Donate to the Vietnamese Astronomy Community

Thank you for your donation.

Amount: 

Back Kiến Thức Thiên Văn Phổ Thông Kim tinh – hành tinh thứ hai tính từ Mặt Trời, hành tinh sáng nhất trong hệ Mặt Trời.

Kim tinh – hành tinh thứ hai tính từ Mặt Trời, hành tinh sáng nhất trong hệ Mặt Trời.

  • PDF.
( 1 Vote )

 Lịch sử của Sao Kim và định danh.

Sao Kim (Venus), hành tinh thứ hai tính từ Mặt Trời được đặt tên theo vị thần tình yêu và sắc đẹp của La Mã cổ đại. Đây cũng là hành tinh duy nhất được đặt tên theo người phụ nữ và có lẽ do nó là hành tinh sáng nhất trong năm hành tinh được biết tới bởi các nhà thiên văn học cổ đại.
Vào thời cổ đại, Kim Tinh từng được cho là 2 ngôi sao khác nhau, ngôi sao buổi sáng (Sao Mai) và ngôi sao buổi tối (Sao Hôm). Trong tiếng Latin, tên của nó trong hai buổi đó lần lượt là Vesper và Lucifer.Vào thời Thiên chúa, Lucifer - hay còn gọi là light-bringer – kẻ mang ánh sáng được xem là tên trước khi bại trận của quỷ Satan.

Màu sắc thật của Kim Tinh

Thành phần cấu tạo của Sao Kim
Kim Tinh và Trái Đất thường được gọi là anh em song sinh của nhau do cả hai có kích cỡ, khối lượng, độ đậm đặc, thành phần và trọng lượng khá tương đồng nhau. Tuy nhiên sự giống nhau chỉ có bấy nhiêu đó.
Kim Tinh là hành tinh nóng nhất trong hệ Mặt Trời. Mặc dù Kim Tinh không phải là hành tinh gần Mặt Trời nhất, khí quyển đậm đặc của nó bẫy nhiệt tương tự như hiệu ứng nhà kính của Trái Đất. Và kết quả là nhiệt độ của Sao Kim đạt tới 465 độ C, dư sức nóng chảy chì. Các tàu thăm dò đáp xuống đây chỉ tồn tại được vài giờ trước khi bị phá hủy.
Kim Tinh cũng có khí quyển cực kì khắc nghiệt, gồm hầu hết là cacbon dioxit cùng với những đám mây axit sun-phuya-ric và các nhà khoa học chỉ phát hiện được dấu vết của nước trong khí quyển. Khí quyển ở nơi đây nặng hơn bất kì hành tinh nào khác trong hệ Mặt Trời – với áp suất khí quyển gấp 90 lần Trái Đất.

Khí quyển Kim Tinh nhìn dưới tia cực tím

Bề mặt của Kim Tinh cực kì khô. Không có nước lỏng trên bề mặt bởi vì nhiệt độ cực cao gây sôi nước ngay tức thì. Có khoảng 2/3 bề mặt Sao Kim bao phủ bởi những đồng bằng phẳng, rộng vốn được tạo ra từ sự phun trào của hàng ngàn núi lửa rộng từ 0.8 tới 240km, cùng với dung nham chảy tạo thành những kênh dài hơn 5,000km – dài hơn bất cứ con kênh dung nham ở bất cứ hành tinh nào khác.
Sáu khu vực núi chiếm một phần ba diện tích bề mặt Sao Kim. Dãy núi Maxwell dài 870km và cao tới hơn 11.3km – đây là nơi cao nhất của hành tinh này.
Kim Tinh cũng sở hữu những chi tiết bề mặt không giống bất cứ thứ gì trên Trái Đất. Ví dụ như Kim Tinh có quầng (corona/crown) – những chi tiết hình vòng rộng khoảng 155-580km. Các nhà khoa học tinh rằng chúng được tạo thành bởi vật chất nóng từ bên dưới lớp vỏ trồi lên, làm bề mặt của hành tinh oành lên. Sao Kim cũng có những chóp cao (tesserae/tile) – những khu vực nhô cao lên, nơi mà những đỉnh núi và thung lũng được hình thành theo nhiều hướng khác nhau.
Không chỉ điều kiện của Sao Kim như địa ngục, mà ngay cả tên cổ đại của Venus (Kim Tinh) cũng là Lucifer (tên của chúa quỷ). Tên này vốn không mang nghĩa xấu, Lucifer nghĩa là “kẻ mang ánh sáng", và khi nhìn từ Trái Đất, Kim Tinh trông sáng hơn bất cứ hành tinh hay ngôi sao nào khác trong bầu trời đêm do những đám mây của nó phản xạ rất tốt ánh sáng và nó cũng gần hành tinh của chúng ta.
Sao Kim quay quanh trục mất 243 ngày – chậm hơn rất nhiều so với nhiều hành tinh khác, và do tốc độ quay chậm này mà phần lõi kim loại của nó không thể tạo ra từ trường giống như của Trái Đất.

Đặc điểm quỹ đạo của Sao Kim
Khi nhìn từ trên xuống, hầu hết các hành tinh quay cùng chiều với trục của chúng trong khi Kim Tinh lại quay theo chiều người lại. Ở Trái Đất, Mặt Trời mọc đông lặn tây còn ở Kim Tinh, Mặt Trời mọc tây lặn đông.
Kim Tinh quay một vòng quanh Mặt Trời mất 225 ngày. Trong khi đó nó quay quanh trục lại mất tới 243 ngày, chính vì vậy mà một ngày ở đây sẽ dài hơn một năm. Tuy nhiên, do quay ngược chiều mà lần mặt trời mọc này cách lần kế tiếp chỉ khoảng 117 ngày.

 

 


Thành phần cấu tạo và cấu trúc.
Thành phần khí quyển: 96.5% cac-bon dioxit, 3.5 khí ni-tơ cùng một lượng nhỏ sun-phua dioxit, argon, nước, cac-bon mô-nô-xit, heli và neon.
Từ trường : gấp 0.000015 lần so với Trái Đất
Cấu trúc bên trong" Lõi sắt của Sao Kim có đường kính 6,000km. Phần đá nóng cháy phủ ngoài lõi Sao Kim dày khoảng 3000km. Lớp vỏ ngoài của Sao Kim hầu hết là đá núi lửa và rộng trung bình từ 10-20km.

Quỹ đạo và sự quay:
+ Khoảng cách trung bình tới Mặt Trời: 108,208,930km, bằng 0.723 lần so với từ Trái Đất
+ Cực cận: 107,476,000km – gấp 0.703 lần so với Trái Đất
+ Cực viễn: 108,942,000km – gấp 0.716 lần Trái Đất

Khí hậu của Kim Tinh
Lớp khí quyển trên cùng của Kim Tinh được thổi đi bởi những cơn gió bay với tốc độ 360 km/h, bay quanh hành tinh này mỗi 4 ngày. Tốc độ quay siêu tốc của khí quyển hành tinh – nhiều lúc gấp 60 lần tốc độ quay của Kim Tinh – có thể là một trong những bí ẩn lớn nhất về hành tinh này. Gió trên bề mặt của nó chậm hơn nhiều, ước tính chỉ vài kilomet trên giờ.
Tàu thám hiểm Sao Kim – Venus Express – của Cơ quan vũ trụ Châu Âu được phóng vào năm 2005 đã tìm thấy bằng chứng về sấm chớp trên hành tinh này. Đây là những sấm chớp duy nhất trong hệ Mặt Trời không hề liên quan đến những đám mây nước. Thực ra trên Sao Kim, sấm chớp đến từ những đám mây axit sun-phuya-ric. Các nhà khoa học rất hứng khởi với điều này do sự tích điện trong những đám mây đó có thể bẻ vỡ các phân tử thành từng mảnh nhỏ vậy nên chúng có thể kết hợp với những mảnh nhỏ khác theo những cách không thể dự đoán được.
Những sọc khác thường ở những đám mây trên cùng của Sao Kim có tên “blue absorber” hay “ultraviolet absorber” do chúng hấp thu (absorb) tia sáng màu xanh và tia cực tím. Chúng chứa đầy năng lượng – gần bằng một nửa tổng năng lượng Mặt Trời mà hành tinh này hấp thụ. Và vậy nên chúng dường như đóng ai trò quan trọng trong việc làm cho Kim Tinh như địa ngục. Thành phần chính xác của những sọc này vẫn chưa được chắc chắn.

Vòng và mặt trăng của Kim Tinh
Kim Tinh không có vòng cũng như mặt trăng.

Nghiên cứu và khám phá
Hoa Kỳ, Xô Viết và Cơ quan vũ trụ Châu Âu đã phóng nhiều tàu vũ trụ tới Sao Kim – hơn 20 tàu. Tàu Mariner 2 của NASA đã tiến đến gần Sao Kim – cách khoảng 34,760km – vào năm 1962 và đánh dấu sự kiện hành tinh đầu tiên được quan sát bởi một tàu vũ trụ bay sợt ngang qua. Tàu Venera 7 của Xô Viết là tàu đầu tiên đáp xuống một hành tinh khác, và Venera đã gửi về bức ảnh đầu tiên về bề mặt Sao Kim. Tàu quỹ đạo Sao Kim đầu tiên – Magellan của NASA – đã làm bản đồ hơn 98% bề mặt bằng cách sử dụng rada, làm lộ ra từng chi tiết rộng khoảng 100m.
Tàu Venus Express của Cơ quan vũ trụ Châu Âu hiện đang bay quanh Sao Kim cùng với rất nhiều thiết bị, và đã xác nhận sự tồn tại của sấm chớp trên hành tinh này. Sứ mệnh tiếp theo tới Sao Kim – Akatsuki của Nhật Bản – đã được phóng lên vào năm 2010, và sẽ theo dõi lớp mây dày của Sao Kim khi chúng đang bị thổi bay vòng quanh hành tinh này bởi những cơn gió cực mạnh.

Thái Sơn - HAAC
Theo Space.com

Ý kiến của bạn


Security code
Refresh


Tin mới hơn:
Tin cũ hơn: