- Nguyễn Trần Hạ - Nam Định, đêm 26/11
Quan sát bầu trời đêm là một thú vui, là một sở thích của rất nhiều người. Một số người ngắm trăng sao chỉ để...xả stress, một số người lại thích dành hàng giờ ngồi ngửa cổ lên bầu trời đêm tối đen, không một gợn mây để tìm các chòm sao, các tinh vân nổi tiếng... Ngày nay, khi công nghệ phát triển, chúng ta có thể có một vũ trụ thu nhỏ ngay trong gian phòng mình bằng những bức ảnh của NASA hay có thể làm một cuộc du ngoạn ngắn ngủi qua hàng triệu năm ánh sáng chỉ bằng một cú click chuột vào Hubble site. Công nghệ và tri thức đã đem chúng ta gần với tự nhiên hơn bao giờ hết. Tuy nhiên, sở thích ngắm bầu trời đêm hết sức giản dị và...ít tốn kém vẫn có sức lôi cuốn mạnh mẽ, đặc biệt là đối với những người mới chập chững tìm hiểu về thiên văn.

Đối với những người ở nội thành, việc có được một đêm ngắm sao mỹ mãn quả thật không dễ do bị cản trở tầm nhìn, do khói bụi nhà máy và đặc biệt là do ô nhiễm ánh sáng đô thị. Mình cũng là một người phải chịu cái cảnh trớ trêu như vậy. Tuy nhiên, bạn hẳn sẽ rất ngạc nhiên khi một đêm đông bước chân về nhà sau ngày làm việc mệt mỏi, ngước nhìn lên bâu trời và...ôi chao, bầu trời chi chít những sao! Phía đằng đông, chị Hằng đang nhẹ nhàng xuất hiện như một phép màu. Và bao nhiêu bực dọc, chán nản của một ngày bỗng bay đi đâu hết!...Mình sẽ thuật lại cho các bạn một buổi đêm tuyệt diệu như thế nhé:

Mình bước lên sân thượng lúc gần 20h. Tại hướng đông bắc, trăng mới lên, sáng rạng rỡ. Mây kéo đến tương đối rất nhanh và nhiều làm mình lo ngại. Kế hoạch nhìn trực tiếp các sao bằng mắt thường đã đổ bể. Chỉ loáng thoáng trông thấy Aldebaran vàng nhạt trong chòm Kim Ngưu và Capella rực rỡ trong chòm Ngự Phu vây quanh Mặt Trăng. Cụm sao Tua Rua (Pleiades) và chòm Orion không thể phân biệt được bằng mắt thường, nói chung là rất tẻ nhạt! Mình bỗng nghĩ ra sáng kiến: tận dụng khả năng phơi sáng lâu của máy ảnh để ngắm sao, sẽ rất tiện. Thế là lại chạy xuống dưới nhà lấy "quả" Canon IXY 700 du lịch lên "bày binh bố trận".

Nâng máy ảnh lên, giá quá thấp so với cái lan can nhà bên. Đành đặt trực tiếp máy ảnh lên bậc tường, dùng vài quyển sách kê, đúng phong cách của dân nghiệp dư. Chỉnh chế độ phơi sáng tối đa 15s, zoom 1x để bao quát cảnh. Bức ảnh chụp ngay đầu tiên đã có kết quả đáng khích lệ: Pleiades lấm tấm như đám hạt mờ, 3 chòm sao: Anh Tiên, Ngự Phu, Kim Ngưu và Mặt Trăng cùng được thu vào ống kính với độ nét và độ sáng khá chuẩn. Dịch máy ảnh sang gần sát phía Mặt Trăng để hy vọng bắt được chút ánh sáng nhưng vô vọng. Tráng Sĩ oai phong đã bị... nàng mây và chị Hằng thướt tha chiếm lĩnh. Quay ngược lại, chụp được được thêm chòm Thiên Nga với sao Deneb lấp lánh ánh xanh. Các chòm sao sáng chưa lên, mây kéo đến hơi nhiều và trăng lại quá sáng nên mình đành tạm gác kế hoạch "săn ảnh" lại.

Học bài xong đã gần 1 sáng, ra ngoài hít chút khí trời rồi dự tính đi ngủ. Bước ra ngoài, gió lạnh tê người, đúng là thời tiết miền Bắc! Tuy nhiên, trời trong vắt, trăng sáng như rằm. Mọi nhà đã ngủ, rất lí tưởng cho ngắm sao vì không bị nhiễu sáng! Không dám mở cửa chạy lên tầng 3 vì sợ làm mọi người trong gia đình thức giấc. Từ lan can tầng hai, mình chỉ thấy được toàn cảnh hướng đông nam. Nhưng bù lại sao rất sáng, có thể phân biết được rất nhiều chòm sao mờ bằng mắt thường.

Dễ thấy nhất hướng đông nam vào thời điểm này là ánh sáng mê hồn từ sao Sirius. Bạn cẩn thận kẻo nhầm Sirius với sao Mộc nha, chúng có độ sáng gần giống nhau đấy! Chòm Đại Khuyển (Camis Major) dễ dàng nhận ra bằng mắt thường. Không thấy bóng dáng Pleides đâu, ngước lên chỉ thấy...trăng.

Mình kéo máy ảnh vào góc tường để tận dụng "bóng râm" tạo bởi trăng để chụp ảnh tay Tráng Sĩ Orion đang tán tỉnh chị Hằng. Không còn gì hài lòng hơn, 3 ngôi sao Mintaka, Anitak và Anilam cùng tinh vân màu đỏ M42 hiện lên khá rõ nét! Nếu mới chập chững ngắm sao, chòm Tráng Sĩ là đối tượng bạn nên tìm đến đầu tiên vì hình dáng của chòm này rất dễ nhận, các ngôi sao trong chòm lại khá sáng, có thể định vị dễ dàng bằng mắt thường.

Vẫn chưa hài lòng vì chẳng lẽ dậy lúc 1h sáng chỉ để ngắm "hắn" thôi sao? Thế là một tay giữ máy, một tay kéo cần gạt để zoom lên 9x và bấm...Ảnh hơi nhiễu vì để ISO 200 và cũng do trăng quá sáng. Tuy nhiên cũng đã thấy được khá rõ tinh vân nổi tiếng M42 với sắc đỏ mờ đặc trưng, tương tự khi nhìn qua ống nhòm. Cũng mừng mừng vì đây là lần đầu tiên mình thử chụp tinh vân, tuy chưa đẹp nhưng rõ ràng là tiến bộ lắm rồi!

Chụp xong cái ảnh mĩ mãn mới thấy mình đang lạnh cóng. Cảnh nhà dưới ánh trăng thơ mộng quá! Mình lui vào trong, chụp thêm một ảnh hiên nhà với chậu cây ớt xinh xinh rồi đi ngủ. Tuy hơi thấm mệt nhưng lòng mình vui kì lạ! Cũng đã lâu lắm rồi kể từ ngày mình phải xa bầu trời nơi quê hương giản dị - bầu trời của tuổi thơ...