ hơn:
- 21/10/2011 - 21/10/1950: Ngày sinh phi công vũ trụ Hoa Kỳ Ronald Erwin McNair
- 20/10/2011 - 20/10/1972: Ngày mất nhà thiên văn học Hoa Kỳ Harlow Shapley
- 19/10/2011 - 19/10/1910 : Ngày sinh nhà vật lý thiên văn Hoa Kỳ gốc Ấn Độ Subrahmanyan Chandrasekhar
- 18/10/2011 - 18/10/1989: NASA phóng thành công tàu thám hiểm Sao Mộc Galileo
- 17/10/2011 - 17/10/1941: Ngày mất nhà thiên văn Canada John Stanley Plaskett
- 16/10/2011 - 16/10/1976: Tàu Soyuz-23 gặp nạn trong quá trình hạ cánh, phi hành đoàn được giải cứu an toàn
- 15/10/2011 - 15/10/1829: Ngày sinh nhà thiên văn học Hoa Kỳ Asaph Hall
- 14/10/2011 - 14/10/1984: Ngày mất nhà thiên văn vật lý người Anh Martin Ryle
- 13/10/2011 - 13/10/1884: Kinh tuyến Greenwich được chính thức công nhận là kinh tuyến gốc
- 12/10/2011 - 12/10/1964: Liên Xô phóng thành công tàu vũ trụ Voskhod-1
Th03.13