Trích:
Nguyên văn bởi kaze_break
chào mọi người, mình lập ra topic này muốn chúng ta cùng trao đổi các thắc mắc với nhau về các chòm sao. vì là 1 thành viên mới nên mình cũng chưa thông thạo đường đi nước bước trên diễn đàn thiên văn này
cho mình hỏi câu đầu tiên để chúng ta cùng thảo luận nhé: tại sao sao Betelguse có độ sáng ko bằng Rigel trong chòm Orion nhưng lại được xếp là sao alpha trong khi Rigel chỉ là beta thôi, phải chăng là vì sao Rigel ở quá xa trái đất nên người xưa mới có sụ nhầm lẫn như thế này.
|
Alpha thường dùng để kí hiệu cho sao sáng nhất của một chòm sao, nhưng không phải luôn luôn như vậy.
Kí hiệu này được nhà thiên văn người Đức Johann Bayer sử dụng để lập danh mục các sao trong 1 chòm sao, ông đánh thứ tự các sao trong chòm theo bảng chữ cái Hilap từ alpha, beta ...gamma ...
Một số chòm sao Bayer đánh số theo độ sáng của sao, một số chòm ông lại không làm như vậy. Đôi khi Bayer đánh thứ tự theo vị trí của sao trong chòm (phía bắc, phía nam, đông , tây), theo tứ tự xuất hiện khi mọc của chòm sao, một số chòm lại đánh thứ tự theo "khoái gì đánh đó" (Lão Bayer sao tùy hứng quá đi, thiệt là hết nói nỗi).
Có ít nhất 30 chòm sao, sao alpha của chòm không phải là sao sáng nhất
Ví dụ không chỉ riêng gì chòm Orion.
- Nạn nhân chòm Song Tử: mặc dù sao Pollux sáng hơn sao Castor nhưng Castor lại được Bayer ưu tiên là sao Alpha của chòm, bởi vì khi mọc ở phía đông sao Castor sẽ xuất hiện trước.
- Trường hợp của Rồng: Chòm sao Draco, sao alpha là sao Thuban chỉ vì trong quá khứ nó từng là sao bắc cực, còn sao sáng nhất của chòm là sao Eltanin lại có số thứ tự gamma.
Riêng với chòm Orion, sao Belelgeuse là một sao biến quang trong quá khứ nó từ đạt đến độ sáng 0.2 vào năm 1933, 1942 rồi lại giảm độ sáng vào năm 1927 và 1941 chỉ khoảng 1,2. Vào thời của Bayer biết đâu nó sáng hơn sao Rigel (cũng là 1 sao biến quang)
Bạn đọc thêm
http://en.wikipedia.org/wiki/Bayer_designation
http://en.wikipedia.org/wiki/Betelgeuse