Ảnh: Phù hiệu Soyuz-11
Ngày 06/06/1971, tàu Soyuz-11 mang theo 3 nhà du hành Georgi Dobrovolski, Vladislav Volkov và Viktor Patsayev bay về phía Salyut-1. Ngày 07/06, quá trình kết nối được thực hiện thành công, phi hành đoàn trở thành những người đầu tiên làm việc trên một trạm không gian. Dobrovolski, Volkov và Patsayev đã vận hành các thiết bị có sẵn trên trạm và tiến hành các thí nghiệm hoá, sinh. Do một hoả hoạn nhỏ xảy ra vào ngày thứ 11 cũng như các điều kiện làm việc khó khăn hơn dự kiến, thời gian làm việc trên Salyut-1 đã được rút ngắn lại còn 22 ngày thay cho 30 ngày theo kế hoạch.
Ngày 30/06/1971, 3 nhà du hành đã rời khỏi Salyut-1 trở về Trái Đất. Quá trình tách khỏi trạm không gian diễn ra bình thường, tuy nhiên chỉ ít phút sau đó, trạm điều khiển dưới mặt đất không thể liên lạc được với Soyuz-11. Mọi người đã mong rằng nguyên nhân chỉ đơn giản là do hệ thống liên lạc gặp trục trặc. Tuy nhiên, thực tế thì một chiếc van điều áp đã bị hỏng khiến cho không khí trong tàu Soyuz-11 thoát hết ra ngoài, cả 3 nhà du hành đã hi sinh. Module đổ bộ của Soyuz-11 vẫn tự động đáp xuống phía đông Dzhezkazgan, tuy nhiên đội cứu hộ chỉ còn có thể tìm thấy thi thể của 3 nhà du hành vũ trụ trong khoang.
Sau tai nạn trên, biên chế của mỗi đội bay các tàu Soyuz đã giảm xuống chỉ còn 2 người, dành khoảng trống để các nhà du hành có thể mặc quần áo bay khi cất cánh và hạ cánh. Đến năm 1980, các tàu Soyuz thế hệ mới được thiết kế (Soyuz-T), khoang điều khiển rộng hơn và có thể chở 3 nhà du hành với đầy đủ các thiết bị bay kèm theo.
Dobrovolski, Volkov và Patsayev được truy tặng danh hiệu anh hùng Liên Xô và được tổ chức tang lễ theo nghi thức quốc gia, tro của họ được đặt trong bức tường của điện Kremlin. Tên của họ được dùng để đặt cho 3 crater trên Mặt Trăng.
Ảnh: Phi hành đoàn Soyuz-11, từ trái qua phải : Dobrovolski, Patsayev và Volkov
Trần Tuấn Tú
Tài liệu tham khảo:
[1]Mark Wade, 1997-2007. Encyclopedia Astronautica, This Day in Space History, June 30,
http://astronautix.com/thisday/june30.htm
[2]Wikipedia, 06/2008. Soyuz-11,
http://en.wikipedia.org/wiki/Soyuz_11
- 05/07/2010 - 05/07/1867: Ngày sinh nhà thiên văn học Hoa Kỳ Andrew Ellicott Douglass
- 04/07/2010 - 04/07/1868: Ngày sinh nhà thiên văn học Hoa Kỳ Henrietta Swan Leavitt
- 03/07/2010 - 03/07/2002: NASA phóng tàu thăm dò sao chổi CONTOUR
- 02/07/2010 - 02/07/1963: Ngày mất nhà thiên văn học Hoa Kỳ Seth Barnes Nicholson
- 01/07/2010 - 01/07/1993: Tàu con thoi Endeavour hạ cánh thành công, kết thúc nhiệm vụ STS-57
- 29/06/2010 - 29/06/1995: Tàu con thoi Atlantis ghép nối thành công với trạm không gian Mir
- 28/06/2010 - 28/06/1889: Ngày mất nhà thiên văn học Hoa Kỳ Maria Mitchell
- 27/06/2010 - 27/06/1767: Ngày sinh nhà thiên văn học Pháp Alexis Bouvard
- 27/06/2010 - 27/06/1872: Ngày sinh nhà thiên văn học Hoa Kỳ Heber Doust Curtis
- 26/06/2010 - 26/06/1730: Ngày sinh nhà thiên văn Pháp Charles Messier
- 26/06/2010 - 26/06/1914: Ngày sinh nhà vật lý thiên văn Hoa Kỳ Lyman Spitzer Jr
- 25/06/2010 - 25/06/1905: Ngày sinh nhà thiên văn học Hoa Kỳ gốc Đức Rupert Wildt
- 24/06/2010 - 24/06/1915: Ngày sinh nhà thiên văn học Anh Fred Hoyle
- 23/06/2010 - 23/06/1930: Ngày sinh phi công vũ trụ Hoa Kỳ Donn Fulton Eisele
- 22/06/2010 - 22/06/1978: James Christy phát hiện ra Charon, vệ tinh của Sao Diêm Vương
