SN-1604 là một sao siêu mới (supernova, sinh ra do sự kết thúc cuộc đời của ngôi sao dưới dạng một vụ nổ) trong Ngân Hà, cách Trái Đất khoảng 20 nghìn năm ánh sáng. Trên bầu trời, SN-1064 nằm trong chòm sao Ophiuchus. Cấp sao biểu kiến cực đại SN-1604 đạt được là vào khoảng từ -2.25 đến -2.5. Supernova này đã tỏa sáng trên bầu trời Trái Đất cho đến tháng 3 năm 1606.
Ảnh: Tàn tích SN-1064 (tổng hợp từ kết quả quan sát của các kính Hubble, Chandra và Spitzer)
Theo các tài liệu ghi chép lại, SN-1064 được ghi nhận đầu tiên bởi các nhà quan sát tại miền bắc Italia, sau đó là đến các nhà quan sát tại Trung Quốc và Hàn Quốc. Tại Prague, Johannes Kepler cũng đã nhận được thông tin về sự xuất hiện của ngôi sao siêu mới, tuy nhiên, do lý do thời tiết, ông chỉ có thể bắt đầu các quan sát của mình từ ngày 17/10 cùng năm. Ông đã quan sát rất chi tiết supernova này và tổng hợp các kết quả trong cuốn sách «De Stella nova in pede Serpentarii» (Tạm dịch «Ngôi sao mới xuất hiện ở chân của người xà phu»(1)). Vì lý do trên, tuy không phải là người đầu tiên phát hiện ra SN-1064 nhưng tên của Kepler đã được dùng để đặt cho supernova này (Kepler's Supernova). Ngày nay, tàn tích của SN-1064 là một trong những những đối tượng được quan sát nhiều nhất bởi các dụng cụ thiên văn hiện đại. Đó được coi là một «vật mẫu» tiêu biểu cho những nghiên cứu về supernova.
Ảnh: Vị trí của SN-1064 do Johannes Kepler ghi lại (vị trí có chữ N tại dòng thứ 4 từ dưới lên, cột thứ 4 từ trái sang)
Trần Tuấn Tú
Ảnh: Vị trí của SN-1064 do Johannes Kepler ghi lại (vị trí có chữ N tại dòng thứ 4 từ dưới lên, cột thứ 4 từ trái sang)
Trần Tuấn Tú
Tài liệu tham khảo:
[1]Today in Science History, 1999 - 2007. October 09 - Births, Deaths, Events, http://www.todayinsci.com/10/10_09.htm
[2]Wikipedia, 07/2007. SN 1064, http://en.wikipedia.org/wiki/SN_1604
Ghi chú
(1) «Xà Phu» hay «Người Cầm Rắn» là biểu tượng của chòm sao Ophiuchus
Newer news items:
- 19/10/2011 - 19/10/1910 : Ngày sinh nhà vật lý thiên văn Hoa Kỳ gốc Ấn Độ Subrahmanyan Chandrasekhar
- 18/10/2011 - 18/10/1989: NASA phóng thành công tàu thám hiểm Sao Mộc Galileo
- 17/10/2011 - 17/10/1941: Ngày mất nhà thiên văn Canada John Stanley Plaskett
- 16/10/2011 - 16/10/1976: Tàu Soyuz-23 gặp nạn trong quá trình hạ cánh, phi hành đoàn được giải cứu an toàn
- 15/10/2011 - 15/10/1829: Ngày sinh nhà thiên văn học Hoa Kỳ Asaph Hall
- 14/10/2011 - 14/10/1984: Ngày mất nhà thiên văn vật lý người Anh Martin Ryle
- 13/10/2011 - 13/10/1884: Kinh tuyến Greenwich được chính thức công nhận là kinh tuyến gốc
- 12/10/2011 - 12/10/1964: Liên Xô phóng thành công tàu vũ trụ Voskhod-1
- 11/10/2011 - 11/10/1758: Ngày sinh nhà thiên văn học người Đức Heinrich Wilhelm Matthäus Olbers
- 11/10/2011 - 10/10/1846: William Lassell phát hiện ra vệ tinh Triton của Sao Hải Vương
Older news items:
- 07/10/2011 - 08/10/1873: Ngày sinh nhà hóa học, thiên văn học người Đan Mạch Ejnar Hertzsprung
- 06/10/2011 - 06/10/1990: Tàu con thoi Discovery phóng thành công tàu thám hiểm Mặt Trời Ulysses
- 05/10/2011 - 05/10/1882: Ngày sinh nhà khoa học không gian Hoa Kỳ Robert Hutchings Goddard
- 04/10/2011 - 04/10/1959: Liên Xô phóng thành công tàu thăm dò Mặt Trăng Luna-3
- 03/10/2011 - 03/10/1947: Chiếc gương cầu đường kính 200 inch của kính thiên văn Hale đã hoàn thành sau gần 13 năm chế tạo
- 02/10/2011 - 02/10/1886: Ngày sinh nhà thiên văn học Hoa Kỳ gốc Thụy Sĩ Robert Julius Trumpler
- 01/10/2011 - 01/10/1939: Ngày sinh nhà vật lý và khoa học không gian Hoa Kỳ George Robert Carruthers
- 15/08/2011 - 15/08/1893: Ngày sinh nhà thiên văn học người New Zealand Leslie John Comrie
- 14/08/2011 - 14/08/1994: Kính thiên văn Hubble chụp những bức ảnh Sao Thiên Vương từ khoảng cách 2.8 tỷ km
- 13/08/2011 - 13/08/1861: ngày sinh nhà thiên văn học Anh Herbert Hall Turner
Mar.13